II SA/Gd 3595/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Protokolant Karolina Wielgosz - Rogocz, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004 r na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 3 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 10 listopada 1999 r., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142. poz. 950 ze zm.), pozbawił J. K. dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji ustalił, że J. K.k, w oparciu o zaświadczenie dawnego ZBOWiDu w G. z dnia 30 grudnia 1983 r. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, iż w okresie od 12 marca 1945 r. do 1 grudnia 1945 r. brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej. Podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. z dnia 31 maja 1982 r. potwierdzające, że J. K., w podanym wyżej okresie pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego, biorąc udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji wskazał, że art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy zobowiązuje do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które pełniły służbę i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego. Osobom tym uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że do Milicji Obywatelskiej wstąpił ze względu na brak pracy. W jej szeregach walczył z bandami niemieckimi i ukraińskimi, a nie z podziemiem. Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych, w dniu 3 października 2001 r. utrzymał w mocy własną decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano dodatkowo, że w obecnym stanie prawnym pozbawia się uprawnień kombatanckich przyznanych z wszelkich tytułów wszystkie osoby, które pełniły służbę lub były zatrudnione w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, chyba że osoby te przedstawią dowody, o których mowa w art. 21 ust. 3 cyt. ustawy, tj. dowody świadczące, że do organów tych zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu niesienia im pomocy. Skarżący dowodów takich nie przedstawił, a z akt sprawy okoliczność taka nie wynika. J. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wywodził, że nie miał nic wspólnego z polityką ani sposobem realizacji czynności przez służbę bezpieczeństwa. Wywodził, iż do służby w Milicji Obywatelskiej skierowany został w zamian służby wojskowej. Wskazywał, iż jest ona dla niego bardzo krzywdząca. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn., tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142. poz. 950 ze zm.), stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944- 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisów tych nie stosuje się jedynie w stosunku do osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne i wynika z nich, że J. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tego tytułu, że w okresie od 12 marca 1945 r. do 1 grudnia 1945 r. brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej. Ponadto z akt sprawy wynika, iż skarżący w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego był zatrudniony na stanowisku referenta (por. k. 26 akt administracyjnych). J. K., zarówno w toku postępowania o przyznanie mu uprawnień kombatanckich przed dawnym ZBOWiD, jak i w toku postępowania weryfikacyjnego nie powoływał się na to, aby przysługiwały mu uprawnienia kombatanckie z jakiegokolwiek innego tytułu określonego w ustawie. Zgodny z prawem jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przytoczony w podstawie rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a cyt. ustawy nakazuje pozbawienia uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie wszelkich tytułów tych osób, które w latach 1944- 1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa. Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisów tych nie stosuje się jedynie w stosunku do osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy (por. art. 21 ust 3 ustawy). J. K. nie wykazał, aby do służby w WUBP został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. Ponadto wskazać należy, że w świetle ustaleń faktycznych sprawy istniała również inna przesłanka pozbawienia go uprawnień kombatanckich w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Uprawnienia te nabył on bowiem wyłącznie z tytułu udziału w walkach z niepodległościowym podziemiem. J. K. został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. (Dz.U. Nr 116 poz. 745), umożliwiono mu złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów zapewniając czynny udział w każdej fazie postępowania administracyjnego. W świetle przedstawionych wyżej przepisów prawa materialnego oraz bezspornych ustaleń faktycznych skargę należało uznać za bezzasadną. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1271) orzekł jak w sentencji.