II SA/Gd 341/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Diana Wójtowicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przewodu kominowego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta decyzją z dnia 13 listopada 2001 r,. na podstawie art. 105 k.p.a. oraz art. 81 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. . Nr 106. poz. 1126 ze zm.) "umorzył postępowanie w sprawie przewodów kominowych w obiekcie przy ul. [...] w G.". W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 12 listopada 2001 r. ustalono, że: głowice kominowe przemurowano zgodnie z przepisami użyte materiały odpowiadają normom PN przewody kominowe są drożne i dopuszcza sieje do eksploatacji kontrola przewodów kominowych została przeprowadzona przez posiadającego wymagane uprawnieni mistrza kominiarskiego budynek użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem oraz utrzymywany w należytym stanie technicznym. Odwołanie od niniejszej decyzji wniósł B. O. Wywodził on, że w przedmiotowej sprawie dopuszczono się samowoli budowlanej, która zagraża jego zdrowiu i życiu. Wskazywał, iż podczas robót budowlanych poważnie uszkodzono założoną przez niego instalację, co wielokrotnie sygnalizował organom nadzoru budowlanego. Ponadto podnosił zarzuty dotyczące nieporozumień sąsiedzkich w kwestii użytkowania poddasza. Nie uwzględniając zarzutów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 stycznia 2002 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku B. O. w sprawie złego stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G. Organ I instancji, po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, nie dopatrzył się jednak nieprawidłowości zarówno w instalacji, jak i w użytkowaniu tych przewodów. Odnosząc się do argumentów odwołania organ II instancji wskazał, że są one bezzasadne i nie podważają merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Według znajdującego się w aktach sprawy protokołu sprawozdawczo - opiniodawczego nr 47/01 z dnia 25 października 2001 r. sporządzonego przez Zakład Usług Kominiarskich oraz z protokołu z komisyjnego odbioru robót murarsko - dekarskich z dnia 17 października 2001 r. wynika, że przewody kominowe są drożne do ich podłączeń i dopuszczone do eksploatacji, a prace budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami. Pozostałe zarzuty podnoszone przez odwołującego się nie mają związku z przedmiotową sprawą. B. O. wniósł skargę do Sądu. w której ponawiając zarzuty odwołania, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżący wskazywał, że przeprowadzone, jego zdaniem, samowolnie roboty budowlane doprowadziły do "oziębienia jego lokalu mieszkalnego", jak również powodują zagrożenia dla jego życia i zdrowia. Odpowiadając na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na argumentacje faktyczną i prawną, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na rozprawie w dniu 9 marca 2005 r. skarżący oświadczył, iż z uwagi na postępowanie właścicieli budynku, jako najemca musiał wyprowadzić się do innego lokalu. Obecnie chodzi mu w sprawie o to, żeby zostało potwierdzone, iż działania właścicieli budynku uniemożliwiły mu dalsze w nim zamieszkanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153. poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Postępowanie sądowoadministracyjne zostaje zatem wszczęte z dniem złożenia skargi przez uprawniony podmiot. Legitymację do złożenia skargi oparto na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Każdy, kto ma w tym interes prawny, jest uprawniony do wniesienia skargi. Niemniej jednak obecna regulacja nie zrywa łączności między definicją strony postępowania administracyjnego, a definicją podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, że o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest ta legitymacja, ma zatem charakter materialno prawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Innymi słowy, interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku - por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 (ONSA 1997, nr 2, poz. 89). Pojęcie interesu prawnego zaś należy ujmować w kategoriach obiektywnych. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki - por. szerzej J. Borkowski (w:) K.p.a. I, s. 223 i n. (por. J.P.Tarno: Prawo o postępowaniu LexisNexis, W-wa2004r.) Skarżący wyprowadzając się z przedmiotowego lokalu utracił interes prawny do prowadzenia niniejszej sprawy i z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270),skargę oddalił. Należy także podnieść, to na co nie zwrócił uwagi organ administracyjny, że skarżący był najemca lokalu a zatem nie miał już przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie spełniał wymogów z art. 28 kpa. najemca nie jest bowiem legitymowany do udziału w postępowaniu administracyjnym a jedynie może na podstawie przepisów kodeksu cywilnego żądać, by wynajmujący utrzymywał rzecz wynajmowaną w stanie nadającym się do umówionego użytku (662 § 1 kc). Postępowanie w takim przypadku toczy się jednak - w razie sporu - przed sadem powszechnym. Na marginesie wskazać skarżącemu należy, że stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Art. 105 k.p.a. ustanawia dwie reguły umarzania postępowania administracyjnego, pierwszą - dotyczącą działania organu administracyjnego ex officio (§ 1) oraz drugą - dopuszczającą stosowanie zasady względnej dyspozycyjności (§ 2). Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest obligatoryjne. Ustalenie zatem przesłanki bezprzedmiotowości stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie będzie wtedy podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Bezprzedmiotowe będzie zatem postępowanie w sprawie, która przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Zachodzi ona wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. W przedmiotowej sprawie skarżący nadesłał do organów nadzoru budowlanego pisma informujące o tym. iż, jego zdaniem, popełniono samowole budowlaną podczas prowadzonych w budynku przy ul. [...] w G. prac budowlanych. Wskazywał on na to. iż poprzez ich realizację stworzono warunki zagrażające jego życiu i zdrowiu, a także doprowadzono do pogorszenia jego warunków bytowych poprzez doprowadzenie do oziębienia mieszkania. W świetle co wyżej powiedziano uznać należy, iż organy obydwu instancji prawidłowo uznały, iż sprawa niniejsza stała się bezprzedmiotowa i postępowanie podlegało umorzeniu aczkolwiek uzasadnienie nie jest prawidłowe, bo nie uwzględnia przesłanki braku legalności. Sąd administracyjny bada zaskarżona decyzję jedynie pod kątem jej zgodności z prawem oraz zebranym materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Nie może brać pod uwagę względów społecznych bądź poza prawnych, w tym również trudnej sytuacji lokalowej skarżącego, jak i nieporozumień skarżącego z właścicielami budynku. Zarzuty te nie mają bowiem wpływu na rozstrzygnięcie sądu, który nie posiada kompetencji do dokonania takiej oceny.