II SA/Gd 354/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. E. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. II SA/Gd 354/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia 19 lutego 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał H. E. i S. E. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w części wschodniej w/w działki położonej w K. B. (numer mapy 3) gmina K.. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008r. organ pierwszej instancji wstrzymał, w oparciu o art. 48 ust.2 i ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane, roboty budowlane obejmujące drewniany obiekt rekreacyjny z tarasem, nietrwale związany z gruntem, wzniesiony bez pozwolenia na budowę ( co wynika z pisemnego oświadczenia H. E. i S. E. z dnia 6 maja 2008r.) w latach 2000-2001, we wschodniej części działki nr [...] w K. B. i nałożył na w/w obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 grudnia 2008r., następujących dokumentów: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez uprawnioną osobę; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ nadzoru budowlanego w oparciu o posiadane kompetencje wymienione w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 48 ust. 1 i art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, nakazał, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustosunkowując się do pisma H. E. z dnia 12 grudnia 2008r. o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentów określonych w sentencji w/w postanowienia organ stwierdził, że nie można dokonać sugerowanej zmiany terminu albowiem obowiązujące przepisy nie dopuszczają zmiany wydanego postanowienia. Ponadto w ocenie organu takie działanie strony świadczy o dążeniu do przewlekania toczącego się postępowania. Potwierdzeniem powyższego faktu jest wystąpienie przez H. E. do Wójta Gminy z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości dopiero 19 grudnia 2008r. tj. na 12 dni przed ostatecznym terminem dostarczenia w/w dokumentu. Organ wyjaśnił, że w/w wniosek okazał się niekompletny i w związku z tym wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia powyższego wniosku, równocześnie pouczono ją, iż w przypadku nie uzupełnienia w/w wniosku pozostanie on bez rozpatrzenia, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu wniosek strony o przedłużenie terminu dostarczenia wymaganych dokumentów jest bezzasadny. Nadto organ podkreślił, że samowola budowlana jest naruszeniem przez inwestora konkretnych przepisów Prawa budowlanego i jako taka winna być sankcjonowana w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w imię praworządności, w interesie społecznym, który wymaga równego traktowania wszystkich obywateli. Tak więc osoba, która dopuściła się aktu samowoli budowlanej musi się liczyć z konsekwencjami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane przewidzianymi dla sprawców samowoli budowlanej Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. E. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podniosła, że podjęła starania o uzyskanie w Urzędzie Gminy wymaganej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i dlatego zwróciła się do PINB o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentów. W ocenie odwołującej wyznaczony przez Urząd Gminy siedmiodniowy termin był za krótki do usunięcia braków we wniosku o wydanie ww. decyzji. Nadto wyjaśniła, iż zamierza ponownie wystąpić do Urzędu Gminy z właściwie sporządzonym wnioskiem. Nadmieniła również, że ani Wojewoda, ani Wydział Ochrony Przyrody nie widzą przeszkód w przekształceniu działek z terenów rolnych w budowlane. Decyzją z dnia 22 maja 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wydał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane, w którym nałożył na jego właścicieli obowiązek przedstawienia, w oznaczonym czasie, niezbędnych, ustawowo określonych dokumentów. Ustalił, bowiem naruszenie art. 28 ust. 1 prawa budowlanego przez fakt usytuowania w latach 2000-2001, bez decyzji o pozwoleniu na budowę, we wschodniej części działki nr [...] w K. B. nietrwale związanego z gruntem drewnianego obiektu rekreacji indywidualnej z tarasem. W związku z niespełnieniem nałożonego obowiązku do dnia orzekania organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją nakazał właścicielom rozbiórkę obiektu rekreacyjnego z tarasem. Wydanie tego rozstrzygnięcia w ocenie organu odwoławczego było zgodne z art. 48 ust.4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, stanowiący, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. PWINB ustosunkowując się do kwestii przedłużenia terminu wykonania nałożonego obowiązku wyjaśnił, że organ I instancji odniósł się do tego wniosku w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób wyczerpujący wskazując, iż wniosek strony w tym zakresie z dnia 12 grudnia 2008r. wpłynął do Powiatowego Inspektoratu w dniu 19 grudnia 2008r., tak jak skierowany do Urzędu Gminy wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, tj. na dwanaście dni przed upływem terminu do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Organ II instancji wskazał, że złożony do organu samorządowego wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu okazał się niekompletny, a ponieważ nie uzupełniono go w terminie, pozostał bez rozpoznania. Skargę do Sądu wniosła H. E., domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż została wydana z naruszeniem prawa między innymi: 1. art. 7 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżących; 2. art. 10 § 1 kpa poprzez odmowę przesłuchania wnioskodawców celem wyjaśnienia spornych i istotnych w sprawie okoliczności stosownie do przepisu art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 3. art. 75 § 1 kpa poprzez odmowę dopuszczenia istotnych w sprawie dowodów, które przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy, szczególnie pominięcie dowodów z dokumentów, zeznań świadków, a przede wszystkim dowodu z oględzin działek celem ustalenia, jakie istniały i istnieją przyczyny uniemożliwiające podjęcie stosownych czynności, mających na celu legalizację obiektu budowlanego, tj. budynku rekreacyjnego skarżącej