II SA/Gd 3442/01

WyrokWSA w Gdańsku2005-02-02

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Barbara Skrzycka - Pilch, Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności status obiektu budowlanego wybudowanego na działce siedliskowej przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i czy jego późniejsze wydzielenie z działki siedliskowej oraz przekazanie w drodze darowizny miało wpływ na ocenę legalności jego budowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 k.p.a.), ponieważ nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, takich jak pierwotny status budynku jako gospodarczego na działce siedliskowej oraz wpływ wydzielenia tej działki z działki siedliskowej i jej późniejszego przekazania w drodze darowizny na ocenę legalności budowy. Bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, ocena prawna nie mogła być dokonana. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego o funkcji letniskowej oraz tarasu, wybudowanych w 1990 r. bez wymaganego zezwolenia na działce przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolnicze. Skarżący podnosili, że obiekt został wybudowany przez ich rodziców na działce siedliskowej jako budynek gospodarczy, a następnie otrzymali go w drodze darowizny w 1992 r. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję o rozbiórce, nie ustosunkowując się do zarzutów skarżących dotyczących pierwotnego charakteru obiektu i jego lokalizacji na działce siedliskowej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2001 r. Określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2001 r. nr [...], 2. określa, iż wyżej wymienione decyzje nie mogą być wykonywane. II S.A./Gd3442/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 1 czerwca 2001 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. i M. S. rozbiórkę obiektu budowlanego, pełniącego funkcję letniskową, położonego w miejscowości B. na działce nr [...] oraz tarasu wraz z zadaszeniem istniejącego przy wyżej wymienionym obiekcie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż obiekt budowlany został wybudowany w 1990 r. bez wymaganego zezwolenia, a jego usytuowanie narusza ustalenia miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. K., zgodnie z którym działka nr [...] przeznaczona jest na cele rolnicze. Przy tych ustaleniach Organ I instancji zastosował do rozstrzygnięcia sprawy przepisy art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W odwołaniu T. i M. S. wnieśli o uchylenie decyzji oraz wskazali, iż niespornym w sprawie jest, iż przedmiotowy obiekt budowlany wybudowano w 1990 r. Jednakże odwołujący się podnieśli, iż wybudowano go na terenie stanowiącym działkę siedliskową ich rodziców wtedy gdy nie było miejscowego planu zagospodarowania terenu a organ rozpoznając sprawę nie uwzględnił przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. W uzupełnieniu powyższego odwołania T. i M. S. dodatkowo podnieśli, iż przedmiotowy obiekt wraz z działką otrzymali na podstawie umowy darowizny od rodziców w 1992 r. Wskazali również, iż obiekt ten spełniał na działce siedliskowej funkcję gospodarczą. Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji co do tego, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany, bez zezwalania wynikającego z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy S. K. na cele rolnicze. Wskazał również, iż zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. do obiektów, których budowę zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe tj. art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Organ odwoławczy nie ustosunkował się w uzasadnieniu do zarzutów odwołujących się, iż przedmiotowy obiekt budowlany początkowo miał charakter gospodarczy i wybudowali go na działce siedliskowej ich rodzice, a zatem nie potrzebne było pozwolenie na budowę. W skardze wywiedzianej do NSA skarżący T. i M. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w 1990 r. przez rodziców skarżących na działce siedliskowej jako budynek gospodarczy. Skarżący podnieśli, iż są rolnikami, a ponieważ ich gospodarstwo jest oddalone od gospodarstwa ich rodziców, to wykorzystują ten obiekt budowlany do noclegu kiedy wymaga stan zdrowia rodziców. Wskazali także, iż za przedmiotowy obiekt budowlany płacą podatek od nieruchomości. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2002 r. NSA wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ustosunkowując się do faktu opłacania podatku od nieruchomości oraz tego, iż działka nr [...] znajduje się w sąsiedztwie działki nr [...], która jest działką siedliskową wskazał, iż powyższe zdarzenia nie mogą spowodować zalegalizowania budowy przedmiotowego obiektu. Odnosząc się do zarzutu, iż obiekt ten wybudowany został przez rodziców skarżących, wskazał na art. 38 ust. 1 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlane obowiązany jest dokonać rozbiórki obiektu objętego nakazem przymusowej rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji, kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem. Wskazać należy, zdaniem Sądu, iż z uwagi na to, że przedmiotowy obiekt budowlany, został zbudowany w 1990 r. do oceny czy zbudowano go zgodnie z przepisami prawa stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Art. 28 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. wprowadzał regułę, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym szczególne wyjątki od tej zasady zawierał przepis § 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), który w ust. 1 pkt 4 stwierdzał, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie innych inwestycji budowlanych poza terenami istniejącej zagrody (siedliska) albo poza terenem istniejącej, częściowo już zagospodarowanej działki budowlanej. Sąd zwraca uwagę, iż decyzja administracyjna ma charakter twórczy nie tylko jako wniosek o tym, jakie są wzajemne uprawnienia i obowiązki organu i strony, ale zawiera twórcze ustalenie obrazu stanu faktycznego sprawy. Dlatego też Sąd podzielił zarzut skarżących, iż organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie budując obraz stanu faktycznego sprawy nie wyjaśniły istotnej okoliczności sprawy to jest statusu budynku wniesionego na działce siedliskowej oraz nie dokonały wnioskowania co do wpływu wydzielenia działki wraz z budynkiem z działki siedliskowej, a następnie przekazania jej w drodze darowizny na rzecz skarżących, czym naruszyły art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 k.p.a. Nie stanowi takiego wyjaśnienia ogólnikowe stwierdzenie organu z odpowiedzi na skargę, iż "powyższe zdarzenia nie mogą spowodować zalegalizowania budowy przedmiotowego obiektu". A zatem, zdaniem Sądu, nie można dokonać oceny prawnej tak ustalonego stanu faktycznego. Organy rozpatrując ponownie sprawę powinny wyjaśnić jaki był status budynku wniesionego na działce siedliskowej oraz jaki wpływ na jego status miało wydzielenia działki wraz z budynkiem z działki siedliskowej a następnie przekazania jej w drodze darowizny na rzecz skarżących. Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź.zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.). Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonywane.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło