II SA/Gd 340/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 marca 2025 r., nr WOP.7722.319.2024.TA w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Człuchowskim w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie wstrzymania robót budowlanych. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Właścicielem działki nr [...] położonej w miejscowości K., Gmina P., jest Gmina P., która w dniu 15 lipca 2019 r. wydzierżawiła ją M. G. na okres do 15 lipca 2022 r. W związku z upływem terminu na wydanie oraz przywrócenia do stanu pierwotnego ww. nieruchomości pracownicy Urzędu Gminy Przechlewo dokonali oględzin działki w dniu 17 października 2022 r. Ustalono, że na działce posadowiono domek letniskowy oraz drewnianą altanę. W związku z powyższym Wójt wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Człuchowie (dalej jako PINB) o przeprowadzenie kontroli. PINB ustalił, że M. G. dokonał zgłoszenia do Starosty Człuchowskiego budowy parterowego drewnianego domku letniskowego o powierzchni zabudowy do 35 m2, a Starosta wydał zaświadczenie z 14 lutego 2020 r. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Postanowieniem z 17 stycznia 2023 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie robót wykonanych na podstawie dokonanego zgłoszenia. Decyzją z 24 marca 2023 r. nr PINB/5140/1/2023, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, PINB nakazał inwestorowi rozbiórkę parterowego, drewnianego budynku letniskowego. Inwestor wniósł odwołanie do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako WINB), który zlecił PINB przeprowadzenie oględzin w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Oględziny odbyły się w dniu 7 lipca 2023 r. Decyzją z 10 października 2023 r. nr WOP.7721.79.2023.TA WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę PINB przeprowadził oględziny przedmiotowej działki w dniu 12 marca 2024 r. Postanowieniem z 27 marca 2024 r. nr PINB/5140/1/23/2024 PINB wstrzymał prowadzenie budowy przedmiotowego budynku letniskowego o powierzchni zabudowy ok. 35,75 m2 wraz z tarasem i schodami o powierzchni zabudowy ok. 12,12 m2 i poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie doręczono inwestorowi w dniu 2 kwietnia 2024 r. Inwestor nie wniósł ani zażalenia ani wniosku o legalizację. Pismem z 14 maja 2024 r., które wpłynęło do PINB w dniu 16 maja 2024 r., inwestor wniósł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o wznowienie postępowania w sprawie wstrzymania prowadzenia budowy, w której wydano postanowienie z 27 marca 2024 r. i przeprowadzenie ponownej wizji lokalnej. W uzasadnieniu inwestor wyjaśnił, że w dniu 28 kwietnia 2024 r. osobiście dokonał pomiaru po uprzednim odsunięciu krawężników. A zatem w sprawie istnieją dowody, o których organ nie wiedział wydając ww. postanowienie. Postanowieniem z 13 czerwca 2024 r. nr PINB/5140/1/23/2024 PINB wznowił postępowanie administracyjne związane z ostatecznym postanowieniem PINB z 27 marca 2024 r. W dniu 2 lipca 2024 r. PINB przeprowadził oględziny. Postanowieniem z 16 października 2024 r. nr PINB/5140/1/23/2024 PINB odmówił uchylenia postanowienia PINB z 27 marca 2024 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pomiar wykonany przez inwestora jest niezgodny z definicją powierzchni zabudowy. Inwestor wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając, że w swoim piśmie z 14 maja 2024 r. wnosił do PINB o wznowienie postępowania, nie zaś o uchylenie postanowienia PINB z 27 marca 2024 r. Ponadto zarzucił, że uniemożliwiono mu wzięcie aktywnego udziału w tym postępowaniu i nie poinformowano go o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Wskazał również, że obliczenia PINB powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu są nieprawidłowe. Postanowieniem z 24 marca 2025 r. nr WOP.7722.319.2024.TA WINB utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wyjaśniając, że inwestor wniósł do PINB o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem organu I instancji z 27 marca 2024 r., wskazał jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie Wnioskodawca poinformował organ, że dowiedział się o okolicznościach będących podstawą wznowienia postępowania w dniu 28 kwietnia 2024 r. A zatem, w ocenie WINB, organ I instancji zasadnie uznał, że spełnione zostały w sprawie wstępne przesłanki wznowieniowe. Następnie organ I instancji przeprowadził w dniu 2 lipca 2024 r. dodatkowe oględziny w sprawie z udziałem inwestora, które wykazały, iż powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu przekracza 35 m2, gdyż obiektem budowlanym w tym przypadku jest całość, tj. budynek wraz z tarasem, tworząc jako całość funkcjonalno-konstrukcyjną jeden obiekt budowlany. Całość powierzchni zabudowy (budynek wraz z tarasem) to 47,87 m2. Zatem w sprawie nie wystąpiła przesłanka art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie inwestor zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę okoliczności wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, iż taras konstrukcyjnie nie jest związany z budynkiem i jako taki nie podlegał zgłoszeniu ani uzyskaniu pozwolenia na budowę. