II SA/Gd 338/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Wojewody z dnia 22 marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia oddalić wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2013 r. Wyrokiem z dnia 17 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody z dnia 22 marca 2013 r., Nr [...], w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. Wojewoda, na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wniósł o dokonanie wykładni powyższego wyroku poprzez wyjaśnienie wątpliwości co do wiążącej oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku. Wojewoda wyjaśnił bowiem, że w jego ocenie zgromadzone przez Prezydenta Miasta dokumenty świadczą o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, co wiąże się z koniecznością sporządzenia operatu szacunkowego. Powołując się zaś na orzecznictwo sądowoadministracyjne Wojewoda przywołał prezentowane tam stanowisko, według którego sytuację, w której istnieje potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego należy kwalifikować jako konieczność uzupełnienia postępowania w znacznej części, to jest w takim zakresie, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wówczas, dla ochrony zasady dwuinstancyjności sporządzenie operatu szacunkowego mogłoby odbywać się wyłącznie w organie pierwszej instancji, czyli uzasadniałoby podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego przez organ odwoławczy. Wobec tego w świetle wytycznych sądu wojewoda powziął wątpliwość, czy sporządzając operat szacunkowy na etapie postępowania odwoławczego i orzekając co do istoty sprawy nie naruszy zasady dwuinstancyjności, która jak podkreślił sąd w uzasadnieniu, wyłącza możliwość gromadzenia przez organ odwoławczy materiału dowodowego, który dotyczy kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 158 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa jak i doktryny, konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać. Wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może ponadto zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II GZ 1/10, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652). Według sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wyroku z dnia 17 października 2013 r. Zarówno bowiem sentencja wyroku kwestionowanego jako wywołujący wątpliwości wyroku, jak i jego uzasadnienie jest sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Z uzasadnienia wniosku o dokonanie wykładni wynika, że wojewoda oceniając zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy doszedł do zupełnie odmiennych wniosków, albowiem uznał, że zaistniały warunki do zwrotu nieruchomości, która według niego była zbędna na cel wywłaszczenia. Uznał zatem, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie uzasadniał wydanie decyzji kasacyjnej. Tymczasem z uzasadnienia wyroku w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że sąd kontrolując decyzję kasacyjną Wojewody uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki do wydania decyzji z art. 138 § 2 k.p.a., a w każdym razie organ odwoławczy niedostatecznie uzasadnił podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego na tej podstawie. Według sądu bowiem stwierdzone przez ten organ uchybienia i wadliwości prowadzonego przez prezydenta miasta postępowania nie uzasadniały przekazania sprawy do jej ponownego rozpatrzenia, a wojewoda nie wykazał, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podkreślił jednocześnie, że poprzednia decyzja organu pierwszej instancji wydana w niniejszej sprawie była już uchylana przez organ odwoławczy z uwagi na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego, umożliwiającego jednoznaczne stwierdzenie realizacji celu wywłaszczenia na nieruchomościach nabytych od poprzednika prawnego. Według sądu zgromadzone ponownie w sprawie dowody umożliwiały ocenę zakresu inwestycji i jej wykonania, a tym samym ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Należy ponownie podkreślić, że wykładnia wyroku może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zachodzą wątpliwości co do treści wyroku i jest on sformułowany w sposób niejasny. Wykładnia wyroku nie może prowadzić do uzupełnienia podjętego rozstrzygnięcia przez poszerzenie go o inne elementy, ani też do formułowania przez sąd dodatkowych motywów podjętego rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na formułowane przez stronę pytania. Za szczególnie pozbawione podstaw prawnych uważa się domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku stanowiące w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona, stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że żądanie wojewody nie zmierza do usunięcia wątpliwości w zakresie rozstrzygnięcia sprawy. Sąd uznał zatem wątpliwości organu za nieuzasadnione i nie rodzące po stronie sądu konieczności dokonania wykładni wyroku. Ze wskazanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do dokonania wykładni wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 158 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.