II SA/Gd 359/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia w Ł. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 marca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić Stowarzyszeniu w Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienia z kosztów sądowych. Stowarzyszenie "A", reprezentowane przez prezesa zarządu J. S., wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podano, że stowarzyszenie jest organizacją non-profit, działającą w sferze pożytku publicznego. Władze Stowarzyszenia nie pobierają żadnych wynagrodzeń, a jego wpływy pochodzą ze składek członkowskich lub darowizn osób prywatnych. Stowarzyszenie posiada nieuregulowane zobowiązania na łączną kwotę 1213 zł. Stan kasy wynosi 0,00 zł, zaś na koncie bankowym znajduje się 9,36 zł. W tej sytuacji, w ocenie składającego wniosek, przyznanie prawa pomocy jest w pełni uzasadnione. Stosownie do treści art. 245 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 cytowanej ustawy). Powyższe przepisy wskazują, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie referendarza w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do możliwości płatniczych skarżącego Stowarzyszenia referendarz, na podstawie art. 255 cytowanej ustawy, pismem z dnia 21 czerwca 2010 r. (doręczonym w dniu 28 czerwca 2010 r.), wezwał je do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania: kserokopii ksiąg rachunkowych wraz ze sprawozdaniem finansowym, składającym się z bilansu, rachunku wyników oraz informacji dodatkowej za 2008 i 2009 rok oraz wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Stowarzyszenie nadesłało pismo z 12 lipca 2010 r., w którym poinformowało, że koszt sporządzenia oczekiwanej dokumentacji źródłowej przewyższa znaczenie wielkość pomocy, o którą Stowarzyszenie się zwróciło. W tej sytuacji Stowarzyszenie wniosło o rozpoznanie założonych wniosków w oparciu o złożone do akt dokumenty i oświadczenia, podkreślając że posiada tylko jeden rachunek bankowy. Mając na uwadze okoliczność, iż skarżący nie wykonał zobowiązania referendarza, nie wnosił też o przedłużenie terminu do jego wykonania, a nawet świadomie zrezygnował z możliwości wykazania, że jego sytuacja finansowa i majątkowa uprawnia do skorzystania z prawa pomocy (pismo z dnia 12 lipca 2010 r.) należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Pomimo wezwania, wnioskodawca nie przedłożył żądanych w nim dokumentów, które pozwoliłyby na wyjaśnienie istotnych okoliczności oraz nasuwających się wątpliwości dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. Brak wyjaśnień w zakresie wysokości dochodów Stowarzyszenia, pochodzących ze składek członkowskich, a także kwot otrzymywanych dotacji i darowizn, które wynikałyby z przedłożonych dokumentów księgowych sprawia, że nie mogą zostać usunięte wątpliwości, dotyczące sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wątpliwości te zaś nie mogą być rozwiane przy braku współdziałania wnioskodawcy. Rzeczą wnioskodawcy, starającego się o uzyskanie prawa pomocy jest wykazanie, że spełnia ustawowe przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie prawa pomocy. Jak bowiem wskazano powyżej, jest to instytucja wyjątkowa, przewidziana dla osób i instytucji, które są ubogie, w szczególności – na skutek wydarzeń losowych – pozbawione majątku i dochodów. Wobec powyższego, na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.