II SA/Gd 37/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-03-19

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe ze skarżącą, odmawiając przesłuchania wskazanych przez nią świadków?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie odniósł się do żądania skarżącej w kwestii przesłuchania wskazanych świadków, mimo że ich zeznania mogły mieć wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście konfliktu rodzinnego. W związku z tym, naruszono zasadę prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wniosków dowodowych skarżącej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania zasiłku okresowego pani B. S. Organ I instancji ustalił, że w kwietniu 2008 r. skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo domowe jedynie z jednym synem, co skutkowało przyznaniem zasiłku w określonej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom niewłaściwe ustalenie kręgu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe oraz nieuwzględnienie jej wniosków dowodowych o przesłuchanie wskazanych świadków.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 10 września 2008r. nr [...] Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza, decyzją z dnia 10 września 2008 r., na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 7 pkt 2-15 , art. 8 ust. 1, pkt 2, art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 , ust. 3 pkt 2, ust. 4 i 5, art. 106 ust. 1,4 , art. 107 ust. 4 oraz art. 147 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2008r. Nr 115 poz.728), po ponownym rozpoznaniu sprawy, przyznał pani B. S. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego w wysokości 223,00 zł na okres od 1 kwietnia 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r. Uzasadniając wysokość świadczenia organ wskazał, że B. S. uzyskała w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku dochód w wysokości 256,00 zł na który składał się: zasiłek rodzinny w kwocie 176,00zł, oraz dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej w kwocie 80,00 zł. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadził w dniu 29 lipca 2008r. rozprawę administracyjną w celu jednoznacznego określenia liczby członków rodziny wnioskującej prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. W rozprawie uczestniczyli B. i K. S. oraz pracownicy socjalni: B. B., K. D. i W.W. Ze złożonego przez męża wnioskodawczyni – K. S., oświadczenia wynikało, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania z wyłączeniem opłaty za wywóz śmieci, ponosi osobiście. Wskazał, że wraz z córką S. i synem S. zajmują jeden pokój na piętrze, natomiast małżonka wraz z synem P. zajmują pokój na parterze. Dostęp do kuchni, łazienki oraz sprzętu gospodarstwa domowego jest wspólny. K. S. dokonuje również wszystkich niezbędnych zakupów, w tym wyposażenia dzieci do szkoły, odzieży oraz żywności, a także środków czystości. Powyższe fakty potwierdziła córka – S. S. w złożonym w dniu 25 sierpnia 2008 r., w obecności kuratora sądowego oświadczeniu. Pani B. S. oświadczyła, że z kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania opłaca tylko wywóz śmieci w kwocie 16,00 zł miesięcznie, a z córką S. jest w konflikcie. Wobec powyższych oświadczeń organ pierwszej instancji stwierdził, że we wspólnym gospodarstwie domowym w miesiącu kwietniu 2008r. z panią B. S. pozostawał jedynie syn P. Dochód tak ustalonej rodziny wyniósł 256 zł., dochód na osobę wyniósł zatem 128 zł. Na podstawie tych danych organ ustalił wysokość zasiłku okresowy na kwotę 223 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. S. wskazując, że podczas rozprawy nie przesłuchano wszystkich wskazanych przez nią świadków. Niezrozumiałym było dla pani B. S. pominięcie jako świadka kuratora sądowego – A. W., która w miesiącach od stycznia do kwietnia 2008 r. mogła zaobserwować co się działo w domu w związku z przeprowadzanymi tam wywiadami środowiskowymi. Ponadto odwołująca się podniosła, że posiada Niebieską Kartę, w związku z czym świadkiem powinien być również dzielnicowy – Z. D. Za uzasadnione uznała także przesłuchanie świadków: T. S., A. W. i J. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 października 2008 r., na podstawie art. 127 § 2 w związku z art.17 pkt. 1 oraz art. 13 8 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 6 pkt 14, art.7 pkt 4, art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust.3 , art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji we właściwy sposób przeprowadził postępowanie dowodowe i miał uzasadnione podstawy, aby uznać, że w miesiącu kwietniu 2008 r. odwołująca się prowadziła gospodarstwo domowe jedynie z najmłodszym, pięcioletnim dzieckiem. Pozostałych dwoje dzieci prowadziło bowiem odrębne gospodarstwo domowe wraz ze swoim ojcem. Skargę na powyższą decyzję wniosła B. S., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu powołała się na okoliczność niewłaściwego potraktowania jej przez pracownika socjalnego panią B. B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie przyznania pani B. S. w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w wysokości 223,00 zł na okres od 1 kwietnia 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r.. Zarzuty skarżącej sprowadzają się przed wszystkim do wskazania, że organy w niewłaściwy sposób ustaliły krąg osób, z którymi skarżąca w kwietniu 2008 r. prowadziła gospodarstwo domowe, co spowodowane jest między innymi nieuwzględnieniem jej wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków: Z. D., A. W., T. S., A. W. i J. S. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej dla organu administracji publicznej obowiązek "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego" (por. B. Adamiak, J. Borkowski – Komentarz do kodeksu postępowania Administracyjnego, CH Beck, W-wa 2000, str. 56) Natomiast stosownie do przepisu art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada postępowania z urzędu (art. 7, 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 2911.2000.sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114). Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do żądania skarżącej w kwestii przesłuchania wymienionych w treści odwołania świadków. Posiadając taką informację organ był zobowiązany zbadać, czy oświadczenia wskazanych przez skarżącą świadków mają wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, w szczególności, gdy jest to sprawa trudna pod względem dowodowym, bowiem dotyczy rodziny mocno skonfliktowanej, której członkowie podważają nawzajem swoje oświadczenia. W takiej sytuacji wymagana jest wyjątkowa staranność w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ pierwszej instancji winien uwzględnić wnioski dowodowe skarżącej i w celu uzupełnienia postępowania dowodowego przeprowadzić dowód z zeznań wskazanych przez nią świadków. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło