II SA/Gd 3370/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-12-09

Skład orzekający: Janina Guść, Jan Jędrkowiak, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, w tym tymczasowy obiekt budowlany (np. barakowóz) posadowiony na gruncie bez trwałego połączenia, wymaga pozwolenia na budowę, a jego wzniesienie bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany, nawet tymczasowy i nietrwale związany z gruntem, wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z Prawem budowlanym. Wzniesienie takiego obiektu bez wymaganego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, która obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Okoliczności dotyczące przeznaczenia obiektu lub działki, czy też brak wiedzy inwestora o obowiązku uzyskania pozwolenia, nie mają znaczenia dla zastosowania tej sankcji.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. i J. B. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki obiektu budowlanego o funkcji letniskowej oraz suchego ustępu, które powstały na ich działce w 1999 r. bez wymaganych pozwoleń. Organ uznał, że obiekty te, mimo nietrwałego związania z gruntem, są obiektami budowlanymi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę, argumentując, że postawiony obiekt jest przewoźnym barakowozem o funkcji gospodarczej, a nie obiektem budowlanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Janina Guść (spr.) Sędziowie: NSA Jan Jędrkowiak WSA Jolanta Górska Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. i J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 3 lipca 2001 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. B. i J. B. rozebranie zlokalizowanych na działce Nr [...] w miejscowości K. gm. obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową o wymiarach 6,10m x 4,40m w tym tarasu z zadaszeniem o wymiarach 6,10m x 2,00m i suchego ustępu o konstrukcji drewnianej i wymiarach 1 x 1m. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z pismem Urzędu Gminy dotyczącym oceny legalności zabudowy na działkach zlokalizowanych w miejscowości K. wszczęto postępowanie w sprawie zabudowy na działce Nr [...]. Na działce tej znajduje się suchy ustęp o konstrukcji drewnianej i wymiarach 1 x 1 m oraz obiekt budowlany o wymiarach 6,10 x 5,60 m w tym taras wraz z zadaszeniem o wymiarach 2,30 x 2,60 m, pełniący funkcję letniskową o konstrukcji drewnianej, posadowiony na fundamentach punktowych z bloczków betonowych nietrwale związany z gruntem, nie posiadający instalacji elektrycznej ani wodno-kanalizacyjnej. Według oświadczenia złożonego przez J. B. powyższe obiekty powstały w 1999 r. bez wymaganych prawem pozwoleń. Nadto organ administracji ustalił, iż zgodnie z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Gd Nr 16 z dnia 15 czerwca 1990 r., poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy z dnia 18 grudnia 1992 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Gd Nr 6 z dnia 19 marca 1993 r., poz. 35) obszar działek położonych w miejscowości K., w tym działka nr [...], przeznaczone są pod pastwiska Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 104 k.p.a., art. 48 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). J. B. i J. B. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, w którym wskazali, iż obiekt znajdujący się na działce Nr [...] nie jest obiektem budowlanym, lecz przewoźnym barakowozem typu budowlanego. Pełni on funkcję budynku gospodarczego i służy do składowania narzędzi i ubrań roboczych. Nadto wskazali oni, że do Urzędu Gminy 7 maja 2001 r. zostało złożone pismo z prośbą o przekwalifikowanie przedmiotowej działki na działkę rekreacyjno-budowlaną. Decyzją z dni 27 sierpnia 2001 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, oświadczenia wniesionego przez skarżącego do protokółu z wizji w dniu 26 czerwca 2001 r. oraz faktu złożenia wniosku o przekwalifikowanie działki na rekreacyjną, wynika letniskowa, a nie gospodarcza funkcja obiektu. Organ administracji wskazał, że przedmiotowe obiekty budowlane nietrwale połączone z gruntem, stanowią zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego tymczasowe obiekty budowlane, których budowę, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, można było rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Wybudowanie tych obiektów bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną skutkującą zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego wydaniem nakazu ich rozbiórki. J. B. i J. B. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazali, że na działce Nr [...] postawiony został przewoźny barakowóz budowlany, który służy im jako pomieszczenie gospodarcze na narzędzia, ubrania robocze, nawozy itp. Przewoźny barakowóz nie jest obiektem budowlanym, gdyż może być w razie potrzeby przemieszczany w różne miejsca. Skarżący stwierdzili, że działka razem z barakowozem służy czynnemu wypoczynkowi przy uprawie drzew, krzewów ozdobnych i kwiatów. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa, a podniesione w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z bezspornych okoliczności sprawy skarżący są właścicielami działki Nr [...] w miejscowości K. Na działce tej w 1999 r. posadowili oni barakowóz oraz ustęp drewniany. Barakowóz, wbrew zarzutom skarżących, jest obiektem budowlanym Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) barakowóz, jako obiekt niepołączony trwale z gruntem, jest tymczasowym obiektem budowlanym. Art. 28 prawa budowlanego stanowi, iż roboty budowlane w tym budowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepisy art. 29 i 30 prawa budowlanego nie przewidują zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów takiego typu jak postawione przez skarżących. Sposób związania budynków z gruntem nie ma znaczenia dla oceny obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie wyłączają bowiem takiego obowiązku w przypadku obiektu, który nie jest trwale związany z gruntem. Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 1ipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten przewiduje wobec obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego ich rozbiórki. Unormowanie to nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę obligowało zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor. Podnoszone przez skarżących okoliczności, nie mają w świetle treści art. 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny wydanych decyzji. Jedyną przesłanką wydania nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie jest zbudowanie obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Okoliczności dotyczące możliwości i celowości przekwalifikowania działki na działkę rekreacyjną są nie mają w świetle treści art. 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny wydanych decyzji. Podstawą nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie nie jest bowiem sprzeczność obiektu z treścią planu zagospodarowania przestrzennego lecz wybudowanie obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę. Na skarżących, ciąży obowiązek przestrzegania przepisów obowiązującego prawa. Przewidziany w art. 28 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wszystkich inwestorów – w tym skarżących. Obowiązek ten został przez skarżących zlekceważony. Nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie stanowi sankcję za wybudowanie obiektu bez respektowanie przepisów prawa nakazujących uzyskanie przed rozpoczęciem budowy pozwolenia na budowę i byłby orzeczony także wówczas gdyby działka skarżących była działką rekreacyjną. Na marginesie wskazać należy, że postulaty skarżących odnośnie zmiany przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego nie mogłyby mieć znaczenia wobec odmiennej treści planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydawania decyzji o nakazie rozbiórki. Zawarte w skardze twierdzenia dotyczące przeznaczenia barakowozu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Niezależnie bowiem od sposobu wykorzystania obiektu na jego budowę było potrzebne pozwolenie. Nadto twierdzenia skarżących nie są przekonywujące pozostają one bowiem w sprzeczności z oświadczeniami o złożeniu wniosku o zmianę przeznaczenia działki na rekreacyjną, twierdzeniami o przeznaczeniu działki na czynny wypoczynek, wynikającym z fotografii wyglądem obiektu i jego konstrukcją – wyposażeniem w zadaszony taras. Dokonana przez organ administracji ocena w tym zakresie jest zatem prawidłowa. Podnoszony przez skarżącego na rozprawie brak wiedzy o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma znaczenia dla istnienia przewidzianego prawem obowiązku i nie wyłącza zastosowania sankcji rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej. Wydana przez organ administracji decyzja jest zgodna z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło