II SA/Gd 3678/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę. Decyzją z dnia 25 września 2001 r. Nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz art. 20 u. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresy powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 18 stycznia 2001 r. NR [...] pozbawiającą D. L. uprawnień wdowy po kombatancie , który otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji stwierdził, że mąż strony uprawnienia kombatanckie otrzymał tylko i wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej za pełnienie służby w MO. Jakakolwiek zaś działalność w MO nie może być uznana za działalność kombatancką. D. L. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję. Skarżąca wskazała, że decyzja w sprawie może być wydana jedynie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem strony. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wszczęcia postępowania weryfikacyjnego w stosunku do osoby zmarłej. Wdowa natomiast nie jest w stanie wykazać, czy istotnie mąż uprawnienia takie mógł zachować czy też je utracić. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Możliwość pozbawienia uprawnień kombatanckich otrzymanych na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresy powojennego, przewiduje art. 25 ust. 2 tejże ustawy. Jedną z okoliczności uzasadniających pozbawienie uprawnień kombatanckich nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów jest fakt ich otrzymania wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienionych w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 tej ustawy z wyjątkiem osób, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Z zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w T. z dnia 8 lutego 1989 r. wynika, że mąż skarżącej A. L. służył w szeregach Milicji Obywatelskiej od dnia 1 lutego 1945 r. do dnia 31 grudnia 1948 r. i brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Na tej podstawie Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w T. orzeczeniem z dnia 30 marca 1989 r. przyznał D. L. uprawnienia wdowy po kombatancie. Nie ulega zatem wątpliwości, wobec treści powyższego zaświadczenia, że A. L. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. W konsekwencji stwierdzić należy, że gdyby A. L. żył, to można by go pozbawić, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresy powojennego uprawnień kombatanckich, które nabył na podstawie dotychczasowych przepisów. W tej sytuacji istnieją też podstawy do pozbawienia skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie. Uprawnienia skarżącej pochodzą bowiem od uprawnień kombatanckich jej zmarłego męża. W tym sensie są to uprawnienia pochodne. Konsekwencją tego jest to, że podstawy uzasadniające pozbawienie uprawnień A. L., uzasadniają także pozbawienie skarżącej uprawnień wdowy po tym kombatancie. Możliwość pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie jest powszechnie przyjmowana w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tytułem przykładu wystarczy wskazać uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1996 r. III AZP 32/95, która została opublikowana w OSNIAPiUS nr 15 z 1996 r., poz. 206. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.