II SA/Gd 3468/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-05-14
Skład orzekający: Barbara Skrzycka-Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, jeśli decyzja została wydana po terminie określonym w tym przepisie?Ratio decidendi
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uwzględnia skargę, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W dalszym postępowaniu organ powinien rozpoznać wniosek merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżąca P. K. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania jej uprawnień kombatanckich. Organ umorzył postępowanie, wskazując na złożenie wniosku po ustawowym terminie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka-Pilch po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 kwietnia 2001 r., nr [...] oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej P. K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 21 września 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 6 kwietnia 2000 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania P. K. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że P. K. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r.
P. K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że jest ona dla niej krzywdząca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oznacza to, że rozpatrując skargę po dniu 1 stycznia 2004 r. wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest także do jej rozpatrzenia w trybie uproszczonym, jeżeli spełnione zostały ustawowe przesłanki określone w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że wnioski, o których mowa w ust. 1 tego przepisu (tj. wnioski o przyznanie świadczenia pieniężnego), zainteresowane osoby mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r.
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02 (publ. D.U. 72 poz. 658) Trybunał Konstytucyjny uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Zatem przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r.
Zgodnie z art. 145 a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wymienione orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z póź. zm.), z Konstytucją stanowiło przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 119 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Na marginesie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publiczne, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozstrzygnięcia WSA mają w zasadzie charakter kasacyjny, co oznacza, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zastąpienia organu administracji w wydaniu decyzji merytorycznej o przyznaniu świadczenia pieniężnego.
W dalszym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie organ administracji stosując przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.) winien rozpoznać merytorycznie wniosek skarżącej o przyznanie uprawnień kombatanckich i zakończyć sprawę wydaniem decyzji administracyjnej.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 152 Prawa o postępowaniu (...), gdyż zaskarżona decyzja, umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego nie nadaje się do wykonania.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 119 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit b i w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzje organów obydwu instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło