II SA/Gd 362/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-04-08

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mariola Jaroszewska, Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej (dobudowanej werandy) jest zasadna, jeśli istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę obejmująca tę samowolę, a postępowanie wznowieniowe dotyczące pierwotnego pozwolenia jest w toku?
Ratio decidendi
Wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która obejmuje samowolnie wybudowany obiekt (werandę), nie czyni postępowania w sprawie tej samowoli bezprzedmiotowym. Organ nadzoru budowlanego nadal ma obowiązek prowadzić postępowanie w przedmiocie samowolnej budowy, a warunki legalizacji należy oceniać według przepisów aktualnie obowiązujących. Istnienie decyzji o pozwoleniu na budowę ma znaczenie jedynie dla trybu postępowania legalizacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie dobudowanej werandy. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ weranda została objęta ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Skarżące podniosły zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów prawa budowlanego oraz faktu, że postępowanie wznowieniowe dotyczące pozwolenia na budowę jest w toku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzekając, że decyzje te nie mogą być wykonane i zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2005 r., nr 7141//61/05; 2. określa, że decyzje w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 257zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. S., L. S., A. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2008r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 80 ust 2 pkt 2, oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118), utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2005r. Nr [...], którą umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie parterowej werandy, dobudowanej bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w M. przez T. W.. Skarżące domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy oraz twierdzeń stron wynika następujący stan faktyczny i prawny: Starosta decyzją z dnia 27 czerwca 2003r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla T. W. na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w M. na działce nr 46. W dniu 18 lipca 2005r. S. S., L. S. i A. K. współwłaścicielki sąsiedniej nieruchomości przy ul. Wąskiej 4 działka nr 45 w związku ze wznowieniem w organie administracji architektoniczno - budowlanej postępowania w przedmiotowej sprawie złożyły wniosek o zajęcie stanowiska przez organ nadzoru budowlanego I instancji w sprawie wybudowania w latach 90 - tych w warunkach samowoli budowlanej przez Państwa T. i J. W. werandy stanowiącej rozbudowę w/wym. budynku. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2005r. nr [...] Starosta wznowił postępowanie. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2005r. nr [...] Starosta odmówił uchylenia swojej decyzji nr [...] z dnia 27 czerwca 2003r. o pozwoleniu na budowę – rozbudowę w/wym. budynku mieszkalnego. W trybie odwoławczym Wojewoda [...]decyzją z dnia 9 września 2005r nr RR-[...], uchylił zaskarżoną w/wym decyzję nr [...] z dnia 4 sierpnia 2005r. odmawiającą uchylenia decyzji nr [...] z dnia 27 czerwca 2003r. ze względu na niedopełnienie procedury oraz odmówił kasacji decyzji Starosty nr [...] z dnia 27 czerwca 2003r. że względu na fakt, iż w wyniku postępowania wznowieniowego mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ponieważ decyzja o ;pozwoleniu na budowę - rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr 46 przy ul. [...] w M. nie została wycofana z obiegu prawnego, zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr PINB. [...] z dnia 30 wrześnią 2005r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie parterowej werandy, dobudowanej bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w M. przez T. W.. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z akt sprawy wynika, iż roboty budowlane na działce nr [...] przy ul. [...] w M. realizowane są w oparciu o ostateczną decyzję Starosty nr [...] z dnia 27 czerwca 2003r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul [...] w M.. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, iż przedmiotowe pozwolenie na budowę obejmowało częściową rozbiórkę stropu istniejącej poprzednio w tym miejscu samowolnie wybudowanej werandy a następnie jej nadbudowę, zaadaptowanie jej pozostałej części oraz dobudowanie do niej dodatkowej kubatury. Organ wskazał, że wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 19 lipca 2007r. sygn. akt SA II Gd/920/05 uchylił decyzję Wojewody nr [...] z dnia 9 września 2005r. podjętą w trybie wznowieniowym, jednakże postępowanie powyższe w tym trybie nie jest jeszcze zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem, a zatem decyzja powyższa nadal znajduje się w obiegu prawnym. Decyzja Starosty nr [...] z dnia 27 czerwca 2003r. analizowana była w trybie nieważnościowym. W tym trybie Wojewoda [...]decyzją nr [...] z dnia 6 grudnia 2005r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 1 sierpnia 2006r. utrzymał ją w mocy. W związku z powyższym faktem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zgodności z przepisami Prawa budowlanego obiektu budowlanego pobudowanego wprawdzie samowolnie, który został objęty ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zatem podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie należy uznać za prawnie uzasadnione. Odnosząc się do argumentów strony odwołującej się wyjaśnił, że dla organu odwoławczego jest oczywiste, iż pierwotnie istniejący w tym miejscu obiekt stanowił samowolę budowlaną, organ odwoławczy nie kwestionuje faktu istnienia tej samowoli budowlanej. Jednakże wobec faktu, iż istniejąca poprzednio samowola budowlana zostanie wchłonięta w rozbudowany i nadbudowany obiekt, posiadający ostateczne pozwolenia na budowę, które funkcjonuje w obiegu prawnym, brak jest w chwili obecnej podstaw do ingerencji przez organ nadzoru budowlanego. Odnośnie uwag dotyczących zatwierdzonego projektu budowlanego organ poinformował stronę, iż wszelkie wątpliwości, uwagi i zastrzeżenia dotyczące projektu budowlanego winny być kierowane do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji nr PINB. [...] z dnia 30 września 2005r. umarzającą jako bezprzedmiotowego postępowanie administracyjnego w w/wym. sprawie parterowej werandy, dobudowanej bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w M.. W uzasadnieniu skargi skarżące wskazały m.in., iż nie zgadają się ze stanowiskiem organu drugiej instancji, który w ich ocenie powiela błąd organu pierwszej instancji, który stwierdził, że zgodnie z art. 103 ustawy Prawo budowlane stosuje się w niniejszej sprawie przepisy ustawy obowiązujące dacie samowoli. W związku z tym organy administracji obu instancji przywołują treść przepisu art. 37 w brzmieniu ustawy dnia 24 października 1974r. Zdaniem skarżących, z uwagi na ustalenia świadczące o tym, że samowola budowlana miała miejsce w latach 1994-1995, należy stosować ust. 2 art. 103 w brzmieniu obecnym, który pozwala na stosowanie obecnie obowiązujących przepisów. Tym samym organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie - nie ustaliły rzetelnie okoliczności pozwalających na podjęci decyzji o wstrzymaniu i rozbiórce. Ponadto w ocenie skarżących, organy administracji pochopnie orzekły braku przesłanek do orzeczenia nakazu rozbiórki. Skarżące wskazały nadto, że postępowanie wznowieniowe jest w toku. Fakt, że rozbudowa odbywa się na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest bez znaczenia, skoro mocą wniosku skarżących i za sprawą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19.07.2007r. w sprawie II SA/Gd 920/05 postępowanie jest obecnie w toku. Starosta wznowił postępowanie, które jest w toku. Nie zakończyło się ono żadnym rozstrzygnięciem. W tej sytuacji, jeśli w ogóle to rozstrzygnięcie ma znaczenie dla bytu niniejszego postępowania, to stanowi zagadnienie wstępne. To zaś oznacza, że [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jak również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winni rozważyć zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Postanowieniem z dnia 16 października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. K. i S. S. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sadowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie rozważań wskazać należy, że wydanie przez Wojewodę decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w M. z dnia 27 czerwca 2003 r. w sprawie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w M. realizowanego przez T. W. na działce numer 46, nie powoduje jeszcze bezprzedmiotowości w sprawie werandy dobudowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez organ II instancji, iż istniejąca poprzednio samowola budowlana została "wchłonięta" w rozbudowywany i nadbudowywany obiekt realizowany na podstawie pozwolenia na budowę, czyniąc bezprzedmiotowym postępowanie w rozpoznawanej sprawie. Wydanie przez Starostę w M. decyzji z dnia 27 czerwca 2003r. w przedmiocie rozbudowy budynku mieszkalnego (obejmującej również dobudowaną samowolnie werandę) nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od prowadzenia postępowania w przedmiocie samowolnej budowy w/w werandy. Taki pogląd wyraził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 kwietnia 2006 r. Postanowieniem, o którym mowa wskazany organ uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 lutego 2006 r., zawieszające postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2005r., umarzające postępowania administracyjne w sprawie budowy werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego numer 3 na działce numer 46 przy ul. [...] w M.. Ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sąd orzekający w niniejszej sprawie się zgadza. Istniejąca w obrocie prawnym decyzja z dnia 27 czerwca 2003 r. ma wyłącznie znaczenie w zakresie trybu postępowania, jaki powinien zastosować organ nadzoru budowlanego w przypadku wskazanej wyżej samowoli budowlanej. Istnienie tej decyzji umożliwi prowadzenie przez inspektora nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego w stosunku do popełnionej samowoli (art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r.). Fakt wydania decyzji z dnia 27 czerwca 2003 r. (obejmującej rozbudowę łącznie z werandą) sprawia, że warunki legalizacji w/w inwestycji winny być oceniane w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane aktualnie obowiązujące. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wydanego orzeczenia. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 257,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło