II SA/Gd 361/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-08-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia NSA Marek Gorski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, który przyznał świadczenia rodzinne, jest zobowiązany do uchylenia własnej decyzji, jeśli członek rodziny osoby uprawnionej podjął legalne zatrudnienie za granicą w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, który przyznał świadczenia rodzinne, jest zobowiązany do uchylenia własnej decyzji, jeśli członek rodziny osoby uprawnionej podjął legalne zatrudnienie za granicą w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takiej sytuacji organ właściwy do orzekania w przedmiocie świadczeń rodzinnych staje się marszałek województwa, a organ pierwszej instancji musi wszcząć odrębne postępowanie w celu uchylenia dotychczasowej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. Powodem uchylenia było podjęcie przez męża skarżącej legalnego zatrudnienia w Norwegii od dnia 15 maja 2008 r., co uruchomiło koordynację systemów zabezpieczenia społecznego. Skarżąca kwestionowała podstawę prawną decyzji, wskazując na tymczasowy charakter zatrudnienia męża. Organ odwoławczy oraz sąd administracyjny uznały uchylenie decyzji za zasadne w świetle przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. B.-Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. P. B.-Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 maja 2009r. Nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 27 listopada 2008r. Nr [...] wydaną w sprawie uchylenia z dniem 15 maja 2008r. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia 9 sierpnia 2007r. o przyznaniu na okres zasiłkowy 2007/2008 świadczeń rodzinnych: zasiłku rodzinnego na dzieci: D., K. i A. Z., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tyt. kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 1 września 2007r. do 31 października 2007r. Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżąca domaga się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 maja 2009r. Nr [...] oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 27 listopada 2008r. Nr [...]. Z akt sprawy oraz twierdzeń stron wynika następujący stan faktyczny i prawny: Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia 27 listopada 2008r. uchylił z dniem 15 maja 2008r. własną decyzję z dnia 9 sierpnia 2007r. przyznającą P. B.-Z. wskazane wyżej świadczenia rodzinne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż według informacji uzyskanej z Urzędu Marszałkowskiego, od dnia 15 maja 2008r. zaistniała koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w związku z podjęciem przez A. Z. legalnego zatrudnienia na terenie Norwegii. Zgodnie z obowiązującymi przepisami organ obowiązany jest zatem uchylić własną decyzję. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła P. B.-Z. wskazując, iż mąż był zatrudniony na umowę zlecenia w okresie od 15 maja 2008r. do 19 sierpnia 2008r.. Od tej pory nie podjął pracy i nie zarejestrował się w urzędzie pracy. Od października 2008r. dzieci nie otrzymują żadnych świadczeń. W jej ocenie informacja z Urzędu Marszałkowskiego nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji. Rozpatrując sprawę, w wyniku złożonego odwołania, Kolegium zacytowało treść art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Ponadto na podstawie akt sprawy Kolegium ustaliło, iż A. Z., mąż wnioskodawczyni, od 15 maja 2008r. podjął legalne zatrudnienie na terenie Norwegii, państwa w stosunku do którego znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zatrudnienie to podjął po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji o przyznaniu P. B.-Z. wskazanych wyżej świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2007/2008. Zgodnie z w/w przepisami organ obowiązany był uchylić własną decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym A. Z. podjął legalne zatrudnienie na terenie Norwegii. Od chwili podjęcia przez A. Z. pracy poza granicami kraju, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S., Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przestał być organem właściwym w sprawie świadczeń rodzinnych. Bez znaczenia dla sprawy jest fakt, iż A. Z. zatrudniony był na umowę zlecenia i tylko na okres od 15 maja 2008r. do 19 sierpnia 2008r. Podjęcie legalnej pracy na terenie Norwegii spowodowało, że w zakresie świadczeń rodzinnych zaistniała koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego, a organem właściwym w przedmiocie wydawania decyzji w sytuacji zaistnienia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stał się Marszałek Województwa. P. B.-Z. we wniesionej skardze powtórzyła dotychczasową argumentację w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podstawę prawną wydanych w rozpoznawanej sprawie decyzji administracyjnych stanowi art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z ust. 1 w/w artykułu, w przypadku gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ, do którego wpłynął wniosek o w/w świadczenia przekazuje ten wniosek wraz z dokumentami do marszałka województwa. Zgodnie ze wskazanymi przepisami, marszałek województwa jest organem właściwym do orzekania w przedmiocie wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Jeżeli natomiast zaistniała sytuacja (jak w rozpoznawanej sprawie), że organ pierwszej instancji przyznający świadczenie wydał już decyzję, to organ ten (w tym przypadku Burmistrz Miasta i Gminy S.) obowiązany jest wystąpić do Marszałka Województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23 ust. 2 ustawy). W aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy znajduje się pismo Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 28 lipca 2008 r., w którym organ ten zwraca się do Marszałka Województwa o dokonanie w/w ustalenia. W odpowiedzi Marszałek Województwa w piśmie z dnia 21 października 2008 r. stwierdza, że w sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia 15 maja 2008 r. Wskazuje też dalszy tryb postępowania przewidziany w ust. 2 art. 23a w/w ustawy, tj. uchylenie decyzji przyznającej świadczenie rodzinne od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Stwierdzić zatem należy, iż organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż w sytuacji ustalenia przez marszałka województwa zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 3 pkt 15 ustawy) istniał obowiązek wszczęcia odrębnego postępowania przez organ, który wydał decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych i uchylenia decyzji dotychczasowej, ze wskazaniem daty, od której skutek uchylenia następuje (art. 23a ust. 5 ustawy). Tak więc decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 27 listopada 2008 r. uznać należy za wydaną zgodnie z obowiązującymi przepisami. W konsekwencji utrzymanie w mocy tejże decyzji przez organ II instancji nie naruszyło prawa. Nadmienić należy, że po wydaniu ostatecznej decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych, marszałek województwa wszczął własne postępowanie z urzędu i wydał decyzję w zakresie świadczeń rodzinnych wnioskującej o nie strony (art. 21 ust. 1-3 ustawy). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nawiązuje do postępowania wszczętego przez marszałka województwa podnosząc, że w jej ocenie, powinno mieć ono wpływ na postępowanie w sprawie rozpoznawanej. Odnosząc się do zarzutu skargi stwierdzić należy, że postępowanie po uchyleniu decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych wszczęte przez marszałka województwa nie podlegało sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie. Jest to nowe "zwykłe" postępowanie (art. 104 kpa), a od wydanej w tym trybie decyzji służyło stronie odwołanie, które jak wynika z treści pism kierowanych przez skarżącą do Sądu, zostało wniesione. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło