II SA/Gd 347/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. F. na decyzję Wojewody z dnia 12 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 12 listopada 2007 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego B. F. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że opisane w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Starosta decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), oraz na podstawie art. 104 k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A pozwolenia na: 1. budowę sieci energetycznej ŚN-15kV dla zasilenia osiedla wraz z dwiema stacjami transformatorowymi T-l, T-2 i siecią elektroenergetyczną nn-O,4kV na działkach nr: [...] obręb P. rejon ulic W., S., P., gmina K., 2. przebudowę istniejącej sieci energetycznej ŚN-15kV, transformatora T-3 na działkach nr: [...], obręb P. rejon ulic W., S., P., gmina K.; 3. likwidację sieci napowietrzno - kablowej nn-O,4kV i słupowej stacji transformatorowej T-2470 "P. S." na działkach nr [...], obręb P. rejon ulic S.i P., gmina K.; 4. oświetlenie chodnika przy ul. S. w P. na działkach nr: [...] obręb P. rejon ulic S., gmina K. oraz 5. budowę przyłącza energetycznego wewnętrznej linii zasilającej do sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr: [...] obręb P. rejon ulic S., gmina K.. W decyzji określono szczególne warunki zabezpieczenia budowy i robót budowlanych oraz wskazano, że przedmiotowe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2007 r. Podkreślono również, że w toku prowadzonego postępowania B.F., właściciel działki [...] złożył sprzeciw i nie wyraził zgody na wykonanie rozbiórki istniejącej napowietrznej linii ŚN 15kV nr 5614 przebiegającej przez te działki. W tej sytuacji autor projektu wprowadził zmianę polegającą na wykonaniu nowego słupa rozgałęźnego EPV-IO,51l2 i pozostawienie istniejącej linii ŚN 15kV nr 5614. Nowe rozwiązanie projektowe zostało uzgodnione przez B. Przedmiotowa inwestycja znajduje się w obszarze oddziaływania planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza interesów osób trzecich. Organ wyjaśnił również, że dla inwestycji przebiegającej przez działkę nr [...], obręb G. decyzję o pozwoleniu na budowę winien wydać Prezydent Miasta G. Decyzję tę wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia odwołania doręczono między innymi B.F. B.F. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym wywodził, że w swoim piśmie nie sprzeciwiał się wykonaniu rozbiórki sieci energetycznej, ale wejściu na jego działkę. Podkreślał, że inwestor nie starał się o odpłatne korzystanie z jego terenu na czas realizacji inwestycji. W ocenie odwołującego się organ błędnie nie wskazał, że planowana inwestycja oddziałuje również na jego działkę [...], mimo stwierdzenia, że oddziałuje ona na działkę sąsiednią [...]. Wskazywał również, że przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględniono lokalizacji inwestycji na działkach [...] (ul. B.) i [...] (ul. M.), w sytuacji gdy planowana inwestycja obejmuje również te ulice, których jest współwłaścicielem. Podkreślił również, że zmiana polegająca na wykonaniu nowego słupa rozgałęźnego EPV10,5 i pozostawienie linii SN15kV narusza jego interes prawny jako właściciela nieruchomości, gdyż wyżej wymieniony słup rozgałęźny połączony jest linią napowietrzną, która przechodzi przez jego działki nr [...] i [...]. B.F. zarzucił również, że nie może załączyć do odwołania ksero fragmentu przebiegu linii średniego napięcia, gdyż w postępowaniu przed organem pierwszej instancji odmówiono mu wydania kserokopii dokumentów potwierdzających faktyczne oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomości. Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., po rozpoznaniu odwołania B.F., na podstawie art.138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art.80 ust.1 pkt 2, art.81 ust.1 pkt 2 i art.82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (tekst jednolity DZ. U. Nr 156 z 2006r poz.1118 ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu, poza ponowieniem argumentów przedstawionych przez organ I instancji, wskazano, że zgodnie z art.127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie postępowania. Organ podkreślił, że stosownie do art. 28 ust.2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Tym samym tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obejmuje prawo własności, prawo użytkowania wieczystego i trwały zarząd, o którym mowa w art. 43 - 50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.Nr 261 poz. 2603 z 2004r z późniejszymi zmianami). Z akt sprawy wynika, iż lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie przebiega przez tereny działek [...], których właścicielem i współwłaścicielem jest B.F., a zatem nie jest on stroną postępowania, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego. B.F. wniósł skargę do sądu, w której ponownie wskazał, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na jego działki. Podkreślił, że organ odmawia wydania mu kserokopii projektu budowlanego, przez co uniemożliwia mu stwierdzenie, co zostało na jego działce zaplanowane. Wywodził, że jest stroną przedmiotowego postępowania i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Nadto wskazał, że organ błędnie określił numery jego działek jako [...] a nie [...] i [...]. W odpowiedzi na skargę organ ponowił argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu wskazania niepoprawnych numerów działek organ wyjaśnił, iż nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. W fazie wszczęcia postępowania organ powinien zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie strony (art. 61 § 4), co ma istotne znaczenie z tego względu, że data wszczęcia postępowania jest datą aktualizacji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Szczególnie szeroki jest zakres obowiązków organów administracji w fazie postępowania wyjaśniającego. Zachowanie wymagań określonych w k.p.a. nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Z kolei obowiązek zapoznania strony z wynikami postępowania wyjaśniającego, "jeżeli ma spełnić swą rolę, pociąga za sobą dalszy obowiązek organów administracji, jakim jest konieczność wzięcia pod rozwagę wypowiedzi strony i ustosunkowanie się do tych wypowiedzi (por. Komentarz do art.10 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przede wszystkim należy, że pismem z dnia [...] września 2007 r. organ zawiadomił B.F. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na opisaną na wstępie uzasadnienia inwestycję celu publicznego. Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. B.F. wniósł sprzeciw, wywodząc, iż nie wyraża zgody na czasowe zajęcie jego działki w celu realizacji inwestycji oraz na wykonywanie jakichkolwiek inwestycji na jego nieruchomości. W skutek uwzględnienia powyższego sprzeciwu zmieniono projekt budowlany, jednakże nie poinformowano o tym strony w trybie przepisów k.p.a. Nie umożliwiono jej również zapoznania się z nowym projektem, oraz odmówiono wydania ksero powyższego projektu. Było to istotne naruszenie przepisów postępowania. Organ zobowiązany był bowiem w toku postępowania administracyjnego do poinformowania B.F. o zmianie projektu budowlanego oraz umożliwić mu wypowiedzenie się na tym etapie postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika także, iż przedmiotowy projekt zamienny nie został przedstawiony również i innym stronom postępowania. Wskazać w tym miejscu należy, iż także odmowa wydania B.F. ksero projektu budowlanego naruszała przepisy prawa. Jakkolwiek organ może odmówić wydania kserokopii dokumentu, to jednak powinien on, poza uzasadnieniem takiej odmowy, pouczyć wnoszącego taki wniosek, iż może zapoznać się z projektem budowlanym znajdującym się w aktach sprawy, będącym podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak jest także w aktach sprawy dokumentu graficznego, który pokazywałby pierwotny projektowany przebieg linii napowietrznej oraz innych urządzeń wraz z zaznaczeniem nieruchomości działek stanowiących własność skarżącego, co uniemożliwia sądowi ocenę, czy instalacja przed, jak i po zmianie oddziałuje na nieruchomość skarżącego. Nadto wskazać należy, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, które odpowiadałoby wymogom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja, poza ogólnym wskazaniem, że skarżący nie jest stroną postępowania, nie ustosunkowuje się do zarzutów zawartych w jego odwołaniu, polegających między innymi na wskazaniu, że przedmiotowa inwestycja będzie oddziaływała na własność skarżącego. Organ nie ustosunkowuje się również do tego, iż skarżący był uznany za stronę przez organ pierwszej instancji. Sama zmiana przebiegu linii energetycznej nie pozbawia strony tego przymiotu w dalszym postępowaniu administracyjnym, w szczególności do inwestycji liniowych celu publicznego. Rażące naruszenie prawa przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie polegało na tym, że po wniesieniu przez stronę postępowania odwołania ograniczono się do zawiadomienia wnoszącego skargę, że wobec zmiany przebiegu linii energetycznej utracił przymiot strony. Tymczasem organ administracji, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 10 § 1 k.p.a. zobowiązany był zawiadomić strony, iż udostępnia im nowy projekt przebiegu planowanej inwestycji celu publicznego, z możliwością zapoznania się z nim i zgłoszenia uwag oraz zastrzeżeń w określonym terminie, wystarczającym do zapoznania się z nowy, skomplikowanym w istocie dokumentem graficznym. Nałożenie natomiast na skarżącego obowiązku uzyskania zgody projektanta na wydanie kserokopii tego dokumentu pozbawiło w istocie skarżącego możliwości zapoznania się z całokształtem materiału dowodowego zebranego przez organ, po wszczęciu postępowania i będącego podstawą rozstrzygnięcia. W dalszym toku postępowania organ zobowiązany będzie, po prawidłowym zawiadomieniu wszystkich stron postępowania, w tym również B.F., do wyjaśnienia czy i w jakim stopniu noworealizowana inwestycja może oddziaływać na działki skarżącego, a w szczególności do graficznego wyrażenia takiej analizy. Powinien również umożliwić B.F. zapoznanie się z projektem inwestycji w celu ustalenia przez niego czy rozbudowywana sieć nie będzie miała wpływu na jego nieruchomości. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Stosownie do art. 152 P.p.s.a. Sąd określił również, że zaskarżone decyzje organów I i II instancji nie mogą być wykonywane.