II SA/Gd 3644/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-05-14

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, oparta na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, sąd administracyjny powinien uchylić taką decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżący E. L. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po upływie ustawowego terminu. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że dokument uprawniający do złożenia wniosku uzyskał po terminie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi E. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 września 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 kwietnia 2001r. nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego E. L. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 25 września 2001r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 17 kwietnia 2001r. nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania E. L. uprawnień kombatanckich, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.). Z uzasadnienia decyzji wynika, że E. L. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy, których upłynął z dniem 31 grudnia 1998r. Skargę na powyższą decyzje wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. L., podnosząc że dokument, z którego wywozi swe prawo do nabycia uprawnień kombatanckich uzyskał dopiero w styczniu 2001r., co uniemożliwiło mu dotrzymanie ustawowego terminu do złożenia wniosku o nabycie ujawnień. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach istotnie określał ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe w Polsce na dzień 31 grudnia 1998r. Jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 (publ. D.U. 72 poz. 658) uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Przepis art. 22 u. 3 ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dnia 29 kwietnia 2003 r. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem z art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. p Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego art. 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). Ponieważ stosownie do art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobne NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999r. IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999r. sygn. akt II SA 1294/99) Podstawą prawna zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej był zaś oczywiście obok innych przepisów także art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Skoro zatem podstawą do wydania obu decyzji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzającą podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia posterowania. Skoro tak to sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym (art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia oparte na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligacyjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona decyzja do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sadu administracyjnego decyzja o umorzeniu posterowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich nie nadaje się z żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji a trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 200 w związku z art. 210 § ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło