II SA/Gd 3582/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-05-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, NSA Marek Gorski, WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję w trybie wznowienia postępowania, jeśli strona nie złożyła wniosku o wznowienie postępowania, a jedynie wniosek o przeliczenie zasiłku?Ratio decidendi
Rozpoznanie sprawy w trybie wznowienia postępowania bez wniosku strony stanowi naruszenie przepisów k.p.a. (art. 147, 148 § 1, 151 § 1 pkt 1), co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniosek o przeliczenie zasiłku nie może być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Strona E. S. złożyła wniosek o przeliczenie zasiłku przedemerytalnego z 120% na 160%. Organ I instancji, działając w trybie wznowionego postępowania, odmówił uchylenia decyzji przyznającej zasiłek w niższej wysokości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 146 § 2 k.p.a. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w obliczeniu dochodów i kwestionując sposób prowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia 17 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Starosta decyzją z dnia 21 sierpnia 2001 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 pkt 6b, art. 37j ust. 1-3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56) po wznowieniu postępowania w sprawie E. S. odmówił uchylenia decyzji z dnia 3 listopada 1998 r. w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120%. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 3 listopada 1998 r. strona zgłosiła się do PUP celem dokonania rejestracji. Decyzją z dnia 3 listopada 1998 r. przyznano stronie prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 4 listopada 1998 r. w wysokości 120% kwoty podstawowej zasiłku. Kolejną decyzją z dnia 27 sierpnia 1999 r. orzeczono o wstrzymaniu wypłaty zasiłku przedemerytalnego z dniem 18 sierpnia 1999 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. W dniu 1 sierpnia 2001 r. E. S. zgłosił się do Urzędu i przedstawił świadectwo pracy, z którego wynika, że był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 18 sierpnia 1999 r. do 31 lipca 2001 r. oraz złożył oświadczenie, iż od 1 sierpnia 2001 r. nie pracuje. W związku z powyższym decyzją z dnia 1 sierpnia 2001 r. orzeczono o wznowieniu wypłaty zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 sierpnia 2001 r.
W dalszej kolejności organ I instancji podał, że w dniu 3 sierpnia 2001 r. E. S. złożył wniosek o przeliczenie zasiłku i przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% w związku z zaliczeniem powiatu [...] do zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem.
Organ I instancji powołując się na treść art. 37j ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazał, że wysokość zasiłku przedemerytalnego nie może przekroczyć 90% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc zgłoszenia wfniosku o zasiłek przedemerytalny i być niższy od 120% kwoty podstawowej zasiłku.
W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż strona nie spełnia warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty podstawowej zasiłku, albowiem 90% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia jest niższe od 120% kwoty podstawowej zasiłku.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. S. przedstawił dotychczasowy przebieg przyznawania prawa i pobierania zasiłku przedemerytalnego. Nadto zarzucił, że organ I instancji obliczył jego dochody z poprzedniego zakładu pracy, a nie z okresu, który przepracował w ostatnim zakładzie, które to zarobki pozwoliłyby mu na skorzystanie z zasiłku w wysokości 160%.
Wojewoda decyzją z dnia 17 października 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, powołując się na treść art. 37j ust. 2 - 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, że słusznie przyznano stronie od 4 listopada 1998 r. zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej zasiłku. W oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie określenia powiatów zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym (Dz. U. Nr 110, poz. 1264 ze zm.) należy stwierdzić, iż obecnie powiat [...] jest uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym - zachodzą zatem ustawowe warunki, kwalifikujące do nabycia uprawnień zasiłkowych w podwyższonej wysokości.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość zasiłku przedemerytalnego. Skoro obliczana na nowo wysokość tego zasiłku odpowiadałaby kwocie przyznanego zasiłku w 1998 r. to organ I instancji słusznie zastosował zasadę określoną w art. 146 § 2 k.p.a., która mówi, że nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzją odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. S. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych względów niż w niej przedstawione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzje wydane w przedmiotowej sprawie zapadły w postępowaniu wznowionym postanowieniem Starosty z dnia 21 sierpnia 2001 r., wydanym na podstawie art. 147 i 149 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 k.p.a.
