II SA/Gd 3567/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.),, Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Barbara Kroczak, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 2 października 2001r., nr [...] ( w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 2 października 2000 r. nr [...] i zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. N. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 2 października 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 z późn. zm.) oraz art.I38 § 1 pkt 1 w związku z art.127 § 3 K.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 26 października 2000r. NR [...] pozbawiającą J. N. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji stwierdził, że J. N. uprawnienia kombatanckie otrzymał tylko i wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w związku z pełnieniem ochotniczej służby w Wojsku Polskim. Dlatego też na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego powinien być on pozbawiony uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, że uprawnienia uzyskane na mocy dotychczasowych przepisów zachowują jedynie żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. N. wniósł' o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu tego pisma skarżący stwierdził, że w okresie od 1945r. do 1947r. uczestniczył w walkach w Wehrwolfem. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważał, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 z późn. zm.) stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-56 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art.l ust.2, w art.2 oraz w art.4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-39 łub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. W myśl art.l ust. 2 pkt 6 tej ustawy za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Skarżący nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 24 sierpnia 1945r. do 31 grudnia 1947r. Skarżący nie posiada zatem uprawnień kombatanckich z tego tytułu. Skargę należy uznać za zasadną w związku z nierozważeniem przez organ administracji okoliczności dotyczących możliwości nabycia przez skarżącego uprawnień na innej postawie. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 4 marca 2002r. OPS 13/01, wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich (ONSA 2002, Nr 4, poz. 132). Z przedstawionego poglądu wynika więc jednoznacznie, że organ administracji w trakcie postępowania, w którym weryfikowane są uprawnienia kombatanckie nie może się ograniczyć jedynie do stwierdzenia, że uprawnienia były przyznane z tytułu utrwalania władzy ludowej, ale w przypadku podniesienia takiego zarzutu powinien zweryfikować czy stronie uprawnienia te nie przy sługują również z innych tytułów. Właśnie taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanym przypadku. Po wszczęciu postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich J. N. podnosił, że brał udział w walkach z Wehrwolfem. Okoliczność ta jednak w ogóle nie stanowiła przedmiotu rozważań organu administracji, nie podjęto więc działań mających na celu ustalenie prawdy obiektywnej. Takie postępowanie ze strony organu administracji stanowi istotne naruszenie postanowień art.7 i 77 K.p.a., które zobowiązują organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien szczegółowo wyjaśnić wskazaną przez stronę podstawę nabycia uprawnień, zakreślić stronie termin na złożenie wniosków dowodowych na poparcie jej twierdzeń w tym zakresie, przeprowadzić zaoferowane przez stronę dowody, a następnie podjąć rozstrzygnięcie w sprawie. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.