II SA/Gd 3501/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 12 lipca 2001r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał W. W., zam. w G., dokonać rozbiórki domu letniskowego o pow. 39,79m usytuowanego na działce nr [...] położonej w m. P. gm. C.. Decyzję wydano na postawie art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn. zm.|, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że na działce nr [...] położonej w m. P. gm. C., stanowiącej własność I. H. usytuowane są m.in. trzy domki letniskowe. Usytuowanie obiektów i ich wymiary przedstawiono na szkicu stanowiącym załącznik graficzny do protokółu z dnia 24 maja 200 lr. Domek letniskowy oznaczony w w/w protokóle nr 2 jest obiektem wolnostojącym parterowym, posadowionym na bloczkach betonowych w całości drewnianym. Właścicielem obiektu i użytkownikiem jest W. W. Wg oświadczenia właściciela przedmiotowy domek został wybudowany w 1975r. bez pozwolenia na budowę. W tej sytuacji naruszono obowiązujące w okresie jego budowy przepisy art. 28 i 29 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, które stanowiły, że "roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę" oraz że "pozwolenie na budowę uprawnia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych". Domek letniskowy był obiektem budowlanym, na którego budowę konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.) nie wyłączało takich obiektów budowlanych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Rodzaj obiektów budowlanych, których budowa nie wymagała pozwolenia na budowę określał § 44 ust. 2 tego rozporządzenia. Organ ustalił ponadto, że teren działki nr [...] położonej w m. P., na której zlokalizowano przedmiotowy domek letniskowy, od 1987r. objęty był planami zagospodarowania przestrzennego. Zarówno plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy C. zatwierdzony uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w C. z dnia 27 lipca 1987r. (Dz. Urz. Woj. Bydg. Nr 12, poz. 131) jak i obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego gminy Chojnice zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy w C. z dnia 26 września 1991r. określa grunty działki nr [...] jako grunty leśne i rolne. Zdaniem organu I instancji omawiany obiekt pełniący funkcję letniskową został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i na terenie, który nie jest przeznaczony pod tego typu zabudowę, co daje podstawę prawną do wydania decyzji o nakazie rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt ustawy prawo budowlane z 1974r. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że budowa obiektu została zakończona w 1975r. tj. przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r.. Zgodnie z art. 103 ust. 2 tejże ustawy do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy Prawo budowlane z 1974r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. W. domagając się jej uchylenia. Wskazał, że drewniany domek o powierzchni 18 m niezwiązany trwale z gruntem wybudowany w 1975r. został na terenie prywatnego gospodarstwa należącego obecnie do I. H. W tym okresie teren nie był objęty planami zagospodarowania przestrzennego i domek został wybudowany w dobrej wierze w oparciu o przepisy ogólne zezwalające na budowę tego typu obiektów budowlanych bez pozwolenia na budowę. Gmina C. regularnie pobiera podatek od nieruchomości za ten domek sankcjonując niejako jego istnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2001r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, źe rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego nie zezwalało na budowę domków letniskowych bez pozwolenia na budowę. § 44 ust. 2 tego rozporządzenia określał jednoznacznie rodzaje obiektów budowlanych, których budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Domki letniskowe nie zostały wyszczególnione w tym przepisie, a więc nie podlegały wyłączeniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto w chwili budowy przedmiotowego obiektu nie było uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz fakt ten nie może prowadzić do legalizowania samowoli budowlanej w sytuacji, gdy później uchwalone plany nie przewidywały zabudowy na przedmiotowym terenie. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę nie tylko teren przeznaczony w obowiązującym planie na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. W. zarzucając; naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. i art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności pominięcie faktu związanego z datą wzniesienia obiektu i jego charakteru; uchybienie procesowe, w szczególności art. 7, art. 12, art. 77 i art. 80 Kpa przez rezygnację z wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący twierdzi, że między art. 48 Prawa budowlanego a 1994r. a art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. istnieje różnica, której organy nie analizowały. Organ nie wykazał, aby obiekt powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo zagrożenie dla środowiska. Od zakończenia budowy upłynął okres 26 lat. Sprawa budowy domku była znana organom administracji, gdyż skarżący jest od lat płatnikiem podatku od nieruchomości za ten domek. Organ administracji uznając, iż istnieją podstawy do legalizacji budowy na działce 1302 poczynił starania celem zalegalizowania budowy. Podjęcie obecnie działań w celu nakazania rozbiórki obiektu pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem przepisów na jakich oparto rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazał, iż w decyzjach nakazujących rozbiórkę zasadą jest określanie obiektu za pomocą powierzchni zabudowy, na podstawie wymiarów zewnętrznych. Powierzchnia użytkowa obiektu jest mniejsza od powierzchni zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póżn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustaw prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa, a podniesione w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracji ustaliły prawidłowo i zgodnie z twierdzeniem skarżącego, że przedmiotowy obiekt budowlany został zbudowany w 1975r., w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy łub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W związku z tym, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zbudowany przed datą 1 stycznia 1995r., to jeśli wzniesiono go bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, w stosunku do takiego obiektu znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, dotyczące postępowania w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Przepis art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczona pod zabudowę albo jest przeznaczona pod innego rodzaju zabudowę. W myśl przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei § 44 ust.l pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewidywał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast § 4 ust. 1 pkt.5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.) za budynek tymczasowy przyjmował budynek nie połączony w sposób trwały z gruntem, skonstruowany jako rozbieralny, jako barak, kiosk, obiekt o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego, lub budynek określony w przepisach jako tymczasowy. Stwierdzić zatem należy, iż wymagane było prawem uzyskanie pozwolenia na budowę na przedmiotowy obiekt o funkcji letniskowej a o pozwolenie to bezspornie skarżący nie ubiegał się. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż brak obowiązującego w czasie budowy konkretnego obiektu budowlanego planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania w drodze decyzji administracyjnej przymusowej rozbiórki takiego obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z 28 maja 199 lr. sygn. akt III AZP 3/91, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, "na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) możliwe jest wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego także w sytuacji, gdy obiekt został wybudowany bez pozwolenia budowlanego na terenie, dla którego nie było planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast w momencie orzekania o rozbiórce plan taki przeznaczył ten teren na inne cele". Obowiązujący w chwili orzekania przez oba organy plan zagospodarowania przestrzennego gminy C. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy w C. z dnia 26 września 199lr. określa grunty działki nr [...] jako grunty leśne i rolne. Tym samym nie jest możliwe budowanie na tym terenie obiektów o charakterze letniskowym. Podnoszone w skardze argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Fakt uiszczania podatku od nieruchomości czy też starania właścicielki nieruchomości o zmianę planu nie mają bowiem wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem i naruszającego ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracji obowiązany jest zbadać zaistnienie wynikających z ustawy przesłanek rozbiórki. Ich wystąpienie skutkuje wydaniem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo budowlane stanowiący, że przesłankami wydania nakazu rozbiórki jest zbudowanie obiektu budowlanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz jej sprzeczność z planu zagospodarowania przestrzennego, nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obliguje zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki. Tym samym pozostałe podnoszone przez skarżącego okoliczności, odnoszące się w szczególności do treści ust. 2 cytowanego przepisu, nie mają w świetle art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).