II SA/Gd 341/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Starosty z dnia 23 sierpnia 2004r., Nr [...] w przedmiocie powołania na członka zarządu spółki wodnej postanawia odrzucić skargę. E. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Starosty w przedmiocie uznania części uchwały Walnego Zgromadzenia A. z dnia 26 maja 2004r. powołującej na członka zarządu spółki A. W., zarzucając jej sprzeczność z prawem tj. art. 179 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne oraz § 12 pkt 3 regulaminu obrad. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że A. W. został wybrany na członka zarządu spółki z naruszeniem regulaminu obrad, który stanowi, że kandydat do organu zachowuje prawo do biernego wyboru jeśli jest pracownikiem członka prawnego, którego reprezentuje. Zdaniem skarżącego Starosta miał obowiązek wszczęcia postępowania z urzędu odnośnie zakwestionowania uchwały w części dotyczącej wyboru A. W. Starosta nie uchylił uchwały, a decyzją z dnia 23 sierpnia 2004r. umorzył postępowanie administracyjne. Skarżący zgodnie z pouczeniem złożył do Wojewody odwołanie, które skierowane zostało według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ ten skierował natomiast do Starosty pismo, z którego wynika, że Starosta jest jedynym właściwym organem w tej sprawie. Pismem z dnia 2 marca 2005r. Starosta poinformował skarżącego, że nie znajduje podstaw do uchylenia uchwały. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w prowadzonym przez starostę postępowaniu dotyczącym uchwały spółki wodnej stroną jest jedynie spółka wodna, której uchwała została uchylona, a nie członek tej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ze złożonej przez skarżącego skargi i dołączonych do niej pism wynika, że skarży on, jako członek spółki wodnej, decyzję Starosty z dnia 23 sierpnia 2004r., Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie uchylenia części uchwały dotyczącej powołania członka zarządu spółki wodnej. Zgodnie z treścią art. 178 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) nadzór i kontrolę nad działalnością spółek wodnych sprawuje starosta. Z art. 179 tej ustawy wynika, że zarząd spółki wodnej obowiązany jest do przedłożenia staroście uchwał organów spółki w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia. Uchwały organów spółki wodnej sprzeczne z prawem lub statutem są nieważne. O nieważności uchwał w całości lub części orzeka, w drodze decyzji, starosta w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Decyzja starosty jest ostateczna. Spółka wodna, której uchwała została uchylona, może zwrócić się do starosty z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a po wyczerpaniu tego trybu spółce wodnej przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Ww. przepis, określający podstawy odrzucenia skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez ten sąd, nawiązuje do konstrukcji przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Przez przesłanki te rozumie się określone w ustawie procesowej warunki prawidłowego zaskarżania, dotyczące zarówno przedmiotu skargi, jej formy, jak i treści, którą powinna zawierać, przy zachowaniu których może nastąpić kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny (tak Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 273). W znaczeniu szerszym przez przesłanki dopuszczalności zaskarżenia należy rozumieć wszystkie warunki wymagane przez przepisy do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego jako pisma procesowego. Do tego znaczenia przesłanek dopuszczalności zaskarżenia nawiązują zawarte w art. 58 § 1 pkt 2, 3 i 5 przyczyny odrzucenia skargi. Natomiast przyczyny odrzucenia skargi wskazane w art. 58 § 1 pkt 1, 4 i 6 nawiązują do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia w węższym znaczeniu (sensu stricto), w którym przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, tzn. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, tzn. określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi sensu stricto skutecznego złożenia skargi są więc: złożenie skargi od aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i 3 oraz w art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 ww. ustawy); wniesienie skargi przez podmiot, któremu - zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 ww. ustawy przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Powyższe przesłanki dopuszczalności zaskarżenia wyznaczają przedmiotowy zakres postępowania sądowo - administracyjnego oraz legitymację do jego uruchomienia. W każdym przypadku stwierdzenia braku którejś z ww. przesłanek sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (tak Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 274 - 276). Jak z powyższego wynika, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania danej sprawy, sąd administracyjny musi zbadać czy wniesiona do niego skarga jest dopuszczalna, dokonując jej kontroli przez pryzmat przesłanek dopuszczalności zaskarżenia. W niniejszej sprawie skargę na decyzję Starosty wniósł E. K. Był on wprawdzie uczestnikiem postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 23 sierpnia 2004r., Nr [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie powołania na członka zarządu spółki wodnej. Z treści tej decyzji wynika bowiem, że sprawa była rozpatrywana na wniosek skarżącego. Także na wniosek skarżącego zakończyła się wydaniem decyzji administracyjnej. Skarżący został również pouczony w decyzji o przysługującym mu prawie wniesienia odwołania do Wojewody. Wskazać należy jednakże, że dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu nie czyni z tej osoby strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. Decydujące znaczenie ma natomiast okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Powyższy przepis przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwu kategoriom podmiotów: każdemu, kto ma w tym interes prawny, oraz w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób - prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej (jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym). Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący nie należy do drugiej ze wskazanych powyżej kategorii należy przyjąć, iż aby mógł wnieść skutecznie skargę, musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku miedzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga bowiem może dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjno - prawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi (tak Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 200 5, str. 213 - 214). W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza chroniony prawem interes skarżącego albowiem brak jest związku pomiędzy decyzją umarzającą postępowanie w sprawie, której skutkiem było pozostawienie w obrocie prawnym uchwały Walnego Zgromadzenia A. w sprawie wyboru na członka zarządu A. W., a sferą jego indywidualnych praw i obowiązków jako członka tejże spółki wodnej. Skarżący żadnych okoliczności w tym zakresie nie przytoczył, a z akt administracyjnych niniejszej sprawy również nie wynika aby zaskarżona decyzja Starosty w jakikolwiek sposób naruszała prawa skarżącego, czy też nakładała na niego jakieś obowiązki. Co więcej z przytoczonych wyżej przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) wynika, że decyzja nadzorcza starosty może być zaskarżona do sądu administracyjnego jedynie przez spółkę wodną, której uchwała została uchylona, po uprzednim wystąpieniu do starosty z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W prowadzonym przez starostę postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu spółki wodnej stroną jest jedynie spółka wodna, której uchwała jest kontrolowana, gdyż tylko ta spółka wodna ma interes prawny. Członek spółki wodnej nie ma natomiast interesu prawnego, a zatem nie może być stroną tego postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż E. K. nie jest osobą uprawnioną do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, gdyż ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika aby pomiędzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym skarżącego, a zaskarżoną decyzją istniał jakikolwiek związek. Jak już wskazywano powyżej, wniesienie skargi przez podmiot, któremu - zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 1998 roku, SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 maja 1998 roku, I SA/Łd 78/98, LEX 36198, Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 274 - 276, Janusz Borkowski w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2000 roku, II SA 2109/00, OSP z 2001 roku, nr 6, poz. 86, Piotr Spławiński w artykule: "Aspekty procesowe odrzucenia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny", Gdańskie Studia Prawnicze z 2000 roku, nr 7, poz. 469, zob. także uchwałę /składu 7 sędziów/ Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 roku, sygn. OPS 1/04, ONSAiWSA z 2005 r., nr 4, poz. 62, w której uzasadnieniu stwierdzono, iż zasadą jest, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot powoduje jej odrzucenie). Z powyższych względów Sąd uznając, że E. K. nie może być stroną postępowania administracyjnego, a tym samym nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako niedopuszczalną odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy.