II SA/Gd 3537/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Orłowska, Sędziowie: Sędzia NSA: Marek Gorski (spr.), Sędzia NSA: Małgorzata Gorzeń, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia 30 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zwrotu kosztów kształcenia 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) określa, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżoną decyzją Dowódca Marynarki Wojennej RP uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia wysokości kosztów utrzymania ma kwotę 24.141,42 zł ( słownie: dwadzieścia cztery tysiące sto czterdzieści jeden złotych i czterdzieści dwa grosze) podlegających zwrotowi przez por. R. K., zwalnianego z zawodowej służby wojskowej w okresie pełnienia służby obowiązkowej i ustalił równowartość kosztów utrzymania, podlegających zwrotowi przez por. R. K. zwolnionego z zawodowej służby wojskowej w okresie pełnienia służby obowiązkowej na kwotę 24.255,48 ł ( słownie: dwadzieścia cztery tysiące dwieście pięćdziesiąt pięć złotych i czterdzieści osiem groszy). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 13 lipca 2001 r. szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego swoim rozkazem Nr [...] w sprawie wprowadzenia w resorcie obrony narodowej jednostkowych wskaźników kosztów utrzymania stanów osobowych ustalił nowe wysokości przedmiotowych wskaźników. Rozkaz obowiązuje od daty jego podpisania tj. od 13 lipca 2001 r. Z uwagi na okoliczność, iż por. R. Ko. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 lipca 2001 r. do wyliczenia przedmiotowych kosztów należy przyjąć stawki określone w wymienionym rozkazie. Z uwagi na zmianę stanu prawnego po wydaniu decyzji przez organ I instancji należało uchylić zaskarżona decyzję tej części. Na powyższą decyzję skargę wniósł R. K., zarzucił jej naruszenie szeregu przepisów prawa i wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, a także organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd sprawując kontrolę w rozpatrywanym przypadku zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, należy stwierdzić, iż narusza ona jedną z podstawowych zasad, tj. zakaz reformationis in peius, zawartą w art. 139 Kpa. Otóż organ 1 instancji ustalił skarżącemu równowartość kosztów utrzymania podlegających zwrotowi na kwotę 24.141,42 zł. Natomiast organ odwoławczy rozpatrując odwołanie R. K. ustalił równowartość kosztów utrzymania podlegających zwrotowi na kwotę 24.255,48 zł (tzn. o 114,06 zł wyższą). Przytoczona treść orzeczeń organów I i II instancji wskazuje jednoznacznie na fakt, iż organ odwoławczy wydał orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej, nie wykazując przy tym, iż orzeczenie organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny - o czym mowa w art. 139 in fine. Artykuł 139 k.p.a. dopuszcza tylko w wyjątkowych wypadkach - wymienionych w tym przepisie -możliwość zmiany przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia organu I instancji na niekorzyść strony odwołującej się. W takiej sytuacji organ odwoławczy jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w tym przepisie. Brak przesłanek z art. 139 k.p.a. do zmiany decyzji na niekorzyść strony powoduje, że decyzja organu odwoławczego, wydana z naruszeniem zasady reformatio in peius, jest dotknięta wadą nieważności. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję jako rażąco naruszającą prawo należało wyeliminować z obrotu prawnego (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa) - z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (publikacja jak wyżej) orzekł jak w sentencji. O tym, iż zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana Sąd orzekł w oparciu o art. 152 cytowanej ustawy.