wymienionego w decyzjach, jako przeznaczonego do rozbiórki; 4. art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału w sprawie, szczególnie zignorowanie faktu, iż skarżąca podjęła wszelkie możliwe czynności celem ustanowienia służebności drogi koniecznej, która to sprawa toczy się przed Sądem Rejonowym w W. wniesiona została w celu dopełnienia warunku posiadania dostępu do drogi publicznej, podobnie jak też fakt zabiegania o podłączenie mediów: instalacji elektrycznej jak i podłączenie wody, na które winna uzyskać zgodę organu administracyjnego, a której to zgody nie uzyskała, bowiem te okoliczności nie miały znaczenia zdaniem Urzędu Gminy; 5. art. 107 § 3 kpa poprzez wyjątkowo lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie swego stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, szczególnie w zakresie dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy, które to warunki nie mogły być spełnione, bowiem brak zezwolenia ze strony Urzędu Gminy uniemożliwiał ich spełnienie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, art. 48 ust. l i 4 ustawy Prawo Budowlane przez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie polegające na podjęciu decyzji o rozbiórce budynku skarżącej mimo braku ku temu racjonalnych podstaw, jeśli uwzględnić zarzut naruszenia prawa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, iż nie narusza ona prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2008 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 27/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844), a zatem w szczególności nakładającym obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r., ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak bowiem ustalono i jest to niesporne, dla terenu K. B. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Termin o jakim mowa wyżej powinien być terminem wystarczającym do złożenia przez stronę wniosku do właściwego organu wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i wydania przez ten organ decyzji. Zdaniem Sądu termin 6 miesięcy i 12 dni określony przez organ byłby wystarczający do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub odmowy takiego ustalenia, gdyby nie celowe zachowanie skarżącej zmierzające do przewleczenia sprawy. Skarżąca na rozprawie przyznała, że "przeciągała sprawę" dlatego, że " cały czas liczy, jak i inni, że będzie uchwalony korzystny plan zagospodarowania terenu". Dlatego wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wysłała do organu – Wójta dopiero 16 grudnia 2008r., czyli na 2 tygodnie przed upływem wyznaczonego terminu. Jednocześnie złożyła wniosek o przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych już wyżej opisanym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008r. Organ I instancji w opisanym stanie faktycznym, zważywszy na postępowanie skarżącej – zdaniem Sadu trafnie - nie uwzględnił tego wniosku, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji z dnia 19 lutego 2009r. Należy tu wskazać, że stanowisko organu II instancji, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie można przedłużyć terminu do wykonania obowiązków nałożonych w postanowieniu jest błędne, gdyż termin, który organ wyznacza do wykonania nałożonych obowiązków w ramach procedury legalizacyjnej, jest terminem instrukcyjnym. Może więc być termin ten przedłużany, skracany i zawieszany przez organ, jeżeli są ku temu powody. To błędne stanowisko nie miało wpływu na załatwienie niniejszej sprawy przez organy, gdyż przedłużenie tego terminu w niniejszej sprawie byłoby zasadne tylko wtedy, gdyby niewykonanie nałożonych obowiązków było niezależne od strony skarżącej, a tak w niniejszej sprawie nie jest. Należy wskazać, że praktycznie wyznaczony termin został wydłużony do daty wydania decyzji rozbiórkowej organu I instancji (tj. do 19 lutego 2009r.). zatem praktycznie wynosił 9 miesięcy i 14 dni. W tak długim okresie czasu skarżąca nie wywiązała się z nałożonych obowiązków, gdyż jej wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy został z uwagi na nieuzupełnienie braków w wyznaczonym terminie pozostawiony bez rozpatrzenia, o czym powiadomiono skarżącą pismem z dnia 16 lutego 2009r. W tej sytuacji należy stanąć na stanowisku, że organy zasadnie, zgodnie z prawem, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 prawa budowlanego orzekły rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Złożenie przez skarżącą w dniu 18 marca 2009r. do Wójta Gminy ponownego wniosku o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Oczekiwanie na zakończenie tego postępowania spowodowałoby jedynie dalszą przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie. Sąd nie jest uprawniony rozpoznając sprawę niniejszą do oceny postępowania organu gminy w sprawie warunków zabudowy, które aktualnie jest zawieszone ze względu na wniesienie przez skarżącą do Sądu powszechnego sprawy o ustanowienie drogi koniecznej. Wskazać tu tylko trzeba, że Sądowi jest wiadome z urzędu, iż cała okoliczna zabudowa, mogąca się znaleźć w obszarze analizowanym (wyznaczonym zgodnie z art. 61 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) to samowolna – bez pozwolenia na budowę zabudowa obiektami rekreacyjnymi. Ze względu na atrakcyjne położenie w bliskości morza K. B. (teren o szczególnych walorach przyrodniczych) zostały masowo zabudowane tego rodzaju obiektami, a ich właściciele (inwestorzy tej samowolnej zabudowy) rekrutujący się z terenu całego kraju dążą do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego zezwalającego na zabudowę, bo tylko takie rozwiązanie pozwoliłoby na zalegalizowanie samowoli budowlanej. Licząc na taką zmianę przeznaczenia przedmiotowego terenu ( w przyszłości właściciele tych obiektów różnymi sposobami dążą do przewlekania wszelkich postępowań legalizacyjnych. Taki też był powód podjęcia przez stronę skarżącą działań związanych z nałożonym obowiązkiem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy tuż przed upływem wyznaczonego, ponad 6 miesięcznego terminu, co jednoznacznie wynika z wypowiedzi skarżącej złożonej na rozprawie. Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.