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że podstawą przyjętego toku rozumowania pozostaje w przypadku WINB przyjęcie a priori, iż budynek rekreacji indywidualnej ma powierzchnię przekraczającą 35 m2 i to o powierzchnię tarasu. Jest to sposób rozumowania zdecydowanie sprzeczny z obowiązującymi przepisami. Zdaniem Skarżącego, organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego. W ocenie strony taras jest elementem drugorzędnym, a co za tym idzie nie powinien być wliczany do powierzchni zabudowy. O powyższym świadczy zarówno art. 29 ust. 2 pkt 31 Prawa budowlanego, który stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, budowa przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz § 14 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, zgodnie z którym powierzchnię zabudowy budynku pomniejsza się o powierzchnię części zewnętrznych budynku, takich jak: tarasy naziemne i podparte słupami, gzymsy oraz balkony. Podkreślić należy, iż przepisy Prawa budowlanego nie określają legalnej definicji "przydomowych naziemnych tarasów", jednakże wykładnia językowa przy odwołaniu się do definicji słownikowych prowadzi do wniosku, iż określenie "przydomowy" odnosi się do budynku rekreacji indywidualnej, gdyż bez wątpienia słowo budynek jest synonim słowa dom. Oznacza to, iż do powierzchni budynków rekreacji indywidualnej nie wlicza się powierzchni tarasów, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 31 Prawa budowlanego. Zdaniem Skarżącego, za takim sposobem ustalania powierzchni zabudowy, jaki prezentuje Skarżący, przemawia Polska Norma PN-ISO 9836:2015-12 (punkt 5.1.2.1) w definicji, której powierzchnię zabudowy należy rozumieć jako powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona zaś przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się jednak: powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych takich jak np. schody zewnętrzne, rampy zewnętrzne, daszki, markizy, występy dachowe, oświetlenia zewnętrzne, powierzchnie zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze np. szklarnie, altany, szopy (punkt 5.1.2.2 przywołanej normy). Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzuca nie tylko naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego, ale też art. 7a i 8 k.p.a oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Skarżący zauważa, iż budowa przydomowego tarasu nie wymaga pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 31 Prawa budowlanego), a taras będący przedmiotem zgłoszenia spełnia wszystkie te warunki, gdyż jest przydomowy, naziemny i nie przekracza 35 m2. Nielogiczne zatem jest wliczanie go do powierzchni zabudowy. Powyższe potwierdza również treść § 14 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, zgodnie z którym powierzchnię zabudowy budynku pomniejsza się o powierzchnię części zewnętrznych budynku, takich jak: tarasy naziemne i podparte słupami, gzymsy oraz balkony. Nadto - zdaniem Skarżącego - organ odwoławczy, w sytuacji istnienia wątpliwości co do treści normy prawnej, winien rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść obywatela, co wynika z utrwalonej linii orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz przepisów art. 7a k.p.a. Następnie Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. b Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymaga zgłoszenia budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na 2 każde 500 m2 powierzchni działki. Zgodnie z § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez budynek rekreacji indywidualnej należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Nie są określone żadne inne kryteria i ograniczenia. Ważne jest tylko jego przeznaczenie, czyli indywidualny wypoczynek osoby czy też osób w nim przebywających. W realiach niniejszej sprawy organ nie dokonał pomiarów budynku Skarżącego pod kątem rozpiętości elementów konstrukcyjnych i wysięgu wsporników, zaś dokonując pomiaru powierzchni budynku uczynił to sprzecznie z prawem. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 24 marca 2025 r., na mocy którego utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Człuchowskim z 16 października 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie wstrzymania robót budowlanych. Podstawę prawną zaskarżonych postanowień stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako k.p.a., które regulują dwa tryby postępowania administracyjnego: zwyczajne i nadzwyczajne. Istota postępowań nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, zmiana lub uchylenie decyzji, stwierdzenie nieważności decyzji), będących wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, polega na możliwości wzruszenia rozstrzygnięć organów administracyjnych o charakterze ostatecznym. Zgodnie z art. 145, 145a, 145aa i 145b k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie wyłącznie wówczas, jeżeli wystąpi przesłanka wymieniona w jednym ze wskazanych przepisów. Przesłanką, na którą powołał się Skarżący wnioskując o wznowienie postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5). Na mocy art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Pierwszy etap postępowania wznowieniowego ma charakter formalny, tj. