II SA/Gd 34/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A Spółki jawnej w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić wniosek skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. "A" Spółka jawna w G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w chwili obecnej z uwagi na trwające od dłuższego czasu załamanie na rynku nieruchomości Spółka nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie wpisu sądowego. W chwili obecnej Spółka przechodzi etap restrukturyzacji, który ma ustabilizować płynność finansową Spółki i zapewnić jej dalsze niezakłócone funkcjonowanie. Spółka nie posiada gotówki i środków na rachunkach bankowych, a posiadane nieruchomości są obciążone hipotekami banków kredytujących, co uniemożliwia zaciągnięcie dalszych kredytów. Postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy wskazując, że skarżąca nie odpowiadając na wezwanie o przedstawienie dokumentów źródłowych nie dała możliwości oceny w jakiej faktycznie sytuacji finansowej się znajduje. Zatem nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., które wymagają wykazania braku środków. Samo bowiem subiektywne przeświadczenie strony o braku środków nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia zarzucając, że w pouczeniu zawartym w wezwaniu zostało stwierdzone, że nieprzedłożenie dodatkowych dokumentów spowoduje rozpoznanie wniosku w oparciu o posiadane dokumenty, a więc na podstawie złożonego formularza PPPr. W ocenie skarżącej wykazała ona brak środków na poniesienia kosztów sądowych, wypełniając formularz, w którym szczegółowo przedstawiła swoją sytuację majątkową. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z wniesieniem sprzeciwu postanowienie z dnia 12 marca 2014 r. utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Jednakże na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 tej ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych i dlatego też zwolnienia od ich ponoszenia powinny być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć również na uwadze wysokość kosztów, jakie strona musi ponieść (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.01.2014 r., II FZ1526/13, LEX nr 1417309). W niniejszej sprawie skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Z treści art. 246 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. W związku z tym przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, możliwe jest zażądanie od strony dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, co wynika z przepisu art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. I właśnie takie zarządzenie zostało wydane w niniejszej sprawie przez referendarza sądowego w dniu 7 lutego 2014 r. Skarżąca Spółka nie złożyła żadnych dokumentów w zakreślonym jej terminie. W tej zaś sytuacji stwierdzić należy, że Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, jak wymaga tego art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 2.12.2013 r., II FZ1090/13, LEX nr 1406587). Z uwagi na fakt, że skarżąca nie wykazała, że nie posiada środków, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie powstałych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych, a mianowicie wpisu od skargi wysokości 200 zł, brak jest w ocenie Sądu podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z powyższych względów Sąd oddalił wniosek na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.