II SA/Gd 3432/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-01-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia NSA Jacek Hyla, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu, który został następnie uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym sąd administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b PPSA, uchyla taką decyzję, uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej po upływie ustawowego terminu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że czynił starania o zdobycie potwierdzenia uprawniającego do złożenia wniosku. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i zasądził od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Mariola Branicka po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytuł pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 maja 2001 r. nr [...] i zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10.-zł. /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Gd 3432/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 września 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 9 maja 2001r. o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. W uzasadnieniu decyzji podano, że R. K. złożył wniosek o przyznanie w/w uprawnienia po ustawowym terminie wynikającym z art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, który upłynął z dniem 31 grudnia 1999 r. Strona zaś złożyła swój wniosek w dniu 1 lutego 2001 r.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. K., podnosząc że czuje się skrzywdzony zaskarżoną decyzją, gdyż od 1997 r. czynił usilne starania dla zdobycia potwierdzenia które upoważniałoby go do złożenia wniosku.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 4 ust. 5 w/w ustawy z dnia 31 maj 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...) istotnie określał ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej ustalając go na dzień 31 grudnia 1999 r.
Jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r.. sygn. akt P 24/02 orzekł iż przepis ten jest niezgodny z art. 2 i art.32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). Ponieważ stosownie do art. 145§1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153 poz. 1270) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999r. IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999r. sygn. akt II SA 1294/99) Skoro zatem podstawą do wydania obu decyzji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145§1 pkt 1b oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o umorzeniu postępowania nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponieważ art. 97§2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (D.U. 74 poz. 368 z późn. zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło