II SA/Gd 349/03

II SA/Gd 349/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzią NSA Barbara Skrzycka - Pilch po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. i K. K. na decyzję Wojewody z dnia 24 stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o wydanie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 26 listopada 2002 r., nr [...] i zasądza od Wojewody na rzecz skarżących J. M. i K. K. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta decyzją nr [...] z dnia 26 listopada 2002 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. K. i J. M. z dnia 18 października 2002r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem na działce nr [...] w C. przy ul. B. [...] umorzył postępowanie w tej sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność K. K. i J. M. oraz małżonków G. Współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości małżonkowie G., złożyli w trakcie postępowania administracyjnego, w dniu 8 listopada 2002r. oświadczenie, iż nie wyrażają zgody na realizację zamierzonej przez inwestorów budowy. Wobec niemożności wykazania się przez inwestorów prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownie do art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego organ uznał, iż sprawa podlegała umorzeniu. J. M. i K. K. wnieśli odwołanie od tej decyzji, w którym wywodzili, że przed rozpoczęciem starań o rozbudowę na przedmiotowej nieruchomości uzyskali pisemną zgodę jej współwłaścicieli. Uzyskali również decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, od której małżonkowie G. nie wnieśli środków odwoławczych. Nie zrozumiałe są dla nich powody zmiany zdania przez współwłaścicieli nieruchomości i odmowa wyrażenia przez nich zgody na projektowaną przez odwołujących się rozbudowę. J. M. i K. K. akcentowali również tę okoliczność, iż małżonkowie G. nie zgodzili się także na podział tej nieruchomości. Wywodzili, iż zachowanie małżonków G. godzi w zasady współżycia społecznego. Rozstrzygniecie Burmistrza jest dla nich krzywdzące i naraża ich na duże straty materialne. Nie uwzględniając zarzutów odwołania Wojewoda decyzją nr [...] z dnia 24 stycznia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że niewykazanie się przez inwestorów prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia rozpatrywanie ich wniosku oraz wydanie pozwolenia na zrealizowanie zamierzonego obiektu budowlanego. Organ wyjaśnił, że umowny podział działki między współwłaścicielami nie upoważnia do uzyskania zgody na realizację obiektu budowlanego na którejkolwiek jej części. J. M. i K. K. wnieśli skargę do Sądu na powyższą decyzję, zarzucając jej, że jest ona dla nich krzywdząca. Wywodzili, iż skoro małżonkowie G. wyrazili uprzednio zgodę na planowaną przez skarżących rozbudowę, to późniejsze jej cofnięcie nie może wywoływać dla skarżących negatywnych skutków prawnych. Ponadto wskazywali, iż umowny podział działki między nich i sąsiadów powinien być obowiązujący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentacje faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że rozpatrując skargę po dniu 1 stycznia 2004r. wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest, także do jej rozpatrzenia w trybie uproszczonym, jeżeli spełnione zostały ustawowe przesłanki określone w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 119 pkt 2 p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. J. M. i K. K. wnieśli o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a żadna z pozostałych stron nie złożyła wniosku o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (jedn. tekst z 2000 r, Dz.U. Nr 106, poz.1126 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Warunek ten ponowiony jest również w art. 33 ust 2 pkt 2 ustawy stanowiącym, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 35 ust 1 i 3 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii , uzgodnień pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma dla rozstrzygnięcia sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę istotne znaczenie,gdyż stosownie do art.35 ust.4 w zw. z art. 32 ust.4 pkt 2 Prawa budowlanego,niewykazanie posiadania tego prawa przez inwestora jest podstawą odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. W sprawie niniejszej bezspornym jest, iż inwestorzy nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Byli oni współwłaścicielami nieruchomości, na której zamierzali zrealizować inwestycję, a zatem niezbędna była zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Zgodna ta musiała istnieć w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Warunek wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością należy uznać za spełniony, jeżeli inwestor uzyska zgodę właściciela (współwłaścicieli) nieruchomości na budowę projektowanego obiektu. W wypadku jednak, gdy inwestor nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane właściwy organ powinien był go wezwać do usunięcia tych nieprawidłowości, a w wypadku, niemożności wykazania się takim prawem powinien odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych, chodzić będzie o śmierć osoby fizycznej, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmianę tytułu własności rzeczy, jej zniszczenie, o zniesienie uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Bezprzedmiotowe stanie się postępowanie prowadzone przez organ, który nie zostanie uznany za właściwy w sprawie w wyniku rozpoznawania sporu kompetencyjnego (por. komentarz do k.p.a. – J. Borkowski, B. Adamiak- CH BECK, W-wa 2000, Wydanie 3, str. 429). Orzecznictwo sadów administracyjnych wskazuje na szczególne rozróżnienie przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, dopiero bowiem wynik tego postępowania może pozwolić na ocenę zasadności wniosku strony (wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2249/96 z 17.02.1999r., LEX nr 48253). Bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (wyrok NSA IV SA 12/98 z 9.03.2000r.LEX nr 77609) Ustalenie organu administracji, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji, nie daje podstawy do umorzenia postępowania; w takiej sytuacji organ administracji obowiązany był wydać decyzję o odmowie wydania pozwolenie na budowę. Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. W dalszym toku postępowania organ powinien ponownie rozpatrzyć wniosek skarżących o wydanie pozwolenia na budowę i wydać merytoryczne rozstrzygniecie w tej sprawie. Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.