II SA/Gd 37/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie: WSA Alina Dominiak (spr.), Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant: Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. W. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28 listopada 2000 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 18 października 2000 r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium [...] na rzecz H. W. i K. B. solidarnie kwotę 10,00 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 28 listopada 2000 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , powołując się na przepisy art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm. ), art. 127§2 w zw. z art. 17 pkt.1 oraz 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 1984 r. Nr 32 poz. 174 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję z dnia 28 listopada 2000 r. Burmistrza Miasta , w sprawie odmowy wymeldowania L. D. ( syna) z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w C.. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozwala na wymeldowanie z miejsca pobytu stałego wówczas, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu utraciła uprawnienia do pobytu stałego w lokalu i bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego albo gdy osoba taka opuściła bez wymeldowania miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie można mówić o występowaniu przesłanek wymienionych w pierwszej i końcowej części przywołanego przepisu ustawy, bowiem uprawnienia L. D.( syna) do przebywania w miejscu pobytu stałego istnieją od zameldowania w 1993 r. i mają charakter uprawnień pochodnych , tj. pochodzą od ojca L. D., który jest najemcą lokalu. Uprawnień tych L. D. nie utracił - jego ojciec nie poparł wniosku o wymeldowanie syna i stwierdził, że syn mieszka z nim. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym. Z dokumentów w sprawie trudno wywieść, by L. D.( syn) swoje życie prowadził wyłącznie poza miejscem stałego pobytu oraz zerwał wszelkie związki z lokalem dotychczasowym. Z wyjaśnień ojca i syna wynika, że ten ostatni dorabia sobie , praca odbywa się w terenie, wobec czego jest w domu co dwa tygodnie lub miesiąc, wobec czego opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma jedynie charakter incydentalny. Wskazano też, że wynajmujący jedynie potwierdza rzeczywiste uprawnienia do przebywania w lokalu, a nie udziela zgody na zameldowanie. Ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie wystąpiły przesłanki do wymeldowania L. D., bowiem nie utracił on uprawnień do przebywania w lokalu, w którym jest zameldowany, a w tej sytuacji straciła na znaczeniu okoliczność, czy opuścił on lokal, czy nadal w nim przebywa. Skargę na powyższą decyzję wnieśli H. W. i K. B.. Wskazali, że są właścicielami budynku , w którym mieści się lokal, w którym zameldowany jest L. D. ( syn). Nie przebywa on w miejscu zameldowania, a u swoich znajomych, podaje nawet ich adres, a w lokalu tym mieszka jego ojciec – L. D.. Stwierdzili, że wydana decyzja ich krzywdzi, bowiem ogranicza ich prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Art. 15 ust. 2. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 1984 r. Dz. U. Nr 32 poz. 174 ze zm.), stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Przepis art. 9 ust. 2 w/w ustawy stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Cytowany przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz .U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716 ) uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Oznacza to, że przesłanką wymeldowania jest przede wszystkim fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, bowiem wymeldowanie, tak jak zameldowanie, ma charakter jedynie ewidencyjny i nie powoduje nabycia jakichkolwiek praw do lokalu bądź ich utraty. W sprawie niniejszej' skarżący wskazywali, że L. D.( syn ) nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, a pod innym adresem. Wskazali ten adres jak i dane personalne osoby, u której L. D. zamieszkuje. Nie przesłuchano jednak skarżących lub innych osób w celu weryfikacji twierdzeń zarówno skarżących, jak i obu panów D. na temat miejsca pobytu L. D.( syna). Organy administracji poprzestały na przesłuchaniu obu panów D. i przeprowadzeniu dowodów z dokumentów, nie dokonując jednak ostatecznego ustalenia, czy L. D. mieszka, czy też nie, w przedmiotowym lokalu. Tym samym doszło, w ocenie Sądu, do naruszenia przepisu art. 7 kpa, który nakazuje organom administracji państwowej podejmowanie w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 18 października 2000 r. nr [...] na mocy art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Rzeczą organów administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie dokonanie jednoznacznego ustalenia, czy L. D. ( syn ) opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego , czy też nie , przy zastosowaniu wszystkich środków dowodowych przewidzianych w przepisach kpa. Ze względu na rodzaj zaskarżonej decyzji ( dotyczącej odmowy wymeldowania) Sąd nie dokonywał w myśl art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenia, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.