Na wstępie należy zaznaczyć, że postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera sprawę i jedyną treścią, którą winno zawierać jest wskazanie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Po wydaniu niniejszego postanowienia następuje badanie sprawy w zakresie określonym w art. 151 § 1 k.p.a. i art. 151 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji ostatecznej (dotychczasowej), gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a.
Organ I instancji w podstawie prawnej decyzji z dnia 21 sierpnia 2001 r. powołał przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednakże z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby dokonana została jakakolwiek analiza przyczyn wznowienia. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, która z podstaw wznowieni owych, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., stanowiła przyczynę wznowienia postępowania. Przyczyna wznowienia postępowania nie została wskazana również w postanowieniu wznawiającym przedmiotowe postępowanie. Organ I instancji ogólnikowo wskazał art. 145 § 1 k.p.a. Z treści niniejszego postanowienia wynika, że postępowanie zostało wznowione na wniosek strony, a więc E. S. Jednakże z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych nie wynika, aby skarżący składał wniosek o wznowienie postępowania.
Skarżący w dniu 1 sierpnia 2001 r. złożył wniosek o zwiększenie mu zasiłku przedemerytalnego ze 120% do 160%. Z treści niniejszego pisma nie wynika, aby zawierało ono wniosek o wznowienie postępowania jak również przyczynę uzasadniającą takie wznowienie. Natomiast w dniu 3 sierpnia 2001 r. skarżący złożył pismo przewodnie, z treści którego wynika, że przesyła dwa zaświadczenia o zarobkach potrzebne do przeliczenia zasiłku przedemerytalnego ze 120% na 160%.
Powyższe okoliczności nie wskazują na to, aby skarżący w dniu 3 sierpnia 2001 r. złożył jakikolwiek wniosek o wznowienie postępowania.
Analizując treść odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji należy stwierdzić, iż nie wynika z niej, aby skarżący składał wniosek o wznowienie postępowania. Skarżący natomiast podał, że w dniu 3 sierpnia 2001 r. złożył wniosek o przeliczenie zasiłku i przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% w związku z zaliczeniem powiatu [...] do szczególnie zagrożonych wysokim bezrobociem.
Treść wniosku skarżącego z dnia 1 sierpnia 2001 r. oraz odwołanie od decyzji organu I instancji wskazuje, że domagał się on przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% przy uwzględnieniu ostatniego okresu zatrudnienia od 18 sierpnia 1999 r. do 31 lipca 2001 r. Wobec tego brak było podstaw, aby organy administracji publicznej mogły przyjąć, iż skarżący domaga się wznowienia postępowania. Treść odwołania nakazuje bardziej zastanowić się nad tym czy skarżący nie kwestionuje postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 142 k.p.a.), twierdząc, iż składał wniosek o przyznanie zasiłku w wysokości 160%.
Wobec powyższego nie można uznać za prawidłowe stanowiska organu II instancji o słusznym zastosowaniu przez organ I instancji art. 146 § 2 k.p.a. Niezależnie od tego, że organ I instancji niniejszego przepisu nie powołał jako podstawy rozstrzygnięcia brak było podstaw, aby w świetle materiałów znajdujących się w aktach sprawy oraz treści wniosku skarżącego z 1 sierpnia 2001 r. i odwołania od decyzji Starosty można było uznać, że domagał się on wznowienia postępowania. Niewątpliwie skarżący domagał się przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego w wyższej wysokości (160%). Jednakże taki wniosek nie może zostać potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania lecz musi być traktowany jako wniosek wszczynający zwykłe postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% po ustaniu kolejnego okresu zatrudnienia, zakończonego zwolnieniem z przyczyn dotyczących pracodawcy.
Rozpoznanie sprawy w trybie wznowieniowym bez wniosku strony stanowi naruszenie przepisów art. 147, art. 148 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do rozpoznania sprawy niezgodnie z wnioskiem strony, co skutkowało rozważeniem zupełnie innych okoliczności niż podnoszone przez skarżącego.
Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji będzie miał na względzie powyższe uwagi i doprowadzi do właściwego rozpatrzenia wniosku skarżącego.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego wyrokiem Sądu. Decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie nie przyznaje ani nie pozbawia żadnego prawa, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło