II SA/Gd 3383/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie: NSA Marek Gorski, WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant : Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego z dnia 30 listopada 2000 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego z dnia 26 września 2000 r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego na rzecz Z. R. kwotę 10,00 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. nr [...] Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego z dnia 26 września 2000 r. nr [...], którą odmówił on Z. R. wypłaty równoważnika za brak kwatery stałej. Wskazał, że wyrokiem z dnia 16 marca 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd. 51/97 , w sprawie ze skargi Z.R. na bezczynność Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego w przedmiocie wypłaty równoważnika pieniężnego za brak kwatery stałej, zobowiązał Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do wydania w terminie 30 dni od zwrotu akt decyzji administracyjnej w sprawie świadczeń pieniężnych wynikających z prawa do osobnej kwatery stałej. Wydana w związku z tym decyzja została uchylona , a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Kolejną decyzją - nr [...] z dnia 26 września 2000r -Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy odmówił Z. R. wypłaty równoważnika za brak kwatery stałej. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego stwierdził, że Z.R. od dnia 7.01.1994 r. pełnił służbę w D., a osobną kwaterę stałą zajmował w C. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych ( Dz. U. nr 19 z 1976 r. , poz. 121 ze zm. ) w razie braku przydziału osobnej kwatery stałej w miejscowości, w której żołnierz stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, przysługuje mu równoważnik pieniężny . Pozytywną przesłanką warunkującą przyznanie równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej było nie posiadanie kwatery stałej zarówno w miejscowości , w której żołnierz pełni służbę, jak i w miejscowości pobliskiej. Czas dojazdu z C. do W. nie przekracza 2 godzin w obie strony. Dojazd z W. do D., w której skarżący pełnił służbę, został zorganizowany przez Jednostkę Wojskową. Wobec powyższego nie zachodzą materialne przesłanki umożliwiające wypłatę świadczenia. Stan ten istniał w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, gdy skarżący nie pobierał równoważnika pieniężnego. Norma zawarta w przepisie przejściowym art. 88 ust. 2 obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pozwala na dalsza wypłatę równoważnika pieniężnego jedynie tym żołnierzom, którzy w dniu wyjścia jej w życie prawo to mieli przyznane na podstawie decyzji. Wobec tego tylko w stosunku do tej grupy żołnierzy, zgodnie z art. 93 ustawy, zachowały moc przepisy dotyczące równoważnika pieniężnego. Skarżący nie spełniał materialno – prawnych przesłanek do wypłaty równoważnika i nie pobierał go w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 .06. 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Decyzję powyższą zaskarżył skargą Z. R. zarzucając, że organ bezpodstawnie przyjął, że skarżący nie ma prawa do równoważnika, ponieważ przyjętej w uzasadnieniu decyzji konstrukcji nie przewiduje prawo - przepisy wyraźnie określają, że uprawnienia do równoważnika przysługują w sytuacji, gdy miejsce pełnienia służby nie jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca zamieszkania. D. nie jest miejscowością pobliską do C.. Dla sprawy nie ma znaczenia zapewnienie lub brak zapewnienia dojazdu z W. do D. Skarżący wskazał ponadto, że uprawnienia do równoważnika przyznano mu w dacie przeniesienia go do D., ale przestano prawo to realizować bez wydania decyzji o wstrzymaniu lub odmowie wypłaty. Obecnie zaskarżone decyzje pozbawiają skarżącego prawa do równoważnika dopiero w dacie ich wydania, wobec czego w dniu 1 stycznia 1996 r. posiadał to prawo, które dopiero teraz zostało mu odebrane. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że C. jest miejscowością pobliską w stosunku do W., co wykluczało wypłatę równoważnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Żołnierze zawodowi, którzy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433) pobierają równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 i z 1994 r. Nr 10, poz. 36) zachowują prawo do jego otrzymywania ( art. 88 ust.2 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP). Do czasu zrealizowania uprawnień, o których mowa w w/w przepisie zachowują moc dotychczas obowiązujące przepisy dotyczące równoważnika pieniężnego ( art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ). Art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych stanowił, że żołnierzowi zawodowemu, który ma członków rodziny ( ... ) przysługuje równoważnik pieniężny w razie niemożności przydzielenia osobnej kwatery stałej w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w tej miejscowości. Skarżący mieszkał i posiadał kwaterę w C., czyli nie w miejscowości, w której pełnił służbę, tj. w D. Miejscowość pobliska to taka, do której czas dojazdu publicznymi środkami komunikacji przewidziany w rozkładzie łącznie z przesiadkami , nie przekracza w obie strony 2 godzin, licząc od stacji najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji najbliższej miejsca zamieszkania. Taką definicję podawały przepisy Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 24/ MON z dnia 12 maja 1987 r. , na które to zarządzenie powołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niemalże identyczną definicję podaje art. 22 ust. 6 obowiązującej ustawy z 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem zgodnie z tym przepisem za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji najbliższej miejsca zamieszkania. Skarżący mieszkał w C., służbę wojskową pełnił w D., a z jednej miejscowości do drugiej dojeżdżał, przejeżdżając przez W. To, że skarżący ( przynajmniej hipotetycznie, gdyż okoliczność tę skarżący kwestionuje ) miał zapewniony bezpłatny dojazd przez jednostkę wojskową pomiędzy W. a D. nie ma żadnego znaczenia dla dokonania oceny , czy jakaś miejscowość jest "miejscowością pobliską" czy też nie. Kwalifikacja miejscowości pobliskiej uzależniona jest od obiektywnego kryterium, jakim jest czas dojazdu publicznymi środkami komunikacji ( transportu) między miejscem pełnienia służby a miejscem zamieszkania , niezależnie od sposobu pokonywania tej trasy – środkami zapewnionymi przez jednostkę, komunikacją publiczną czy np. własnym samochodem. Organy administracji w sposób oczywiście błędny dokonały oceny uprawnień skarżącego przyjmując, że należy ocenić te uprawnienia poprzez ustalenie czasu przejazdu jedynie między C. a W., nie zaś między C. a D. Istotne było , czy C. jest miejscowością pobliską D., a nie dokonanie takiej oceny w stosunku do innej miejscowości. Ponadto w ocenie Sądu nie można treści art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP , iż prawo do otrzymywania równoważnika pieniężnego przysługuje żołnierzom, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pobierają ten równoważnik interpretować zawężająco na niekorzyść skarżącego , bowiem nie otrzymywał on tegoż równoważnika z powodu zaprzestania wypłacania go w lipcu 1994 r. bez formalnej decyzji. Kwestia ta jest w istocie źródłem niniejszej sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na mocy art.145 § 1 pkt. 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) . Rzeczą organów administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie dokonanie ponownej oceny uprawnień skarżącego do pobierania równoważnika pieniężnego. Ze względu na rodzaj zaskarżonej decyzji ( dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika) Sąd nie dokonywał w myśl art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenia, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.