II SA/Gd 361/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009r.na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B.-Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 maja 2009r., nr 906/2009 w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy W dniu 13 listopada 2009r. wpłynął wniosek P. B.-Z. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Strona wskazała, iż jej sytuacja materialna nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trojgiem dzieci w wieku 9, 5 i 2 lata. Mąż skarżącej odbywa karę pozbawienia wolności. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, gdzie głównym najemcą jest matka skarżącej. Jedynym dochodem jest wynagrodzenie za prace wnioskodawczyni w wysokości 1.275,94 zł netto. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni, Sąd, pismem z dnia 17 listopada 2009 r. (doręczonym w dniu 20 listopada 2009 r.), zobowiązał ją do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych, które uznał za niezbędne do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej rodziny wnioskodawczyni. Pouczono także wnioskodawczynię, że niezastosowanie się do treści wezwanie może być potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych wart. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i może skutkować negatywnym rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku M.in. zażądano wyciągów z rachunków bankowych – w odpowiedzi skarżąca złożyła oświadczenie, iż ani ona ani jej mąż żadnych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych nie posiada. Przedłożone zostały zaświadczenia o uczęszczaniu dzieci do szkoły w odpowiedzi na wezwanie do wykazania kosztów utrzymania dzieci. Skarżąca wskazała, iż pomimo zamieszkiwania z matką prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i uiszcza kwotę 350 zł tytułem partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania. Pomimo powyższych wyjaśnień referendarz sądowy uznał, iż sytuacja skarżącej nie jest ustalona w takim stopniu, aby można było rozstrzygać o zasadności wniosku i ponownie wezwano skarżącą (wezwanie doręczono w dniu 7 grudnia 2009r.) do przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień: zaświadczenia od pracodawcy, iż w 2009r. należne skarżącej wynagrodzenie za pracę przekazywane jej było do rąk własnych, a nie na rachunek bankowy; dokumentu potwierdzającego rozwiązanie przez męża skarżącej umowy rachunku bankowego, na który otrzymywał wynagrodzenie podczas wykonywania pracy na terenie Norwegii, gdyż ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii umowy o pracę wynika, iż wynagrodzenie było przelewane na konto męża skarżącej; przedłożenia dokumentów obrazujących koszty utrzymania mieszkania, w którym mieszka skarżąca – wysokość czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, zakup opału; dokumentów obrazujących koszty utrzymania rodziny i edukacji dzieci – zaświadczenia o uczęszczaniu dzieci do szkoły nie stanowią takich dokumentów, należy przedłożyć dokumenty oraz złożyć oświadczenia jakie to są koszty i ile konkretnie wynoszą. W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo wywodząc, iż dokumenty jakie mogły zostać przedłożone znajdują się w aktach sprawy. Zaś przedłożenie innych w terminie 7 dni jest niewykonalne. Odnośnie kosztów uczęszczania dzieci do szkoły i przedszkola to skarżąca wskazała, iż jest to kwota 400 zł miesięcznie. Referendarz sądowy analizując powyższą sytuację uznaje, iż wnioskodawczyni celowo nie przedstawiła wyciągu z posiadanego rachunku bankowego i rachunku swojego męża, a także zamierzonym działaniem było nieprzedstawienie dokumentów obrazujących koszty utrzymania mieszkania. Niewiarygodne jest oświadczenie, iż wnioskodawczyni nie posiada rachunku bankowego. Choćby z tego względu, iż w XXI wieku wynagrodzenie za pracę jest przekazywane na rachunek pracownika i wymóg podania numeru rachunku bankowego w celu przelewania wynagrodzenia zwykle następuje w momencie podpisania umowy. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż skarżąca nie wykonała w całości zarządzenia referendarza. Twierdzenia skarżącej o trudnej sytuacji materialnej nie znalazły potwierdzenia w złożonych dokumentach. Natomiast wyciągi z posiadanych konta bankowych nie zostały w ogóle złożone, zaś żądanie odnośnie wykazania braku posiadania kont bankowych zostało przemilczane. Wskazywanie, iż termin 7 dni jest zbyt krótki nie usprawiedliwia braku aktywności skarżącej w wykazaniu zasadności złożonego wniosku, gdyż można wystąpić o przedłużenie tego terminu. Samo twierdzenie, iż dane zawarte we wniosku są prawdziwe nie jest wystarczające, skoro niektóre okoliczności sprawy jasno wskazują, iż skarżąca zataja fakty, które mogłyby spowodować odmowę przyznania prawa pomocy. Z tych właśnie względów przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu byłoby niezasadne, albowiem intencją ustawodawcy było, aby z prawa pomocy korzystały tylko osoby, które deklarują się niskim dochodami i wyjątkową sytuacją życiową. Przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią braku możliwości partycypowania w pełnych bądź jakichkolwiek kosztach postępowania. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne bądź poddają w wątpliwość twierdzenia skarżących o ich ubóstwie. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione, tym bardziej, że ma ona przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie określonych kosztów postępowania. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.