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1). Wznowienie postępowania bądź odmowa wznowienia postępowania następują w drodze postanowienia (art. 149 § 1 i 3). Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy. Jeżeli dojdzie do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (co miało miejsce w niniejszej sprawie) wówczas organ wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1). Natomiast w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2). W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu Skarżącego, że żądał on wznowienia postępowania a nie uchylenia postanowienia. Z przywołanych przepisów wynika jednoznacznie, że odmowa uchylenia decyzji ostatecznej (postanowienia ostatecznego) jest formą zakończenia postępowania wznowieniowego w I instancji. Zatem sentencja postanowienia PINB z 16 października 2024 r. jest adekwatna do brzmienia ww. przepisów. Jak wynika z akt sprawy wniosek Skarżącego spełniał wymagania formalne umożliwiające wszczęcie postępowania wznowieniowego, w którym przeprowadzono postępowanie pod kątem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący był bowiem stroną postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym, złożył wniosek w terminie jednego miesiąca od kiedy dowiedział się o okolicznościach (art. 148 § 1) a od doręczenia postanowienia z 27 marca 2024 r. nie upłynęło 5 lat (art. 146 § 1). Wobec tego PINB zasadnie wydał postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1), a następnie po przeprowadzonym postępowaniu, w tym ponownych oględzinach, organ nadzoru budowlanego doszedł do przekonania, że w sprawie nie mają miejsca istotne dla sprawy nowe okoliczności, które wyszły na jaw, a które istniały w dniu wydania postanowienia z 27 marca 2024 r., a byłyby nieznane PINB. W ocenie Sądu stanowisko organów nadzoru budowlanego wyrażone w zaskarżonych postanowieniach jest prawidłowe. Zarzuty Skarżącego oscylują wokół kwestii prawidłowości obliczenia przez PINB powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu, które – zdaniem Skarżącego – wykonano w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami. Ową nową okolicznością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na którą powoływał się Skarżący we wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego, jest dokonanie przez niego ponownych pomiarów w dniu 28 kwietnia 2024 r. Wówczas Skarżący odsunął krawężniki, którymi był obłożony obiekt wskazując, że pierwotnie organ dokonał pomiarów po obrysie nie stanowiącego części obiektu krawężnika. Należy zatem przypomnieć, że podczas oględzin, które odbyły się w obecności Skarżącego w dniu 7 lipca 2023 r. sporządzono rysunek dołączony do protokołu (k. 57 akt organu I instancji), z którego wynika, że budynek ma wymiary 5,05 m x 7,08 m (= 35,75 m2 powierzchni) plus taras o wymiarach 5,05 m x 2,40 m plus stopnie prowadzące z tarasu. Następnie, po wydaniu przez organ II instancji decyzji kasacyjnej z 10 października 2023 r., PINB ponownie przeprowadził w obecności Skarżącego kontrolę w dniu 12 marca 2024 r., która dotyczyła ustalenia, czy taras jest powiązany konstrukcyjnie z budynkiem. (Inspektorzy stwierdzili w punkcie 2 protokołu, że taras ze schodami tworzy osobną konstrukcję od drewnianej konstrukcji budynku). W konsekwencji, w postanowieniu z 27 marca 2024 r. PINB wpisał dane z protokołu oględzin z dnia 7 lipca 2023 r., a zatem powierzchnia budynku (bez tarasu) wynosi 35,75 m2, co bezspornie jest liczbą większą niż 35,00 m2. W związku z ponownymi pomiarami po odsunięciu krawężników dokonanymi przez Skarżącego w dniu 28 kwietnia 2024 r. we wszczętym postępowaniu wznowieniowym PINB ponownie dokonał oględzin w dniu 2 lipca 2024 r. (o których został prawidłowo zawiadomiony Skarżący, ale w których nie uczestniczył). Jak wynika z rysunku do protokołu (k. 103 akt organu I instancji) budynek ma wymiary 5,09 m x 7,10 m (= 36,14 m2 powierzchni), co bezspornie jest liczbą większą niż 35,00 m2. Zestawiając powyższe dane matematyczne wynikające z przeprowadzonych przez organ dowodów (oględzin) z zarzutami Skarżącego, że powierzchnia budynku przekracza 35 m2 o taras i uzasadnieniem skargi idącym w kierunku analizy wliczania powierzchni tarasów do powierzchni zabudowy budynku jest zatem niezrozumiała i bezzasadna. Natomiast w kontekście postępowania wznowieniowego wskazane przez Skarżącego okoliczności nie mogły spowodować uchylenia postanowienia PINB z 27 marca 2024 r., bowiem nie wyszły na jaw żadne okoliczności (ani nowe ani istotne), które były organowi nieznane w dniu wydawania ww. postanowienia z 27 marca 2024 r. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego nie naruszyły obwiązujących przepisów odmawiając Skarżącemu uchylenia ostatecznego postanowienia będącego pierwszym etapem procedury legalizacyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.