II SA/Gd 3661/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie NSA Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 13 sierpnia 2001 r., nr [...]. Decyzją z dnia 13 sierpnia 2001 r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił M. P. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie w wieku powyżej 16 lat, jeżeli jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 2 lipca 2001 r. wnioskodawczyni została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od czerwca 2001 r., a więc wieku, w którym M. P. nie przysługiwało uprawnienie do zasiłku rodzinnego. M. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji domagając się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia 21 września 2001 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2, art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż M. P. urodzona 27 sierpnia 1979 r. wystąpiła w dniu 16 lipca 2001 r. z wnioskiem do organu pomocy społecznej o ustalenie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego, załączając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z 2 lipca 2001 r. Z orzeczenia tego jednoznacznie wynika, że odwołująca się jest osobą niepełnosprawną od dzieciństwa, a niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym datuje się od czerwca 2001 r. tj. od 22 roku życia strony. M. P. nie przysługuje zatem uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego. M. P. wniosła skargę na powyższą decyzję wskazując, iż wydana decyzja jest dla niej krzywdząca. Skarżąca wskazała, iż orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zalicza ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dzieciństwa i zgodnie z obowiązującymi przepisami nabyła ona prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z treścią stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (t.j. Dz. U. Nr 102 z 1998 r. poz. 651 ze zm.) osobie wieku powyżej 16 lat zasiłek pielęgnacyjny przysługuje, jeżeli jest ona niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy zasiłek rodzinny na dziecko przysługuje do ukończenia 16 roku życia, a jeżeli kształci się w szkole - do czasu ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do kończenia 20 lat. Zawarte w art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych sformułowanie "powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego" odnosi się do czasu powstania niepełnosprawności, a nie do jej rozmiaru (stopnia). Celem omawianego przepisu ustawy jest zapewnienie osobie niepełnosprawnej świadczenia socjalnego, jeżeli jej niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do otrzymania zasiłku rodzinnego. Z tego też punktu widzenia za niezasadne uznać należy wyłączanie z kręgu uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego osób, u których niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do otrzymania zasiłku rodzinnego, a stopień tej niepełnosprawności został ustalony dopiero po ukończeniu tego wieku. Powyższe przemawia za przyjęciem poglądu, że ustawodawca uzależnił prawo do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego przez osobę, o której mowa w art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych od powstania niepełnosprawności w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Nie uzależnił natomiast tego prawa od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności. (vide: stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1553/01). Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z 2 lipca 2001 r. wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną od dzieciństwa, a niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym datuje się od czerwca 2001 r. Skarżąca wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organy orzekające w sprawie jest osobą uprawnioną do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego w myśl art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Jest ona bowiem osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a jej niepełnosprawność powstała w dzieciństwie, a więc w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Naruszenie przepisu prawa materialnego art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych miało wpływ na wynik sprawy, z tych przyczyn zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ administracji winien wydać decyzję prawidłowo stosując normę art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Organ administracji winien wziąć pod uwagę, iż w niniejszej sprawie rozpoznanie wniosku dotyczącego zasiłku pielęgnacyjnego za okres sprzed daty wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) powinno nastąpić na podstawie przepisów dotychczasowych. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w art. 71 ust. 2 i art. 72 przewiduje, że ustawa z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. Rozpatrzenie wniosku o świadczenie przysługujące za okres do dnia 30 kwietnia 2004 r. winno nastąpić na podstawie przepisów obowiązujących w okresie za jaki przysługiwało świadczenie. Przepisy nowe znajdą natomiast zastosowanie do świadczeń przyznawanych za okres od dnia 1 maja 2004 r. jako dnia wejścia w życie nowej ustawy. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja może podlegać wykonaniu. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania w okresie od wydania do uprawomocnienia się wyroku było bezprzedmiotowe.