II SA/Gd 3343/00

WyrokWSA w Gdańsku2004-03-24

Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Jacek Hyla, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zastosował przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli nie ustalił jednoznacznie przeznaczenia terenu w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy oraz sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie orzekania. Brak jednoznacznego ustalenia przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, z uwagi na niepełną dokumentację planistyczną i jej zmiany, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7 i 77 K.p.a.), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywana była skarga na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę baru gastronomicznego i zadaszenia wybudowanych bez pozwolenia na budowę na terenie leśnym. Skarżący podnosili, że nieruchomość nabyli z myślą o rekreacji, budynek nie ma fundamentów i jest użytkowany sezonowo, a ponadto złożono wniosek o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji uznały, że brak pozwolenia na budowę oraz sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego uzasadniają nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że decyzje te nie mogą być wykonane w całości. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: s. NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie: s. NSA Jacek Hyla, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Protokolant: Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. i M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2000r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 października 2000 r. nr [[...]], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego 10 (dziesięć) zł na rzecz skarżących R. i .M. K. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 6 października 2000r. Nr [[...]] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.37 ust. 1 pkt 1 i art.54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz.U.Nr 38, poz.229 ze zm.) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał R. i M. K. rozbiórkę obiektów baru gastronomicznego (bar i zadaszenie nad stolikami do konsumpcji) wybudowanych bez pozwolenia na budowę na działce nr [[...]] położonej we wsi W. gm. S. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w trakcie działań kontrolnych ustalono, że na działce nr [[...]] położonej w miejscowości W. gm. S. w 1994 roku wybudowano bez pozwolenia bar o wymiarach 6,50 x 11,5 m konstrukcji drewnianej oraz zadaszenie o wymiarach 3,0 x 6,0 m. Nieruchomość, na której znajduje się przedmiotowy budynek zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej z dnia 28 maja 1987r. Nr [[...]] jest terenem leśnym. Dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że brak pozwolenia na budowę, zbudowanie obiektu w 1994r. oraz sprzeczność z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego uzasadniały zastosowanie art. 3 7 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. i nałożenie obowiązku rozbiórki. Od powyższej decyzji R. i M. K. wnieśli odwołanie stwierdzając, że przedmiotową nieruchomość nabyli z myślą o ewentualnej rekreacji, postawiony budynek nie posiada fundamentów i jest użytkowany sezonowo. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że grupa zainteresowanych wystąpiła z wnioskiem o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, co zdaniem odwołujących przemawia za legalizacją ich budynku. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 listopada 2000r. Nr [[...]] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ odwoławczy w całości podzielił argumentację organu I instancji i ponownie przytoczył przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdził, że nie mają one znaczenia w sprawie, ponieważ wniosek o zmianę planu nie ma wpływu na wydane rozstrzygnięcie, gdyż dla możliwości nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, ma przeznaczenie terenu na planie zagospodarowania przestrzennego, obwiązującego w dacie orzekania przez organy administracji. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli R. i M. K. ponownie opisując swoją sytuację, rodzaj prowadzonej działalności oraz konsekwencje ewentualnej rozbiórki budynku baru. W odpowiedzi na tę skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U .Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod budowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Z postanowień przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że pod rządami Prawa budowlanego z 1974 roku do nakazania rozbiórki niezbędne było łączne spełnienie dwóch warunków to jest: a) wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, b) sprzeczność z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji. Oczywiście wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami prawa powinno być rozważane szeroko. W każdym przypadku jednak zagadnieniem wstępnym jest ustalenie czy budowa konkretnego obiektu wymagała pozwolenia na budowę. W tym zakresie ustalenia dokonane przez organy administracji należy uznać za wyczerpujące. Ustalono bowiem, że budowa tego typu obiektu wymagała zgodnie z art.28 Prawa budowlanego z 1974 roku pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia na budowę był naruszeniem przepisów obowiązujących w trakcie realizacji przedsięwzięcia, dlatego też faktem bezspornym jest, że w rozpatrywanym przypadku została spełniona pierwsza z przedstawionych wyżej przesłanek. Do nakazania rozbiórki obiektu niezbędne jest jednak ustalenie również sprzeczności z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji. W rozpatrywanym przypadku stwierdzono, że obowiązuje miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego gminy i wsi S. zatwierdzony uchwałą Gminnej Rady Narodowej w S. Nr [[...]] z dnia 28 maja 1987r. ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Włocławskiego Nr 64 oraz DZ.Urz. Woj. Włocławskiego Nr 23, poz.215 z 21 grudnia 1990 roku jako nadal obowiązujący na podstawie uchwały Rady Gminy S. Nr [[...]] z dnia 28 listopada 1990r. Z akt sprawy wynika jednak, że plan ten był wielokrotnie zmieniany. Do akt sprawy organu I instancji dołączono jednak jedynie pierwotny tekst planu dla wsi W. z nieczytelną częścią graficzną oraz uchwałą nr [[...]] z dnia 19 grudnia 1991 roku o zmianie Planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., z którego wynika, że na terenie wsi W. część gruntów zmieniła swoje przeznaczenie z rolniczego na rekreacyjne. W aktach sprawy brak jest jednak precyzyjnego określenia do jakich nieruchomości odnoszą się te zmiany. Brak jest również w aktach sprawy określenia, czy w stosunku do wsi W. miały miejsce jakieś inne zmiany oprócz tej uwidocznionej w aktach sprawy. Takie postępowanie organu administracji uniemożliwia ocenę, jakie jest przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomości, na której stoi obiekt objęty postępowaniem, co stanowi naruszenie art.7 i 77 K.p.a. zobowiązującego organy administracji do ustalenia prawdy obiektywnej oraz wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Ponadto brak pełnej dokumentacji stanowi naruszenie postanowień art.8 K.p.a., który nakazuje pogłębienie zaufania obywateli do organów administracji oraz art.9 K.p.a. zobowiązującego do udzielenia stronom pełnej informacji o stanie faktycznym i prawnym. Nie można bowiem przyjąć, iż organ udzielił pełnych informacji o stanie prawnym nie posiadając samemu pełnej jasności co do postanowień planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też należy stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku miały miejsce naruszenia prawa procesowego mogące mieć wpływ na wynik postępowania, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga została uwzględniona Sąd na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane. Ponieważ art.97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.Nr 74, poz.368 z późn. zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło