II SA/Gd 337/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2013-01-02
Skład orzekający: Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do ponownego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) osobie, której wniosek w tym zakresie został już prawomocnie rozstrzygnięty, jeśli nie przedstawiła ona nowych istotnych okoliczności faktycznych uzasadniających odmienną ocenę jej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Nie istnieją podstawy do ponownego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wnioskodawca nie przedstawił nowych istotnych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby odmienną ocenę jego sytuacji materialnej i rodzinnej w porównaniu do poprzedniego, prawomocnie rozstrzygniętego wniosku. Wnioskodawca posiada znaczny majątek, który może spieniężyć, osiąga stałe dochody i nie ma nikogo na utrzymaniu, co pozwala mu na partycypowanie w kosztach postępowania, zwłaszcza po uzyskaniu już zwolnienia z wpisu sądowego od skargi.Stan faktyczny
Wnioskodawca E. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wcześniej, wniosek o przyznanie prawa pomocy został częściowo uwzględniony przez WSA w Gdańsku (zwolnienie z wpisu od skargi). Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na wspólne z żoną dochody emerytalne, posiadanie udziałów w nieruchomościach, spłatę kredytów i bieżące koszty utrzymania. Referendarz sądowy, porównując obecną sytuację z poprzednią, stwierdził brak istotnych zmian uzasadniających ponowne przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić E. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia odmówić E. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
E. K. zwrócił się we wniosku z 19 czerwca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynikało wówczas, że prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną. Źródłem utrzymania wnioskodawcy były wówczas dochody z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych małżonków w łącznej kwocie 3057 zł netto miesięcznie (wedle oświadczenia). Wnioskodawca wskazał, że jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości budynkowych (powierzchni nie wskazano). Poza tym, nie posiadał żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Oświadczył, że z emerytury wnioskodawcy ZUS potrąca co miesiąc pewne koszty (nie określono ich kwoty) na powstałe zaległości. Ponadto, spłacał kredyty na remont mieszkań oraz aparat słuchowy. Na wezwanie referendarza o przedstawienie dokumentów źródłowych wnioskodawca podał, że wprawdzie posiada konto bankowe w banku, to jednak jest ono praktycznie "martwe" i po przejściu na emeryturę wpływa na nie wyłącznie świadczenie emerytalne. Nie przedłożono wyciągu z tego konta, mimo żądania, zawartego w wezwaniu referendarza. Z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie otrzymuje żadnych dopłat rolnych. Wskazał, że nie może przedłożyć nakazów płatniczych w zakresie podatku od nieruchomości, gdyż są adresowane na współwłaścicieli, którzy je regulują. Załączenie ich jest niemożliwe, gdyż "czas na to nie pozwala". Po powrocie z sanatorium wnioskodawca zadeklarował, że przedłoży powyższe nakazy. Ponadto, załączył harmonogram spłat kredytu (rata miesięczna malejąca w kwocie 429,13 zł obecnie), rachunki z apteki (z 12.06.12 r. na kwotę 186,33 zł, drugi - nieczytelny) oraz fakturę za energię – 519,48 zł za 2 miesiące.
W postanowieniu z 16 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
We wniosku złożonym 12 grudnia 2012 r. wnioskodawca domagał się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podał, że brak mu środków na pokrycie kosztów sądowych i adwokata. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oboje są emerytami, ich świadczenia emerytalne wynoszą łącznie 3 057 zł miesięcznie netto. Jest właścicielem domu o powierzchni 102 m2, w której ma ½ udziału, zaś właścicielem pozostałej połowy jest syn M. Ponadto, jest właścicielem ½ udziału w budynku mieszkalnym o powierzchni 150 m2, gdzie jeden lokal mieszkalny zajmuje syn P. Jak podał wnioskodawca, drugiej nieruchomości nie może przepisać na syna P., który tam mieszka, gdyż ZUS ustanowił na niej hipotekę przymusową, a nie wypada darować nieruchomości z długiem hipotecznym. Dalej skarżący podał, że spłaca kredyt na wymianę okien i grzejników, a reszta pieniędzy zostaje mu na zakup opału – 1,5 tony miału i na inne media oraz leki. Wskazał, że koszty utrzymania domu, wraz z opłatami za media, leki oraz ratą kredytu wynoszą 2471,77 zł miesięcznie. Podkreślił, że nie stać go na opłaty sądowe i adwokata zwłaszcza w okresie świątecznym.
Mając zatem na uwadze fakt, że wnioskodawca po raz kolejny zwrócił się z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy (obecnie - wnioskiem z dnia 12 grudnia 2012 r.), a pierwszy jego wniosek został prawomocnie rozstrzygnięty w/w postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 16 sierpnia 2012 r. - należało dokonać porównania jej sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych istniejących w dacie złożenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 - tekst jednolity ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Analiza ta winna być zatem dokonana pod kątem przytoczenia przez wnioskodawców nowych okoliczności faktycznych, nieznanych referendarzowi w chwili rozpoznawania pierwszego wniosku, które uzasadniałyby odmienną ocenę ich sytuacji i w konsekwencji - przyznanie prawa pomocy.
Weryfikacja danych ujawnionych przez wnioskodawcę w uzasadnieniu wniosku oraz jego oświadczeniu dotyczącym majątku i dochodów, a także w dokumentach źródłowych przesłanych na wezwanie referendarza wskazuje, że nie uległy istotnej zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania postanowienia w dniu 16 sierpnia 2012 r. Zarówno wówczas jak i obecnie dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy są na tym samym poziomie. Taki sam jest majątek skarżącego a i obciążenia finansowe – w postaci raty kredytu, opłat za media, hipoteki przymusowej pozostają w porównywalnej wielkości. Zarówno wówczas, jak i obecnie nie uległy zmianie zasoby majątkowe wnioskodawcy, ani też jego sytuacja zdrowotna.
W celu ustalenia, czy zaszły jakiekolwiek okoliczności w okresie po 16 sierpnia 2012 r., które mogłyby skutkować odmienną oceną sytuacji wnioskodawcy w kontekście jego wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz dodatkowo zwrócił się do niego – w piśmie z 18 grudnia 2012 r. – o wskazanie tych nowych okoliczności – w terminie 7 dni. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca poinformował, że złożył w biurze podawczym 12 grudnia 2012 r. nowy PPF wraz z aktualnymi kosztami za grudzień.
Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane okoliczności, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem nie zaoferował on nowych istotnych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jego sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Zarówno wówczas jak i obecnie brak jest podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącego w całości, gdyż posiada on znaczny majątek, który może spieniężyć, osiąga stałe miesięczne dochody, a nie ma nikogo na utrzymaniu, co powinno mu pozwolić - biorąc pod uwagę fakt uzyskania już prawa pomocy przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi – na partycypowanie w pozostałych kosztach postępowania w sprawie.
Wobec powyższego, Referendarz na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło