II SA/Gd 346/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 sprawy ze skargi H. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uzgodnieniu planowanego przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 stycznia 2004 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 stycznia 2004r. znak [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 2004r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 149 § 3 i art. 127 § 3 kpa, na wniosek H. U., D. U., J. U., N. U., H. H., S. W. i S. B., odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2003r., znak [...] orzekającej stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 6 stycznia 2003r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania hali magazynowej, zlokalizowanej w B. przy ul. [...], na działce nr [...] na halę produkcyjną. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wnioskujący o wznowienie postępowania nie posiadali prawa strony i nie byli adresatami wydanej decyzji, nie mają również przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli N. U., J. U., D. U., H. U., H. H., S. W. oraz S. B., wnosząc o jej uchylenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W odwołaniu zarzucili, iż decyzja nie uwzględniła słusznych interesów stron tj. wnioskodawców, którzy zostali pozbawieni udziału w sprawie oraz prawa obrony swojego interesu prawnego. Odwołujący się wskazali, że Starosta nie miał podstaw faktycznych ani prawnych do podjęcia decyzji podważającej ostateczną decyzję organów nadzoru budowlanego oraz orzeczenie sądu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 marca 2004r., powołując się na art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 28 i 127 § 3 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że o odmowie wznowienia postępowania przesądził fakt, że wnioskujący nie posiadali w przedmiotowej sprawie prawa strony. W ocenie organu odwoławczego wnioskodawcy nie wskazali przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego mogliby skutecznie żądać czynności organu, co oznaczało, że nie mają interesu prawnego w rozpatrzeniu sprawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli N. U., H. U., H. H. oraz S. W., wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 stycznia 2004r. znak [...], decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2003r. znak [...] oraz decyzji Starosty z dnia 6 stycznia 2003r., nr [...] jako rażąco naruszających prawo. Ponadto skarżący wnieśli o obciążenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Starosty kosztami postępowania według norm przepisanych oraz zobowiązanie określonych w skardze organów do przedstawienia wskazanych w skardze dokumentów. Skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko, że niezależnie od podanych podstaw prawnych stwierdzenia nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadniczą podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty winny być przepisy art. 156 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący wskazali, iż swoje stanowisko przedstawili szczegółowo we wcześniejszych wnioskach oraz odwołaniach do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę N. U. z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 2 września 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał H. U. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę H. H. z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 15 maja 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę S. W. z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że skarżący nie mogli być uznani za strony w przedmiotowym postępowaniu, bowiem nie wykazali istnienia w nim ich interesu prawnego, co oznacza brak przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego mogliby skutecznie żądać czynności właściwego organu, zaś w trakcie toczącego się postępowania nie zaszły żadne nowe zdarzenia, które zmieniłyby status skarżących w odniesieniu do niniejszej sprawy. Ponadto organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2004r. znak [...], nie zaś inne wymienione w w skardze decyzje, które nie zostały zaskarżone. Zdaniem organu bezpodstawne jest także żądanie przedstawienia wymienionych w skardze dokumentów, albowiem powstały one w innych postępowaniach administracyjnych i sądowych. Jednocześnie organ wniósł o obciążenie skarżących kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.Z przyczyn przedmiotowych odmowa wznowienia ma miejsce wówczas, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznych, w formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną lub gdy strona opiera żądanie na podstawie rażącego naruszenia prawa. Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Przepis art. 149 § 2 kpa wyłącza możliwość orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na brak podstaw wznowienia. Zatem, gdy mamy do czynienia, tak jak w niniejszej sprawie z powołaniem się we wniosku o wznowienie na przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ rozpatrujący podanie nie bada czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 kpa., zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. Te uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i poprzedzającej ją decyzji tego organu. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien wznowić postępowanie postanowieniem na podstawie art. 149 § 2 kpa, po czym rozpatrzyć kwestię posiadania przez skarżącego statusu strony w postępowaniu określonym w art. 150 i 151 kpa. Następnie w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję określoną w art. 151 kpa. Poza tym organ powinien z urzędu dokonać ustaleń czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie o jakim mowa w art. 148 § 2 kpa. Na marginesie należy skonstatować, że H. U. domaga się wznowienia postępowania w sprawie w której zapadło rozstrzygnięcie w pełni zgodne z jego oczekiwaniem, gdyż decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2003r., znak [...] z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja Starosty z dnia 6 stycznia 2003r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania hali magazynowej, zlokalizowanej w B. przy ul. [...], na działce nr [...] na halę produkcyjną. Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku