II SA/Gd 3566/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-09-15
Skład orzekający: Stanisław Nowakowski, Jan Jędrkowiak, Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, może zostać pozbawiona tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jeśli nie brała udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej. Ponieważ nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, organ prawidłowo pozbawił go tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy.Stan faktyczny
Skarżący F. C. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ organ uznał, że uzyskał je wyłącznie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Skarżący twierdził, że decyzja jest krzywdząca i nie uwzględnia represji, jakich doznał od władzy ludowej, w tym wcielenia do KBW. Organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc, że nie przeanalizowano stanu faktycznego i nie uwzględniono represji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie: NSA Jan Jędrkowiak NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant Karolina Wielgosz-Rogocz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi F. C. na decyzję Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia
30 marca 2001 r. nr [...], powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia
24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (wówczas Dz. U. nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm., obecnie Dz. U. nr 42 z 2002 r., poz. 371), zwanej dalej ustawą o kombatantach, pozbawił skarżącego F. C. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD decyzją z dnia 10 kwietnia 1985 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od dnia 28 kwietnia 1952 r. do dnia
29 września 1952 r. Uzasadniając swoją decyzję organ administracyjny stwierdził, iż w okresie zaliczonym skarżącemu do działalności kombatanckiej pełnił on służbę
w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W związku z tym organ uznał, iż skarżący uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalania władzy ludowej", co w myśl powołanego przepisu ustawy o kombatantach, uzasadnia pozbawienie go uprawnień kombatanckich.
Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że decyzja o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich jest krzywdząca, albowiem organ rozpatrujący wniosek nie przeanalizował całości akt sprawy i nie wziął pod uwagę represji, jakich doznał od "władzy ludowej". Skarżący wskazał, iż do jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) wcielony został jako syn kułaka
w okresie żniw po to, żeby jego ojca zmusić do oddania ziemi do spółdzielni. Takie działanie odczytuje skarżący jako skierowaną przeciwko niemu represję, która dotykała wszystkich nie podporządkowujących się "władzy ludowej".
Ponownie rozpatrując sprawę Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 14 września 2001 r. nr [...], podzielając dotychczasowe ustalenia i wnioski, utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy.
W skardze F. C. podał, iż zaskarżona decyzja narusza prawo, albowiem wydana została bez przeanalizowania stanu faktycznego sprawy. Skarżący stwierdził, iż organ rozstrzygając o istnieniu przesłanek uzależniających przyznanie mu uprawnień kombatanckich nie wziął pod uwagę okresu represji, jakim był poddawany przez "władzę ludową". W ocenie skarżącego represją uzasadniającą przyznanie uprawnień kombatanckich było samo wcielenie go i zmuszanie do służby w jednostce KBW, która wywarła bezpośredni, negatywny wpływ na jego zdrowie.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o kombatantach. Stosownie do art. 25 ust. 1 powołanej ustawy osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z zastrzeżeniem ust. 2. Ten ostatni przepis wymienia przesłanki, których wystąpienie skutkuje pozbawieniem uprawnień kombatanckich. Między innymi, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", przy czym uprawnienia te zachowują osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Z dokumentacji załączonej do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w oddziałach Wojska Polskiego oraz udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem w okresie od dnia 28 kwietnia 1952 r. do dnia 29 września 1952 r., w trakcie których odniósł ciężkie rany. Wprawdzie z twierdzeń skarżącego zawartych w deklaracji członkowskiej oraz życiorysie, sporządzonych na potrzeby przyjęcia do ZBoWiD, wynikać by mogło, że uprawnienia kombatanckie otrzymał z tytułu walki z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii, a więc z tytułu wymienionego w ustawie o kombatantach, w szczególności w jej art. 1 ust. 2 pkt 6. Jednakże skarżący na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym przyznał, iż twierdzenia te były fałszywe. We wspomnianej deklaracji członkowskiej skarżący wspomniał bowiem, że w czasie walk z "bandami" został ciężko ranny. Tymczasem, jak wyjaśnił na rozprawie, nie był ranny. Twierdził tak zaś po to, aby ukryć, że był chory na gruźlicę. Fakt, że skarżący nie walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii potwierdzają także inne okoliczności. Mianowicie w postępowaniu administracyjnym oraz przed Sądem skarżący na fakt ten się nie powoływał oraz ze znajdującego się w aktach pisma Centralnego Archiwum Wojskowego wynika, że jednostki, w których skarżący pełnił służbę (ze złożonej przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym kopii karty ewidencyjnej wynika, iż były to jednostki 1005 i 1708) nie brały w latach 1952-1953 udziału w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii.
W związku z tym należy uznać za trafne ustalenie organu administracji publicznej, iż skarżący nie walczył z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W konsekwencji trafne jest uznanie, że uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Nie inaczej bowiem niż w ten sposób należy rozumieć zawarte w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej ZBoWiD z dnia
10 kwietnia 1985 r. określenie okresów działalności kombatanckiej skarżącego (walka z reakcyjnym podziemiem), które zresztą w innym dokumencie podpisanym przez tą Komisję (orzeczenie zawarte w deklaracji członkowskiej) jest rozwinięte przez dodanie słów "o utr. Wł. Ludowej").
Ustalenia poczynione przez organ administracji publicznej są trafne aczkolwiek organ ten z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. nie wyjaśnił w jaki sposób do tych ustaleń doszło. Nie miało to jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy istotnego wpływu na jej wynik. Dlatego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazane naruszenie nie mogło stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Podstawą uwzględnienia skargi nie mogły też być podniesione w skardze zarzuty, gdyż w świetle powołanego art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach nie mają one znaczenia.
Okoliczności opisane przez skarżącego nie są - w myśl art. od 1 do 4 tej ustawy - podstawą przyznania uprawnień kombatanckich.
W tej sytuacji nie sposób przyjąć, aby organ administracyjny błędnie zastosował w sprawie skarżącego art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło