II SA/Gd 337/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomość postanawia odmówić E. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. E. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2012 r. nr [...]. W dniu 19 czerwca 2012 r. skarżący złożył w Sądzie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a źródłem ich utrzymania są dochody z tytułu świadczeń emerytalno – rentowych w łącznej kwocie 3057 zł netto miesięcznie. Skarżący jest współwłaścicielem domu o powierzchni 102 m² oraz posiada ½ udziału w nieruchomości budynkowej. Skarżący oświadczył również, że spłaca kredyt na remont mieszkania i aparat słuchowy a ponadto musi wymienić okna na zimę. Z emerytury wnioskodawcy ZUS potrąca co miesiąc 700 zł na powstałe zaległości. Celem usunięcia wątpliwości co do możliwości płatniczych wnioskującego referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń. W odpowiedzi no to wezwanie, skarżący wyjaśnił, że wprawdzie posiada on konto bankowe w banku ale jest ono praktycznie "martwe" i po przejściu na emeryturę wpływa na nie wyłącznie świadczenie emerytalne. Oświadczył, że z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie otrzymuje żadnych dopłat rolnych. Wskazał, że nie może przedłożyć nakazów płatniczych w zakresie podatku od nieruchomości, gdyż są adresowane na współwłaścicieli, którzy je regulują, a załączenie ich jest niemożliwe, gdyż "czas na to nie pozwala". Ponadto załączył harmonogram spłat kredytu (rata miesięczna malejąca w kwocie 429,13 zł obecnie), rachunki z apteki (z 12.06.12 r. na kwotę 186,33 zł, drugi nieczytelny) oraz fakturę za energię na kwotę 519,48 zł za 2 miesiące. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r., przyznał E. K. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia ½ wpisu sądowego od niniejszej skargi oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Na skutek zaś wniesionego przez skarżącego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2012 r., przyznał E. K. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej w niniejszej sprawie oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2012 r. nr [...]. W dniu 12 grudnia 2012 r., skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W nowo złożonym wniosku skarżący oświadczył, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych i adwokata. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną a ich wspólny miesięczny dochód wynosi 3057,11 zł. Na dochód ten składa się świadczenie emerytalno – rentowe skarżącego w wysokości 2085,11 zł oraz emerytura jego żony w wysokości 972,00 zł. Skarżący posiada ½ udziału w domu o powierzchni 102 m² oraz ½ udziału w budynku mieszkalnym o powierzchni 150 m². Skarżący oświadczył również, że nie posiada poza tym żadnego innego majątku, oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Wskazał z kolei, że miesięczne koszty utrzymania domu wraz z opłatami za media, leki oraz ratą kredytu wynoszą 2471,77 zł. Pozostała kwota 585,25 zł wystarcza zaś jedynie na zakup jedzenia i ewentualny zakup odzieży lub obuwia. W związku z ponownie złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 grudnia 2012 r., wezwano skarżącego do wskazania nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji osobistej, majątkowej lub zarobkowej, które wystąpiły po 16 sierpnia 2012 r., mogących skutkować zmianą postanowienia w przedmiocie prawa pomocy z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 337/12 – w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane w aktach dokumenty i oświadczenia. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 27 grudnia 2012 r., skarżący poinformował, że złożył w biurze podawczym w dniu 12 grudnia 2012 r. nowy egzemplarz PPF z aktualnymi kosztami za grudzień. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. odmówił E. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od postanowienia referendarza sądowego E. K. wniósł sprzeciw, wskazując, że jego sytuacja materialna jest bardzo słaba, a różnice są małe na jego niekorzyść ze względu na inflację (drożeją leki, energia elektryczna, woda, ścieki, gaz), lecz dochód się nie zmienił. Postanowieniem z dnia 5 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącego, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. oddalił zażalenie skarżącego. W dniu 13 maja 2013 r. E. K. złożył po raz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną. Źródłem utrzymania rodziny są dochody z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych małżonków w łącznej kwocie 3163 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości budynkowych o powierzchni 102 m2 i 150 m2. Poza tym, nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Oświadczył, że z emerytury wnioskodawcy ZUS potrąca co miesiąc pewne koszty na powstałe zaległości. Ponadto, na nieruchomość obciążona jest hipoteką przymusową na zabezpieczenie zaległości z tytułu składek. Wnioskodawca oświadczył, że jego miesięczne koszty kształtują się na poziomie 1981,77 zł, tak więc na żywność, środki czystości i ubrania małżonkom zostaje 1181 zł miesięcznie. Podkreślił, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. odmówił E. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych. E. K. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r. poz. 270), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, Sąd uczynił przedmiotem niniejszej sprawy rozpoznanie wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wynika, że sprawa z wniosku skarżącego E. K. o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2012 r., mocą którego przyznano E. K. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej w niniejszej sprawie oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Ponieważ jednak postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowanie w sprawie, to zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać uchylone lub zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby było zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana okoliczności sprawy, uzasadniającą zmianę stanowiska w przedmiocie braku podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy wynikającego z wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia, winna dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wystąpienie tych okoliczności po wydaniu postanowienia winno wpływać na odmienną sytuacji skarżącego i jego możliwości w zakresie pokrycia kosztów postępowania. W świetle powyższego, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, a przyznanie prawa pomocy może nastąpić tylko wówczas, gdy strona wnioskująca wykaże, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w porównaniu z tą, jaka była podstawą odmowy udzielenia prawa pomocy. Skarżący składał już taki wniosek, który jednak nie został przez Sąd uwzględniony. Sprawa w tym zakresie była następnie rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. oddalił zażalenie wniesione przez skarżącego na postanowienie z dnia 5 marca 2013 r. W ocenie Sądu, skarżący E. K. w złożonym w dniu 13 maja 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy, w dalszym ciągu nie wykazał, aby jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do stanu, jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia w postanowieniu z dnia 16 sierpnia 2012 r., a także w postanowieniu z dnia 5 marca 2013 r. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał aby wystąpiły jakiejkolwiek okoliczności, które wpłynęły na pogorszenie jego sytuacji majątkowej. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia po raz kolejny złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego też, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.