II SA/Gd 369/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-03-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca wspólnie z matką i siostrą, ale prowadząca odrębne gospodarstwo domowe, może być uznana za prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej w celu ustalenia kryterium dochodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że z ustaleń organów administracji, dokonanych w toku wywiadu środowiskowego z udziałem skarżącego, wynikało, iż skarżący zamieszkiwał z matką i siostrą oraz prowadził z nimi wspólne gospodarstwo domowe w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym, kryterium dochodowe zostało prawidłowo obliczone dla trzyosobowej rodziny, a przyznane świadczenie było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący Ł. P. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji przyznał świadczenie, ustalając dochód trzyosobowej rodziny na 500 zł miesięcznie. Skarżący odwołał się, twierdząc, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką i siostrą, z którymi zamieszkuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając zarzut za bezzasadny na podstawie wywiadu środowiskowego. Skarżący wniósł skargę do WSA, ponawiając zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę.
II SA/Gd 369/04
UZASADNIENIE
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 4 lutego 2004 r., na podstawie art. 27 ust 4 pkt 2 i art. 43 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz rozporządzenia MPiPS z dnia 24 lipca 1997 r. w sprawie sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (rodzinnego), wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym, rodzaju dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej, a także wzoru legitymacji pracownika socjalnego (Dz. U. Nr 93, poz. 570) oraz art. 104 k.p.a. przyznał Ł. P. świadczenie z pomocy społecznej w formie:
• zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 168,66 zł. miesięcznie od 1 lutego 2004 r. do 31 stycznia 2005 r.,
• świadczenia zdrowotnego od dnia 1 lutego 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. oraz
• składki zdrowotnej w wysokości 8,25 % od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust 1 ustawy o pomocy społecznej.
Organ wskazał, iż w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż Ł. P. jest dotknięty bezrobociem, długotrwałą chorobą oraz niepełnosprawnością. Dochód jego trzyosobowej rodzinny wynosi 500 zł., tj. 166,67 zł na osobę, podczas gdy kryterium dochodowe dla takiej rodziny wynosi 1006,00 zł.
Ł. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wywodząc, że zaniżona została wysokość przyznanego mu świadczenia w związku z przyjęciem przez organ, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z H. i M. P.
Odwołujący się wskazywał, iż sam fakt wspólnego zamieszkiwania w jednym lokalu nie może być uznany za równoznaczny z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego.
Podkreślił, iż jest osobą pełnoletnią, stanu wolnego i prowadzi odrębne, samodzielne gospodarstwo domowe.
Nie uwzględniając zarzutów tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 kwietnia 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 27 ust 4 pkt 2 i ust 6 pkt 2 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy, podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne.
Ponadto organ administracji wskazał, że w oparciu o wywiad środowiskowy, uaktualniony w dniu 30 stycznia 2004 r., ustalono, iż odwołujący się prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matka i siostrą. Rodzina ta uzyskuje łączny dochód w wysokości 500 zł miesięcznie.
Podniesiony w odwołaniu zarzut, iż Ł. P. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe Kolegium uznało za bezzasadny, albowiem z dokumentów zebranych w toku postępowania, w tym z aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz wniosku o udzielenie pomocy finansowej wynika, że gospodarstwo to prowadzone jest wraz z siostrą i matką.
W świetle powyższych okoliczności przesłanka kryterium dochodowego została obliczona w stosunku do trzech osób w gospodarstwie domowy oraz ich łącznych dochodów.
Ponadto organ również wziął pod uwagę, że odwołujący się posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 13 stycznia 2004 r., z którego wynika, iż został on zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres do dnia 31 stycznia 2005 r.
Powyższe okoliczności stanowiły podstawę przyznania Ł. P. określonego w decyzji organu pierwszej instancji świadczenia z pomocy społecznej.
Ł. P. wniósł skargę do Sądu, w której, ponawiając zarzuty odwołania, podkreślił, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego wraz z siostrą i matką, a jedynie zamieszkuje z nimi wspólnie w jednym lokalu.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentacje faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 38 ust 1 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego, bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.
Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej, wydawane w formie pisemnej, wymagają przeprowadzenia uprzednio wywiadu środowiskowego (rodzinnego). Wywiad taki przeprowadza pracownik socjalny (por. art. 43 ust 1 i 3 tej ustawy).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało wnioskiem skarżącego z dnia 8 stycznia 2004 r., w którym domagał się on przyznania świadczenia z pomocy społecznej, wskazując, że utrzymuje się on jedynie z alimentów siostry. Podkreślił także, że został skierowany na oddział dzienny psychiatryczny w S. , nie posiada jednak środków na dojazdy i leczenie (por. karta 11 akt organu)
W dniu 30 stycznia 2004 r. dokonano aktualizacji wywiadu rodzinnego z udziałem wnioskodawcy. W czasie tego wywiadu ustalono, że Ł. P. zamieszkuje wraz z matką i siostrą w mieszkaniu dziadków. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres do 31 stycznia 2005 r. Łączna kwota osiąganych przez tę trzyosobową rodzinę dochodów wynosi 500 zł. alimentów otrzymywanych przez siostrę skarżącego, co w przeliczeniu na osobę wynosi 166,67 zł miesięcznie. Wywiad ten podpisał skarżący bez zastrzeżeń (por. karty 19 i n. akt organu).
Zgodnie z art. 27 ust. 4 cyt. ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie:
1) samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego, określonego w art. 4 ust. 1,
2) całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1.
Organ administracji właściwie ustalił wysokość przysługującego skarżącemu świadczenia, ponieważ stosownie do art. 4 ust 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał, w dacie wydania zaskarżonej decyzji:
1. na pierwszą osobę w rodzinie -418 zł.
2. na drugą i dalsze osoby w rodzinie, powyżej 15 lat – 294 zł. (por. M.P.2003r. Nr 21, poz.326)
Łączny dochód tej rodziny nie mógł przekraczać zatem kwoty 1006 zł.
Z dokumentów zebranych w toku postępowania wynika, że dochód tej rodziny wynosił kwotę 500 zł. i nie przekraczał kryterium dochodowego.
Odnosząc się do zarzutu skargi wskazać należy, że z ustaleń organów administracji, dokonanych z udziałem skarżącego, w toku wywiadu środowiskowego oraz aktualizacji tego wywiadu, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że Ł. P. zamieszkiwał z matką i siostrą oraz prowadził z nimi wspólne gospodarstwo domowe w rodzinie w rozumieniu art. 2a ust 1 pkt 1 ustawy.
Zgodnie z tym przepisem przez rodzinę należało rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
Skarżący wskazuje, iż zarówno on, jak i jego matka i siostra utrzymują się z alimentów otrzymywanych przez siostrę. W świetle przedstawionych wyżej ustaleń faktycznych, wynikających z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym z wniosku o przyznanie pomocy społecznej oraz podpisanej przez skarżącego aktualizacji wywiadu środowiskowego, wynika jednoznacznie, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i siostrą. Bezzasadny jest jego zarzut, iż prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe.
Organy administracji prawidłowo ustaliły dochód trzyosobowej rodziny skarżącego i przyznały mu odpowiadające przepisom prawa świadczenie z pomocy społecznej.
Z tych też przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło