II SA/Gd 3484/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska,, Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), Protokolant Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 sierpnia 2001 r. nr [...], 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego T. M. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3/ ustala, że wymienione w punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogą być wykonane. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 20 sierpnia 2001 r. nr [...], powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (wówczas Dz.U. nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm., obecnie Dz.U. nr 42 z 2002 r., poz. 371), zwanej dalej ustawą o kombatantach, pozbawił skarżącego T. M. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w T. z dnia 26 maja 1986 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej od dnia 23 września 1947 r. do dnia 31 sierpnia 1948 r. Uzasadniając swoją decyzję organ administracyjny stwierdził, iż skarżący w okresie zaliczonym mu do działalności kombatanckiej pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W związku z tym, jak stwierdzono, uprawnienia kombatanckie uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie., władzy ludowej". Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził też, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że późną jesienią 1947 r., służąc w Piątym Kołobrzeskim Pułku Piechoty, walczył w okolicach Sanoka z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 19 września 2001 r. nr [...] utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy. Uzasadniając decyzję podzielił poprzednie ustalenia i wnioski wskazując dodatkowo, że ustaleń dokonał na podstawie akt ZBoWiD, zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 27 listopada 2000 r. i wykazu jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania podziemne. W skardze skarżący ponownie twierdził, że późną jesienią 1947r. w okolicach Sanoka walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Skarżący w postępowaniu administracyjnym twierdził, iż w czasie, który zaliczono mu na podstawie dotychczasowych przepisów do działalności kombatanckiej, walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Okoliczności te mogłyby uzasadnić przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazane twierdzenia winien był więc rozważyć w postępowaniu o pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich. W uchwale z dnia 4 marca 2002 r., OPS 13/01, opublikowanej w ONSA nr 4 z 2002 r., poz. 132, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę tezę wskazanej uchwały podziela. Zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych był zobowiązany do rozważenia twierdzeń skarżącego, iż w 1947 r., pełniąc służbę w Wojsku Polskim, walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Zaniechanie tego należy ocenić jako uchybienie przepisom postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w świetle zebranego przez organ administracyjny materiału dowodowego nie można przesądzić, iż skarżący nie mógłby zachować uprawnień kombatanckich. W szczególności wskazać należy, iż już w aktach ZBoWiD pojawia się twierdzenie skarżącego, iż w 1947r. walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii w okolicach Sanoka (pismo skarżącego z dnia 20 lutego 1986 r.). Jeżeli zaś chodzi o zaświadczenie Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 27 listopada 2000 r., to można mu przeciwstawić zaświadczenie tego samego archiwum z dnia 12 października 2000 r. złożone w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego, z którego wynika, że jego jednostka w 1947 r. brała udział w akcji "Wisła", co może potwierdzać twierdzenia skarżącego, a czego organ, naruszając art. 77 § 1 k.p.a., nie rozważył. Zauważyć też należy, że powołany przez organ wykaz jednostek może być interpretowany na korzyść skarżącego. W wykazie tym, w rubryce oznaczonej cyfrą 5 i literami "pp", a więc wedle wszelkie prawdopodobieństwa poświęconej piątemu pułkowi piechoty, zawarta jest informacja, z której wynika, że oddział ten w 1947 r. walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i Narodowych Sił Zbrojnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględniając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 200 powołanej ustawy orzeczono o obowiązku zwrotu kosztów postępowania, zaś na mocy art. 152 tej ustawy, orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.