II SA/Gd 345/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 345/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie oddalił skargę S. M.. W dniu 1 października 2018 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku wskazując, że w dniach 22-29 września 2018 r. pozostawał w domu z powodu choroby i nie mógł wysłania wniosku w zakreślonym terminie. Do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 29 września 2018 r. wskazujące, że skarżący w dniach 22-29 września 2018 r. był chory z nakazem pozostawania w domu. Ponadto skarżący dołączył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku z dnia 18 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu, jest bezskuteczna. Jednakże stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a). W pierwszej kolejności wskazać należy, że strona skarżąca zachowała siedmiodniowy termin o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., albowiem zgodnie z zaświadczeniem lekarskim skarżący miał nakaz pozostawania w domu do dnia 29 września 2018 r. i w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi. W związku z tym wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 1 października 2018 r. należy uznał za wniesiony w terminie. Nie mniej merytoryczna ocena wniosku doprowadziła Sąd do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W niniejszej sprawie przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była choroba skarżącego, która wystąpiła w dniach 22-29 września 2018 r. i podczas której – zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem lekarskim – winien był pozostawać w domu. Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, że wprawdzie choroba może być uznana za przyczynę usprawiedliwiająca uchybienie terminu, lecz jedynie w sytuacji, gdy choroba ta stanowi niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Konieczne jest więc wykazanie przez wnioskodawcę, że jego choroba była tego rodzaju, ze nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W orzecznictwie sądowym wskazuje się przy tym, że nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie, korzystając z pomocy domowników bądź osób trzecich (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 265/15). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał powyższej okoliczności. Samo zaświadczenie lekarskie nakazujące pozostawanie chorego w domu nie daje informacji o rodzaju tej choroby, a w szczególności, że uniemożliwiała ona nawet skorzystanie z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej w terminie. Nie wskazuje tego także skarżący we wniosku. Fakt niemożności posłużenia się innymi osobami jest ponadto o tyle wątpliwy, że w postępowaniu przed sądem skarżący jest reprezentowany przez dwóch profesjonalnych pełnomocników, którzy zostali zawiadomieni o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 18 września 2018 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o rozprawie, k. 28 akt sądowych). przy czym z akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnictwo udzielone w dniu 29 maja 2018 r. zostało odwołane. W związku z tym należy stwierdzić, że skarżący miał możliwość dochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia pomimo choroby wymagającej pozostawania w domu, albowiem działali za niego dwaj pełnomocnicy. Przytoczone okoliczności sprawy nie wskazują natomiast, aby choroba była tego rodzaju, że uniemożliwiała nawet telefoniczne skontaktowanie się z pełnomocnikiem i wydanie mu dyspozycji złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku, czy nawet posłużenie się w tej czynności domownikami. Należy także zwrócić uwagę, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. rozpoczął swój bieg w dniu ogłoszenia wyroku na rozprawie, tj. od dnia 18 września 2018 r. i wynosił 7 dni od tej daty, tj. do dnia 25 września 2018 r. Natomiast skarżący zgodnie z zaleceniem lekarskim winien był pozostawać w domu dopiero od dnia 22 września 2018 r. Miał zatem 3 dni na podjęcie działań zmierzających do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że wskazane we wniosku okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z tych względów na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.