II SA/Gd 335/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. i S. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić B. K. i S. K. przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. B. i S. K. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, nie mając na utrzymaniu dzieci. Źródłem ich utrzymania są: emerytury wnioskodawców w łącznej wysokości 2 950 zł oraz wynagrodzenie wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę – w kwocie 1 500 zł miesięcznie. Skarżący są właścicielami mieszkania o powierzchni 56 m2 oraz nieruchomości rolnej zabudowanej obiektem letniskowym o powierzchni gruntu 300 m2. Zgodnie z oświadczeniem, poza powyższymi składnikami majątku, wnioskodawcy nie posiadają innych nieruchomości, ani też oszczędności, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 000 Euro. Natomiast bardzo dużo pieniędzy wydają na leki. Po opłaceniu wszystkich opłat za media bardzo niewiele pieniędzy pozostaje im na pozostałe wydatki. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach i to na nim spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie. W niniejszym stanie faktycznym dochód gospodarstwa domowego wnioskodawców kształtuje się na poziomie około 4 500 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawcy posiadają majątek w postaci mieszkania i nieruchomości rolnej. Nie mają też nikogo na utrzymaniu. W ocenie Sądu sytuacja materialna skarżących nie jest na tyle trudna, by można było uznać, że spełnione zostały przesłanki umożliwiające przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym. Instytucja prawa pomocy stanowi rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, a ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie Sądu, wnioskodawcy do grona osób ubogich nie należą i stać ich na pokrycie kosztów toczącego się postępowania, choćby z bieżących dochodów. Na marginesie jedynie wskazać należy, że wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszym postępowaniu wynosi 100 zł. W ocenie Sądu, nie jest to wydatek, na którego pokrycie skarżących nie stać, biorąc pod uwagę ich sytuację zarobkową i majątkową, Z tych względów, Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.