II SA/Gd 360/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska,, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Marta Went, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Wojewody z dnia 6 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 6 lutego 2004r., nr [...]. 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. O. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 6 lutego 2004r. Prezydent Miasta na podstawie art. 104 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz.1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Z. O. z dnia 28.01.2004r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia 04.03.2003r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu spółce A pozwolenia na budowę Centrum Handlowo-Usługowego w G. w rejonie ul. P. na terenie działki nr 227/6 i 227/8. W uzasadnieniu wskazano, iż podstawowym zadaniem organu do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie, czy wniosek spełnia wymogi formalne, tzn. czy wskazuje podstawy wznowieniowe, czy jest wniesiony przez legitymowaną do tego osobę i czy został wniesiony w terminie. Podstawę prawną wniosku Z. O. stanowi art. 145 § l pkt 4 kpa - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie organu zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej art. 145 § l pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony, zaś art. 28 kpa stanowi, iż stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ podkreślił, iż z ewidencji gruntu wynika, że Z. O. nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji. Działka nr 167/4 stanowiąca własność Z. O. usytuowana jest przy ul. J., natomiast w/w inwestycja zlokalizowana jest przy ul. P. Odległość terenu inwestycji od działki nr 167/4 jest znaczna. Zatem w ocenie organu Z. O. nie posiada interesu prawnego, który dawałby jemu podstawę do posiadania przymiotu strony w sprawie. Organ wskazał także, iż z uwagi na fakt, że inwestycja zaliczona została do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało z udziałem społeczeństwa (ustawa o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 9 listopada 2000r. - Dz. U. Nr 109, poz. 1157 z dnia 13 grudnia 2000r.). Zarówno Z. O. jak i poprzedni właściciel działki nr 167/4 nie skorzystali z tego uprawnienia. Organ podkreślił, że złożony wniosek nie spełnia formalnych wymogów uzasadniających wznowienie postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. O., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż nieruchomość będąca jego własnością leży w obszarze oddziaływania inwestycji, co stanowi podstawę do przyznania mu legitymacji strony. Decyzją z dnia 6 kwietnia 2004r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa może nastąpić tylko z trzech przyczyn: l) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną, 2) podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § l i 2 kpa, 3) w podaniu nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § l kpa. W ocenie organu w analizowanym przypadku wniosek o wznowienie postępowania został złożony w wyznaczonym terminie, jednak z akt sprawy wynika, że nieruchomość wnioskującego leży poza obszarem oddziaływania obiektu co stanowiło podstawę do odmowy przyznania wnioskującemu statusu strony. Zdaniem organu jakkolwiek w przekazanych dokumentach sprawy brak materiału pozwalającego na analizę obszaru oddziaływania inwestycji to należy też zwrócić uwagę, że wnioskujący nabył prawa własności nieruchomości oznaczonej nr 167/4, (jak wynika z dołączonego aktu notarialnego) w dniu 15.01.2004r. Decyzja o pozwoleniu na budowę Nr [...] została wydana w dniu 4.03.2003r., zatem w dniu wydania decyzji właścicielką nieruchomości była J. B. i jej przysługiwałoby prawo wynikające z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ podkreślił, iż w aktach sprawy nie ma wniosku o wznowienie postępowania J. B. Organ stwierdził, iż uznać należy, że prawo przysługujące poprzedniej właścicielce jest prawem "osobistym" tzn. przysługującym tylko określonej osobie i w związku z tym niezbywalnym. Przeniesienie tego prawa w ocenie organu jest niedopuszczalne. Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. O., zarzucając jej naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 28 i 30 § 4 kpa poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 30 § 4 kpa., w razie zbycia prawa, którego dotyczy postępowanie, do udziału w nim w miejsce zbywcy wchodzi nabywca. W ocenie skarżącego przepis ten jest konsekwencją definicji strony z art. 28 kpa. Jeżeli bowiem interes prawny z art. 28 kpa wynika z własności nieruchomości, to jej zbycie powoduje utratę przymiotu strony postępowania przez zbywcę oraz jednoczesne powstanie interesu prawnego w udziale w postępowaniu po stronie nabywcy. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie w świetle art. 28 kpa brak byłoby podstaw do udziału J. B. we wznowionym postępowaniu, gdyż obecnie treść decyzji o pozwoleniu na budowę pozostaje bez wpływu na jej prawa i obowiązki. W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazał, iż treść tej decyzji może natomiast naruszać prawa skarżącego, a zatem w jego ocenie ma on interes prawny w domaganiu się wznowienia postępowania. Skoro przy tym jego poprzednik prawny nie wiedział o wydaniu pozwolenia na budowę, to brak jest podstaw do odmowy skarżącemu uprawnienia do żądania wznowienia postępowania. Skarżący wskazał również, iż w niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę zapadła z naruszeniem gwarancji procesowych służących ochronie nieruchomości należącej do skarżącego. Podkreślił, iż poprzednia jej właścicielka nie miała możliwości podjęcia żadnych działań w celu zmiany tej decyzji w czasie gdy dotyczyła ona jej praw, z uwagi na fakt, iż nie wiedziała ani o wszczęciu postępowania, ani o udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego przyjęcie stanowiska organu II instancji, według którego nabywca z przyczyn formalnych nie może wzruszyć decyzji wydanej z naruszeniem prawa, oznaczałoby w istocie, iż prawo procesowe nie daje gwarancji należytej ochrony nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest niezgodna z przepisami prawa. W prawie administracyjnym decydującą dla następstwa prawnego rolę odgrywa charakter stosunku który wiąże dla strony określone uprawnienia bądź kreuje obowiązki. Regułą jest, że przy ściśle osobistym charakterze stosunku wygasa on z chwilą utraty przez stronę przymiotu istotnego dla bytu tego stosunku. Inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku tzw. stosunku prawnego "rzeczowego" Nie wygasa on z chwilą utraty przez podmiot tego stosunku dotychczas istniejącego bytu materialnoprawnego, ale przechodzi na podmiot władający określoną rzeczą. Jako przykład można tu wskazać wynikający z decyzji administracyjnej obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Obowiązek ten obciąża aktualnego właściciela budynku czyli również tego który prawo własności nabył w ramach sukcesji. Podobnie sytuacja przedstawia się w przypadku uprawnień z których (jak zarzuca strona skarżąca w niniejszej sprawie) z przyczyn leżących po stronie organu nie mógł skorzystać jej poprzednik prawny. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko, że nabywca prawa ma pozostawać w sytuacji prawnej gorszej od tej, jaką miałby zbywca mogący (w warunkach zaistnienia przesłanek z art.145 § 1 pkt 4 kpa) domagać się wznowienia postępowania w którym bez własnej winy nie brał udziału. W rozważanym przypadku nabywca prawa może zatem wykazywać istnienie przesłanki wznowieniowej w takim zakresie jakby to mógł czynić jego poprzednik prawny. Rzeczą organu będzie przede wszystkim zaś ustalenie czy wniosek spełnia warunki o których mowa w art. 148 kpa a także rozważenie, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, istnieją podstawy do przyjęcia, że skarżący (podobnie jak należałoby to ustalić w przypadku zbywcy nieruchomości) miał oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego interes prawny do udziału w postępowaniu, którego wznowienia się domaga. Zawarte w uzasadnieniu decyzji I instancji bardzo ogólnikowe określenie lokalizacji inwestycji jak również stwierdzenie, że odległość inwestycji od działki nr 167/4 "jest znaczna", nie jest miarodajne dla ustalenia braku legitymacji procesowej strony. Zważyć bowiem należy, że interes prawny i wiążąca się z nim legitymacja procesowa nie musi opierać się na bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości lecz może mieć swe źródło również w ustaleniu negatywnego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie w skali w jakiej można przyjąć że nastąpi to z naruszeniem przepisów odrębnych aktów prawnych. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.