II SA/Gd 344/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: sędzia WSA Janina Guść sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na decyzję Wojewody z dnia 31 grudnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu oddala skargę. Skarżący Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. pismem z dnia 29 marca 2001 r. wniósł o wygaszenie trwałego zarządu działki nr [...] położonej we W. Rozpoznając wskazany wniosek Prezydent Miasta decyzją z dnia 30 października 2001 r. umorzył postępowanie. Uzasadniając decyzję wskazał, że Sąd Rejonowy we W. stwierdził nabycie własności działki nr [...] z dniem 11 lipca 1973 r. przez Skarb Państwa - Okręgową Dyrekcję Gospodarki Wodnej w W. oraz, że obowiązująca w tym czasie ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach nie przewidywała nabycia przez jednostki państwowe prawa zarządu z chwilą nabycia przez Skarb Państwa prawa własności. Stwierdzono, że jednostki te nabywały prawo zarządu w drodze decyzji administracyjnej a w aktach sprawy brak takiego aktu. W związku z tym przyjęto, że zarząd nie został ustanowiony i w konsekwencji uznano, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że nieruchomość, o którą chodzi w sprawie, od 1945 r. była w administracji jednostek organizacyjnych powołanych do administrowania drogami wodnymi, których skarżący jest następcą prawnym, i nikt tego stanu faktycznego i prawnego nie kwestionował, w związku z czym nie została wydana decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie. Dalej skarżący podniósł, że zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie tej ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek. Z kolei według art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w dniu wejścia jej w życie zarząd przekształcił się w trwały zarząd. Rozpoznając odwołanie skarżącego Wojewoda decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że administrowanie nieruchomością nie jest tożsame z użytkowaniem, o którym mowa w ustawie z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wskazał też, że użytkowanie, o którym mowa w ustawie o gospodarce terenami w miastach i osiedlach powstawało tylko w drodze decyzji, zaś nie jest sporne, że decyzji takiej w niniejszej sprawie nie było. Zatem, jak dalej wywiedziono, nie może być dalszych konsekwencji prawnych związanych z przekształceniem tego prawa w trwały zarząd. W konsekwencji stwierdzono, że skoro nie było trwałego zarządu to nie można było uwzględnić wniosku o jego wygaszenie a umorzenie postępowania nie naruszało prawa. W skardze skarżący wskazał, że w księdze wieczystej założonej w dniu 14 września 2000 r. na jego wniosek m.in. dla działki nr [...] wpisany jest Skarb Państwa-Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W., a w dokumentach geodezyjnych jako zarządca tej nieruchomości figuruje Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w W., której skarżący jest następcą prawnym. Dalej podniósł, iż nieruchomość ta od 1945 r. była administrowana przez jednostki administrujące drogami wodnymi, których skarżący jest następcą prawnym, i tak jak w odwołaniu powołał się na art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Nie ulega wątpliwości, że poprzednicy prawni skarżącego oraz on sam nie legitymują się dokumentami potwierdzającymi przekazanie im działki nr [...]. Mimo tego byli oni jej posiadaczami. Zatem miał do nich zastosowanie art. 80 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 30 z 1991 r., poz. 127 ze zm.). Z przepisów tych wynika, iż w sytuacji braku dokumentów o przekazaniu gruntów ich posiadacze mogą otrzymać ten grunt w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przepisy te zaprzeczają zatem jednoznacznie możliwości nabycia prawa zarządu oraz użytkowania z mocy prawa w wyniku faktycznego władania gruntem. Gdyby bowiem faktyczne władanie gruntem Skarbu Państwa rodziło skutek w postaci nabycia użytkowania, to przepisy te byłyby zbędne. Nietrafne jest więc stanowisko skarżącego, który wywodzi, iż skoro jego poprzednicy oraz on sam władali nieruchomością, to nabyli użytkowanie, które następnie przekształciło się w zarząd a później w trwały zarząd. Nie jest też trafne wywodzenie istnienia prawa zarządu z wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z obowiązującym w chwili założenia księgi wieczystej (jak wynika z akt - w dniu 14 września 2000 r.) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 marca 1992 r. w sprawie wykonania ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. nr 29, poz. 128 ze zm.), jeżeli uprawnionym był Skarb Państwa, to ujawniało się to poprzez wymienienie Skarbu Państwa ze wskazaniem organu reprezentującego Skarb Państwa, zaś jeżeli nieruchomość była w zarządzie państwowej jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej - przez wymienienie Skarbu Państwa ze wskazaniem tej jednostki jako zarządcy. Zatem, jeżeli Sąd uznałby przy zakładaniu księgi wieczystej, że nieruchomość jest w zarządzie skarżącego, to zaznaczyłby to. Tymczasem z akt wynika, w szczególności z kopii przedłożonego przez skarżącego postanowienia o założeniu księgi wieczystej, że zakładając księgę wieczystą m.in. dla działki nr [...] wpisano w dziale II obok Skarbu Państwa skarżącego, nie zaznaczając jednak, że przysługuje mu zarząd nieruchomości. Nie można też wywodzić prawa zarządu z adnotacji w ewidencji gruntów. Wpisanie tam poprzednika prawnego skarżącego jako zarządcy odnosi się do stanu faktycznego (władania) a nie stanu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.