II SA/Gd 3377/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-07-07

Skład orzekający: Janina Guśc, Krzysztof Ziółkowski, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej w okresie walki o utrwalenie władzy ludowej stanowi podstawę do zachowania uprawnień kombatanckich, czy też podlega pozbawieniu tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach?
Ratio decidendi
Służba w Milicji Obywatelskiej w okresie walki o utrwalenie władzy ludowej nie stanowi wystarczającej podstawy do utrzymywania uprawnień kombatanckich. Ustawodawca uznał, że tego rodzaju służba nie jest równoznaczna z walką o suwerenność i niepodległość Ojczyzny, co jest celem ustawy o kombatantach. W związku z tym, osoby uzyskujące uprawnienia wyłącznie z tego tytułu podlegają pozbawieniu tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący, S. S., został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej. Skarżący wniósł skargę, twierdząc, że decyzja jest polityczna i że w okresie jego służby nie działała inna organizacja zabezpieczająca porządek publiczny. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po wejściu w życie przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA: Janina Guśc Sędziowie: NSA: Krzysztof Ziółkowski asesor WSA: Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 06 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. II SA/Gd 3377/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 6 września 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na przepisy art.138 § l pkt l i art.127 § 3 k.p.a. w związku z art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 z późn. zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 26 marca 2001r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich S. S. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Fakt zatrudnienia, służby lub jakiejkolwiek działalności w organach MO nie jest działalnością kombatancką w świetle ustawy o kombatantach. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, który stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub z innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 ustawy. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S., podnosząc że w okresie jego służby w MO na tym terenie nie działała żadna inna organizacja zabezpieczająca porządek publiczny. Skarżący nie był zatrudniony w MO i nie pobierał z tego tytułu żadnych apanaży, a pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest jedynie decyzją polityczną. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Art.25 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (D.U. 142/97 poz.950 z p(źn. zmianami) stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r. Jak wynika z akt administracyjnych jedyną podstawą uzyskania przez skarżącego uprawnień kombatanckich był wykazywany przez niego udział w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od 15 stycznia 1945r. do 15 maja 1945r. w charakterze funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej. Skarżący nie podnosił w toku postępowania, by spełniał wymienione wyżej przesłanki pozwalające na zachowanie uprawnień kombatanckich na podstawie przywołanego przepisu. Zachodziły zatem przewidziane w przepisie art. 25 ust.1 i 2 ustawy o kombatantach podstawy pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Podkreślić należy, że pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich nie wynika z negatywnej oceny jego postępowania w okresie służby w MO. Ustawodawca uznał natomiast, że sama służba w tego rodzaju formacji nie stanowi jeszcze podstawy do utrzymywania szczególnych przywilejów jakimi są uprawnienia kombatanckie. Jak wynika z preambuły i szeregu szczegółowych unormowań ustawy o kombatantach, jej celem jest otoczenie szczególną troską i opieką obywateli polskich, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny w formacjach Wojska Polskiego, armii sojuszniczych, a także w podziemnych organizacjach niepodległościowych i w działalności cywilnej - z narażeniem na represje oraz osób, które poddane były represjom ze względów narodowościowych, politycznych i religijnych. Służba milicjanta, podobnie jak praca wielu innych osób w różny sposób i na różnych stanowiskach służących dobru społecznemu nie została przez ustawodawcę uznana za wystarczającą podstawę dla korzystania ze szczególnych przywilejów jakimi są uprawnienia kombatanckie. W tym stanie sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło