II SA/Gd 338/19
PostanowienieWSA w Gdańsku2019-10-09
Skład orzekający: Diana Trzcińska, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiada legitymację czynną do zaskarżenia uchwały rady gminy wyrażającej zgodę na zawarcie umowy dzierżawy nieruchomości, jeśli jego interes prawny w tym zakresie jest jedynie potencjalny, a nie rzeczywisty?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Interes skarżącego w kwestionowaniu uchwały miał charakter jedynie faktyczny i potencjalny, wynikający z toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a nie rzeczywisty, oparty na istniejącym prawie materialnym.Stan faktyczny
Skarżący Z. G. i L. G. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy z dnia 4 grudnia 2018 r. wyrażającą zgodę na zawarcie umów dzierżawy nieruchomości gruntowych. Zarzucili, że organ nie uwzględnił toczącego się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa, które obejmowało przedmiotowe działki. Skarżący uważali, że są spadkobiercami pierwotnego właściciela i mają prawo do dzierżawy tych gruntów. Gmina argumentowała, że jest właścicielem nieruchomości na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody z 1993 r., a postępowanie nieważnościowe nie wpłynęło na jej status prawny.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącym wpis od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Z. G. i L. G. na uchwałę Rady Gminy z dnia 4 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umów dzierżawy nieruchomości gruntowych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym Z. G. i L. G. solidarnie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 (trzysta) złotych.
Z. G. i L. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę nr II/21/2018 Rady Gminy z dnia 4 grudnia 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie umów dzierżawy na nieruchomości gruntowe stanowiące własność Gminy. W § 1 uchwały wskazano, że zgody na zawarcie umów dzierżawy z dotychczasowymi dzierżawcami udziela się na okres 1 roku, co jak uzasadniono jest związane z toczącym się postępowaniem w przedmiocie zwrotu przedmiotowych gruntów na rzecz poprzednich właścicieli. Jak wynika z uchwały dotyczy ona dzierżawy m.in. działek nr [..] i [...] położonych w K. H.
W skardze oraz jej uzupełnieniu z 15 marca 2019 r. strony zarzuciły, że podejmując kwestionowaną uchwalę organ nie uwzględnił stanu faktycznego i prawnego działek nr [...] i [...]. W szczególności nie uwzględniono, że aktualnie toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 10 listopada 1979 r., nr [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego położonego w K. H., obejmującego według rejestru gruntów działki nr [...] i [...], o łącznej powierzchni 9,40 ha, stanowiące własność L. K. W toku tego postępowania Wojewoda postanowieniem z 26 czerwca 2017 r. wstrzymał z urzędu wykonanie ww. decyzji Naczelnika z uwagi na prawdopodobieństwo wydania przez ówczesny organ decyzji z rażącym naruszeniem prawa materialnego w zakresie spełnienia przesłanek uznania gospodarstwa rolnego za opuszczone. Zdaniem skarżących zatem, nieprawdzie są zatem, że dochodzona własność gruntów jest własnością Gminy.
Skarżący podkreślili, że również J. K. w swoim zastrzeżeniu z 15 grudnia 1993 r. wskazał, że w roku 1964 r. ziemię i zabudowania czasowo przekazał szwagrowi J. Ż. w celu pilnowania majątku. Tymczasem odpowiedź Wójta Gminy z 13 marca 2017 r., gdzie wskazano, że od 19 września 1977 r. powierzchnia gruntów dzierżawionych przez J. Ż. i S. Ż. wynosiła 0,85 ha a obecnie 1,62 ha, oraz że zgodnie z oświadczeniem dzierżawcy działki nr [...] i [...] były przez niego użytkowane także w okresie od 1 października 2001 r. do 31 sierpnia 2008 r. – wskazuje na działanie organu na ich szkodę oraz poświadczenie nieprawdy w decyzji Naczelnika z 10 listopada 1979 r.
Jak dalej wskazali skarżący, przejęli oni, w dobrej wierze jako spadkobiercy ustawowi po L. K. oraz po J. K., prawo do przedmiotowych nieruchomości na mocy aktu notarialnego z 1995 r. W związku z tym działki położone w K. H. są przez skarżącego użytkowane, o czym informował organ w piśmie z dnia 2 listopada 2017 r., w szczególności strona przygotowała grunt powyższych działek do zasiewów oraz dokonała zasiewów, a także naniosła potrzebne nawozy i dokonała odchwaszczenia. Ponadto skarżący dokonał ubezpieczenia zasiewów na działce nr [...]. Reasumując, to skarżący zachowuje jako jedyny prawo do dzierżawienia przedmiotowych gruntów, które traktuje jak ojcowiznę i należy rozważyć czy skarżącemu przysługuje pierwszeństwo do dzierżawy na mocy art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), dalej jako u.g.n.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy, reprezentowana przez Wójta Gminy, wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zarówno w aktualnym, jak i w obowiązującym w dniu podjęcia skarżonej uchwały stanie prawnym, właścicielem nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...], a w skład, której wchodzą działki nr [...] oraz [...], jest Gmina. Podstawę nabycia prawa własności stanowiła ostateczna decyzja Wojewody z 27 grudnia 1993 r., wydana na podstawie art. 15 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, o nieodpłatnym przekazaniu ww. gruntów gminie. W związku z tym, że decyzja stanowiąca podstawę nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości pozostaje w obrocie prawnym, a więc gmina jest pełnoprawnym właścicielem gruntów, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 10 listopada 1979 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego oraz to, że postanowieniem z 26 czerwca 2017 r. Wojewoda wstrzymał wykonanie ww. decyzji Naczelnika w odniesieniu m.in. do działek [...] oraz [...]. Jak już bowiem wskazano, decyzja Naczelnika w odniesieniu do spornych gruntów została już wykonana decyzją Wojewody z 27 grudnia 1993 r.
W konsekwencji, w aktualnym stanie prawnym oraz w stanie obowiązującym w dniu wydawania uchwały, działki nr [...] i [...] wchodziły w skład nieruchomości gminnych. Ponadto organ miał świadomość jaki jest stan faktyczny i prawny nieruchomości, dlatego tego uchwałą przewidziano możliwość zawarcia umów dzierżawy na okres 1 roku, z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela. Podjęcie przedmiotowej uchwały było zaś zasadne ze względu na umożliwienia oddania działek nr [...] i [...] w dalszą dzierżawę, która została zawarta na czas określony do 26 grudnia 2018 r., krótszy niż trzy lata.
W piśmie procesowym z 20 maja 2019 r. skarżący odnieśli się do odpowiedzi organu na skargę oraz załączyli szereg istotnej w ich ocenie dokumentacji. Z kolei, przy piśmie z 27 września 2019 r. skarżący załączyli decyzję Wojewody z 20 sierpnia 2019 r., wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 10 listopada 1979 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego w K. H., gmina S., stanowiącego własność L. K., obejmującego m. in. działki nr [...] i [...] (punkt 1 decyzji) oraz o stwierdzeniu wydania powyższej decyzji z naruszeniem prawa w części dotyczącej działek nr [...], [...] i [...] (punkt 2 decyzji). Jak wynika z treści pisma skarżących decyzja ta nie jest ostateczna wskutek wniesienia od niej odwołania przez gminę do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę wnosi się co do zasady w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, względnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Zgodnie zaś z art. 53 § 2a p.p.s.a w przypadku niektórych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.
W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem zaskarżenia jest uchwała nr II/21/2018 Rady Gmina z 4 grudnia 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie umów dzierżawy nieruchomości gruntowych stanowiących własność gminy S., a więc akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej). W odniesieniu do tego typu aktów cytowany § 2a art. 53 p.p.s.a. przewiduje, że mogą one zostać zaskarżone w każdym czasie. W zakresie obowiązywania powyższego przepisu mieści się bardzo szeroka kategoria skarg w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę aktów i działań organów administracji publicznej oraz aktów i działań innych podmiotów spoza kręgu organów administracji publicznej, które zostały poddane kontroli sądów administracyjnych na podstawie ustaw szczególnych, jeśli przepisy tych ustaw nie przewidują środków zaskarżenia w postępowaniu, w którym akty te zostały podjęte. Do tej kategorii należy zaliczyć przede wszystkim skargi na akty i czynności, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2019, poz. 506 ze zm., dalej u.s.g.). W wyniku zmiany art. 101 u.s.g. dokonanej na mocy art. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) ustawodawca, dostosowując wskazany przepis do rozwiązań przyjętych w p.p.s.a., zrezygnował z wymogu poprzedzania skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia. Obecnie zatem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powyższa zmiana weszła w życie od 1 czerwca 2017 r. i znajduje zastosowanie do uchwał i zarządzeń podjętych po tej dacie (art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej), a więc do uchwały będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowego.
O tym, kto i na jakich warunkach może wnieść skargę do sądu oraz jakiego rodzaju uchwały organów gminy mogą być zaskarżone, rozstrzyga powołany już wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g., z którego wynika w szczególności, że zaskarżeniu w omawianym trybie podlegają tylko uchwały podjęte w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przez uchwałę z zakresu administracji publicznej należy rozumieć uchwałę podjętą w sprawach należących do właściwości organów gminy rozstrzyganych w drodze uchwały. Całokształt spraw zaliczonych do zakresu działania gminy ma na celu realizację zadań publicznych i z tej przyczyny sprawy te należą do zakresu administracji publicznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24.09.1997 r., sygn. akt III RN 41/97, OSNAPiUS 1998, Nr 6, poz. 171). Sprawa wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości gminnej, także na okres do 3 lat, jeśli jest to kolejna umowa, jest aktem z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje powszechny pogląd, że uchwała rady gminy o wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości w drodze przetargu jest sprawą z zakresu administracji publicznej i może zostać zaskarżona do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. np. wyrok WSA w Kielcach z 25 października 2007 r., II SA/Ke 510/07, LEX nr 653472, wyrok NSA z 28 kwietnia 2010 r., I OSK 194/10, LEX nr 595305). Niewątpliwie pogląd ten dotyczy również uchwał wyrażających zgodę na zawarcie umowy dzierżawy nieruchomości.
W przypadku wniesienia skargi do sądu na podstawie art. 101 u.s.g. obowiązkiem sądu jest nadto ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej, a w konsekwencji, czy strona skarżąca posiada legitymację czynną do wniesienia skargi. O powodzeniu skargi przesądza wykazanie naruszenia przez ten organ konkretnego przepisu prawa, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim, że naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też jej konkretne postanowienie, musi naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Innymi słowy, interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Sama ewentualna sprzeczność z prawem uchwały nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Stosownie bowiem do powołanego wyżej art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, regulacja art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., obligująca do odrzucenia skargi dotyczy tych przypadków, gdy brak naruszenia interesu prawnego jest oczywisty. Jednocześnie, strona skarżąca uchwałę organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Innymi słowy, zmuszona jest udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, na przykład pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Niespełnienie tej przesłanki winno natomiast skutkować odrzuceniem skargi - stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, aby zaskarżona uchwała naruszała ich interes prawny lub uprawnienie rozumiane w opisany wyżej sposób. Z akt administracyjnych, a także ze skargi wynika, że skarżący zainicjowali postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy nr [...] z 10 listopada 1979 r. orzekającej o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi K. H., gm. S., obejmującego działki nr [...] i [...] (numery pierwotne), jako gospodarstwa opuszczonego. Właścicielem tego gospodarstwa był L. K., a skarżący, co jest bezsporne w okolicznościach sprawy, wykazali swoje następstwo prawne po nim, prawomocnymi postanowieniami Sądu Rejonowego w G. 16 sierpnia 2000 r., sygn. akt [...]. Z wyciągu z wykazu zmian gruntowych z 8 listopada 1977 r. wynika, że nieruchomość L. K., stanowiąca działkę nr [...] i [...] została podzielona na działki o numerach: [...], [...] i [...] – stanowiące własność Gminy S., [...], [...] i [...] – stanowiące obecnie własność osób fizycznych oraz nr [...] – stanowiąca własność Skarbu Państwa. Z kolei, z decyzji Wojewody z 20 sierpnia 2019 r. wynika, że organ ten stwierdził nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 10 listopada 1979 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi K. H., gm. S., obejmującego działki nr [...] i [...] (numery pierwotne), jako gospodarstwa opuszczonego, w części dotyczącej aktualnych działek nr [...], [...], [...] i [...], natomiast w odniesieniu do aktualnych działek nr [...], [...] i [...] stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Decyzja ta nie jest ostateczna i z akt sprawy wynika, że została zaskarżona odwołaniem do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja ta stanowiła natomiast podstawę dla nieodpłatnego nabycia prawa własności m. in. działek nr [...] i [...] przez gminę, co nastąpiło na mocy ostatecznej decyzji Wojewody z 27 grudnia 1993 r., wydanej na podstawie art. 15 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Skarżący kwestionują prawidłowość zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działek o nr [...] i [...]. Bezsporne jest zatem, że ww. decyzja Wojewody z 20 sierpnia 2019 r. nie ma waloru ostatecznej (okoliczność przyznana przez skarżących w piśmie z 27 września 2019 r., k. 78 akt), a w konsekwencji, w dacie wydawania uchwały, jak i obecnie – w dacie orzekania przez sąd – przedmiotowe działki pozostają w zasobie nieruchomości gminnych, gdyż są przedmiotem własności gminy. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Natomiast, stosownie do art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji jest zatem w toku, co na obecnym etapie nie skutkuje zmianami w zakresie statusu właścicielskiego gminy w odniesieniu do spornych nieruchomości. Nie zmienia tego fakt, że postanowieniem z 26 czerwca 2017 r. Wojewoda wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Naczelnika Gminy z 10 listopada 1979 r. do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Decyzja o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec tego że została już wykonana wskutek decyzji Wojewody z 27 grudnia 1993 r. o przekazaniu Gminie S. ww. działek, może mieć znaczenie wyłącznie w kontekście podejmowania przez gminę w ramach przysługujących jej uprawnień właścicielskich takich czynności, które niweczyłyby możliwość realizacji zwrotu tychże nieruchomości. Niewątpliwie zaś, zawieranie umów dzierżawy na okres roku z możliwością ich wypowiedzenia nie prowadzi do takich skutków. Podkreślić też należy, że dopiero ostateczne stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody z 10 listopada 1979 r. będzie stanowiło ewentualną podstawę do wzruszenia decyzji Wojewody z 27 grudnia 1993 r., na mocy której gmina nabyła własność działek o nr [...] i [...].
Gmina zatem jako właściciel nieruchomości może i powinna decydować o gospodarowaniu swoimi nieruchomościami, zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika też, że gmina ma świadomość toczącego się postępowania nieważnościowego, dlatego wyraża zgodę na zawarcie umów z dotychczasowymi dzierżawcami na okres 1 roku, z możliwością ich wypowiedzenia w razie zapadnięcia decyzji o zwrocie. Niewątpliwie zatem, skarżącym nie przysługuje prawo własności w odniesieniu do ww. nieruchomości, bowiem decyzja uwzględniająca ich wniosek o stwierdzenie nieważności nie jest ostateczna.
Skoro zatem skarżącym na obecnym etapie sprawy nie przysługuje żadne prawo do przedmiotowego gruntu, nie mają oni jakiegokolwiek interesu prawnego, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. do zaskarżenia uchwały. Zaskarżona uchwała nie narusza praw skarżących, ponieważ na obecnym etapie żadne prawa do nieruchomości im nie przysługują. Oczywiście, ta sytuacja może ulec zmianie w związku z ostatecznym orzeczeniem o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy z 10 listopada 1979 r. Niewątpliwie jednak w obecnych realiach procesowych interes skarżących ma charakter potencjalny, a nie rzeczywisty, a zaskarżona uchwała ma charakter czasowy, ograniczony do jednego roku. Z zaskarżonej uchwały podjętej na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g. nie wynikają dla innych podmiotów żadne prawa, które mogłyby stanowić podstawę prawną roszczenia o dokonanie wydzierżawienia na ich rzecz określonych w uchwale nieruchomości i tym samym nie stanowi ona naruszenia interesu prawnego skarżących.
Jak wskazano powyżej, źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawa materialnego, zaś naruszenie interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne. W okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący upatrują swego interesu prawnego w oddaniu przez gminę dotychczasowemu dzierżawcy w dzierżawę nieruchomości, o której zwrot wystąpili inicjując postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu o przejęciu na własność Państwa. Niewątpliwie zatem, przysługuje im interes faktyczny w kwestionowaniu analizowanej uchwały, wyrażający się w ekspektatywie pozytywnego dla skarżących wyniku wszczętego postępowania nieważnościowego w instancji odwoławczej. Naruszenie interesu faktycznego nie stanowi jednak podstawy do zaskarżenia aktu, bowiem określony podmiot jest w takim wypadku bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy formalnego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Podkreślić jednocześnie należy, że na obecnym etapie podjęcie przez organ gminy zaskarżonej uchwały nie uszczupliło żadnych praw skarżących, wynikających z przepisów prawa materialnego, a to oznacza brak interesu w zaskarżeniu tej uchwały. Jednocześnie, zdaniem sądu, brak naruszenia interesu prawnego skarżących w okolicznościach niniejszej sprawy ma charakter oczywisty.
Orzeczenie o zwrocie kwoty 300 zł, zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia, uzasadnia przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło