II SA/Gd 37/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-11-30

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący daty i charakteru robót budowlanych, kwalifikując je jako rozbudowę budynku mieszkalnego, co skutkowało nakazem rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły w sposób należyty postępowania wyjaśniającego. Zaniechano wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności daty i charakteru robót budowlanych, co narusza przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, że kluczowe osoby już nie żyją, konieczne jest dokładne wyjaśnienie tych kwestii przy użyciu dostępnych środków dowodowych, w tym przesłuchania stron i świadków.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego. Organy ustaliły, że rozbudowa została wykonana w 1998 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów do legalizacji. Skarżący kwestionowali datę wykonania rozbudowy i jej charakter, twierdząc, że prace miały charakter remontu lub dotyczyły obiektu istniejącego od dawna.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję WINB oraz decyzję PINB z dnia 22 maja 2015 r. i zasądził od WINB na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. M., D. M., J. M., M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących T. M., D. M., J. M., M. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. M., M. M., D. M., J. M. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego A. A., wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2015 r., nr [..]. Zaskarżoną decyzją WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2015 r., nr [..] nakazującą wymienionym rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach zewnętrznych 3,72 m x 3,09 m, na działce nr [..] w miejscowości K., gmina S. Zaskarżoną decyzję podjęto na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej k.p.a., art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) i art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawę Prawo budowlane, z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), po dokonaniu następujących ustaleń. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [..] w miejscowości K. gmina S. Po przeprowadzeniu w dniu 7 maja 2014 r. dowodu z oględzin zabudowy na przedmiotowej działce ustalono, że do istniejącego murowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, powstałego w latach dwudziestych XX wieku, została dobudowana w 1998 r. dodatkowa część o zewnętrznych wymiarach w rzucie poziomym 3,72 m x 3,09 m i wysokości 2,99 m, pełniąca funkcję wiatrołapu z łazienką. Ustalono, że spadkobiercami po K. M. są T. M., M. M., D. M. oraz małoletnia J. M., której opiekunem prawnym jest matka A. A. Przedmiotowa rozbudowa według oświadczenia T. M. została wykonana przez poprzednią (nieżyjącą) właścicielkę A. T. w 1998 r., która zgłaszała do Urzędu Gminy zamiar rozbudowy z uwagi na zły stan techniczny starej drewnianej rozbudowy. Jak ustalono, Wójt Gminy nie dysponuje dokumentami potwierdzającmi wydanie w latach 1997-1999 pozwolenia na budowę na przedmiotowej działce. Ustalono też, że dla wsi K. obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z dnia 12 listopada 2003 r. Nr IX/53/2003, opublikowany w Dz. Urz. Woj. Pom. nr 17 z dnia 13 lutego 2004 r., poz. 364. Organ pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej i zastosował procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i nałożono na obecnych właścicieli obowiązek dostarczenia w terminie do 1 grudnia 2014 r.: zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami potwierdzającymi wpis projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Termin został następnie przedłużony do dnia 31 marca 2015 r. Wskutek nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, decyzją z dnia 22 maja 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. M., M. M., D. M. i J. M. rozbiórkę przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o podanych zewnętrznych wymiarach. Odwołanie od tej decyzji złożyli zobowiązani do rozbiórki. WINB rozpatrując odwołanie ustalił, że w 1998 r. nieżyjąca obecnie A. T. rozbudowała istniejący na działce nr [..] w K. budynek mieszkalny o dodatkową część po uprzedniej rozbiórce starej drewnianej rozbudowy. Z protokołu oględzin z dnia 27 października 2015 r. sporządzonego przy udziale T. M. wynika, że przedmiotowa rozbudowa jest konstrukcji murowanej z bloczków gazobetonowych, posiada fundamenty i jest trwale związana z gruntem. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane definiujący pojęcie obiektu budowlanego, przez który należy rozumieć budynek wraz instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Budynkiem zgodnie z art. 3 pkt 2 jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodnie z art. 3 pkt 6 budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Oceniając przedmiot sprawy jako rozbudowę wskazał organ, że wymagała ona pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wobec naruszenia przez inwestorów tego przepisu i realizację budowy bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ pierwszej instancji powinien był przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zaakceptował WINB konieczność wydania postanowienia w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakładającego na właścicieli obowiązek przedłożenia w określonym terminie dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ustalono też na podstawie zaświadczenie Wójta Gminy z dnia 9 grudnia 2014 r., wydanego na wniosek M. M. i T. M., że działka nr [..] położona w obrębie K. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru S. znajduje się w obrębie 40.M oraz R (plan zatwierdzony przez Radę Gminy uchwałą nr IX/53/2003, opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Pom. nr 17 z dnia 13 lutego 2004 r., poz. 364). Z karty terenu dotyczącej obrębu 40.M funkcję podstawową stanowi zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub zabudowa zagrodowa wraz z towarzyszącą zabudową gospodarczą i garażami dla potrzeb własnych, a w obrębie R zabudowa mieszkaniowa zagrodowa. WINB przywołał następnie przepis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, według którego w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się ust. 1, tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uznał, że inwestor nieprzedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, co skutkuje obowiązkiem organu nadzoru budowlanego orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Przywołał organ przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane, celem wyjaśnienia kto jest zobowiązany do wykonania czynności nakazanych, o której mowa w art. 48. Jak ustalono inwestorem była nieżyjąca już A. T., która darowała nieruchomość K. M. Z kolei spadkobiercami po K. M. są T. M., M. M., D. M. oraz J. M., aktualni właściciele nieruchomości, na których powinny być nałożone nakazy. Organ stwierdził, że strony dostarczyły zaświadczenie nr [..] wójta gminy o przeznaczeniu działki nr [..] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie jest to jednak dokument właściwy, gdyż zgodnie z postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. powinno to być zaświadczenie o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego planu. Nie przedstawili też zobowiązani w ustalonym terminie pozostałych dokumentów. Wobec tego podjęte przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji rozstrzygnięcie było prawnie uzasadnione. Odnosząc się do argumentów odwołania wyjaśnił WINB, że w celu dokładnego zbadania sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, wystąpił pismem do Urzędu Gminy w S. oraz do Urzędu Gminy w P. o udostępnienie akt sprawy dotyczących przedmiotowej rozbudowy. Uzyskał informacje, że w urzędzie gminy po sprawdzeniu zasobów archiwalnych za lata 1991-1996 nie stwierdzono jakichkolwiek dokumentów i materiałów dotyczących sprawy. Według organu w tym okresie nie wpłynęło zgłoszenie A. T. dotyczące wykonania dobudowy do budynku mieszkalnego. Również Wójt Gminy poinformował, że w archiwum brak jest dokumentów w powyższej sprawie. Odnosząc się następnie do argumentu odwołania wskazującego na zastosowanie art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu z roku 1995 organ stwierdził, że jako datę rozbudowy strony podały rok 1998 i w toku postępowania data ta nie została przez strony zmieniona. Postępowanie wszczęte w 2014 r. prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Pierwotne brzmienie art. 49 przewidywało, że nie można nakazać rozbiórki jeżeli minęło 5 lat od zakończenia budowy obiektu budowlanego, a na właścicielu ciążył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Strony nie okazały pozwolenia na użytkowanie obiektu. Brzmienie art. 49 zostało zmienione ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 80 poz. 718. Następnie w dniu 20 czerwca 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 99 poz. 665), zawierająca szczególne przepisy dotyczące legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych, których budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Przywołana ustawa nakazywała w tych przypadkach stosować przepisy dotychczasowe ale tylko do dnia 1 stycznia 2008 r. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007r. w sprawie sygn. akt II OSK 1477/06). Ponieważ postępowanie zostało wszczęte w 2014 r., przepisy te nie mogły mieć zastosowania. Nie miało też znaczenia według organu, że samowoli budowlanej dopuściła się poprzednia właścicielka, gdyż w sprawach w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, zaś na podstawie art. 548 § 1 K.c. z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. W skardze na decyzję ostateczną WINB skarżący powtórzyli zarzuty odwołania. Wyjaśnili, że właścicielką starego poniemieckiego budynku do roku 2001 była A. T., a działka nr [..] na której znajduje się budynek mieszkalny wraz z dobudowaną werandą stanowiła siedlisko rolnicze. W latach 1990 do 1995 do istniejącego budynku mieszkalnego została dobudowana przez właścicielkę weranda w z przeznaczeniem na usytuowanie części gospodarczej i sanitarnej niezbędnej do funkcjonowania mieszkania. Użyte w tym czasie materiały budowlane oraz sposób wykonania spowodowały zawilgocenie zewnętrznych ścian. Wobec tego żeby uniknąć zniszczenia ścian zewnętrznych na istniejącej dobudowanej werandzie wykonano prace budowlane mające na celu ich ocieplenie. Właścicielka A. T., przekazując K. M. umową darowizny gospodarstwo rolne, w tym działkę nr [..], nie przekazała dokumentacji potwierdzającej zgłoszenie do urzędu prowadzonej rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący twierdzą, że jako spadkobiercy po A. T. i K. M. byli przekonani o zgodnej z prawem rozbudowie i remoncie budynku mieszkalnego i dopiero w toku postępowania dowiedzieli się że przeprowadzone prace wokół budynku mieszkalnego są samowola budowlaną. Skarżący mimo starań nie mogli uzyskać w archiwach gmin informacji dotyczącej potwierdzenia zgłoszenia. Twierdzą, że skoro rozbudowa została rozpoczęta przed 1994 r. i nie naruszała ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, możliwe jest cofnięcie decyzji nakazującej rozbiórkę części wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje. Skargę jako zasadną należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), w brzmieniu wynikającym z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443), wskutek przyjęcia, że wykonane przez inwestora – A. T., poprzedniczkę prawną aktualnych właścicieli - roboty budowlane w opisanej postaci stanowiły rozbudowę budynku mieszkalnego, dokonaną w 1998 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Przy czym według organu odwoławczego, w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. nr 80, poz. 718). Stosownie do treści art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzenny, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jak stanowi ust. 2, jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio. Co do zastosowania przepisu art. 49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed dnia 11 lipca 2003 r. organ miał na względzie nowelizację dokonaną ustawą z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., nr 99, poz. 665), będącą też konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., wydanego w sprawie sygn. akt P27/05. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy nowelizacyjnej przewidywał, że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1. Konsekwencją wypełnienie przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 noweli z 2007 r., a więc ukończenia budowy po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. oraz brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji przed dniem 11 lipca 2003 r., w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 3 (wniosku o pozwolenie na użytkowanie) w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r. (data wejścia w życie ustawy zmieniającej) a dniem 31 grudnia 2007 r., skutkuje prowadzeniem postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 48 - 49b ustawy Prawo budowlane. Postępowanie to prowadzone jest w trybie art. 3 noweli z 2007 r., a jego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte zostało w 2014 r. Według niezakwestionowanych ustaleń organu skarżący nie posiadają decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Na podstawie protokołu z oględzin przeprowadzonych na działce nr [..] ustalono po pierwsze, że dokonano rozbudowy budynku mieszkalnego o dodatkową część o wymiarach 3,72 m x 3,09 m i wysokości 2,99 m, pełniącą funkcję wiatrołapu i łazienki, stanowiącą konstrukcję murowaną z bloczków gazobetonowych i trwale związaną z gruntem, a po drugie że rozbudowa miała miejsce w 1998 r., według oświadczenia skarżącego złożonego do protokołu, natomiast inwestorem była poprzednia właścicielka nieruchomości, nieżyjąca A. T. Organ odwoławczy zakwalifikował przedmiotowe roboty budowlane jako rozbudowę budynku, wymagającą na podstawie art. 28 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę. Tymczasem w odwołaniu w odwołaniu od decyzji PINB z dnia 22 maja 2015 r. strona skarżąca argumentuje, że dobudowa miała miejsce w latach 1990 – 1995 (co powtarza następnie w skardze), a na rozprawie w dniu 30 listopada 2013 r. wyjaśnia, że dobudówka pełniąca funkcję wiatrołapu i łazienki (wówczas jeszcze drewniana, zgodnie ze zdjęciem nr 3 znajdującym się w aktach administracyjnych) istniała co najmniej od 1965 r., kiedy się wprowadził do przedmiotowego budynku i zamieszkał w nim wraz z żoną K. Organ odwoławczy nie weryfikował twierdzeń skarżącego przywołanych w odwołaniu, dotyczących daty wykonania i właściwej kwalifikacji robót budowlanych, ani też w ogóle nie ustalał faktycznej daty powstania istniejącej niewątpliwie wcześniej dobudowy, co potwierdza kopia zdjęcia dołączonego do materiału dowodowego. Tym samym budzi wątpliwości sądu zarówno kwalifikacja tych robót budowlanych jak i autorytatywne ustalenie daty oparte wyłącznie o treść protokołu oględzin. Organ odwoławczy skoncentrował się wyłącznie na ustaleniu kwestii, czy istniało jakiekolwiek zgłoszenie robót budowlanych, na co również powoływali się skarżący i czego jednak nie potwierdziły dowody zebrane w postępowaniu odwoławczym. Niemniej zdaniem sądu w sposób niedostatecznie wnikliwy ustalono w niniejszej sprawie stan faktyczny związany z przedmiotowymi robotami budowlanymi uznanymi za rozbudowę na podstawie art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. W tej kwestii należy przywołać przepisy art. 3 pkt pkt 6-8 ustawy Prawo budowlane, z których wynika, że w rozumieniu ustawy: budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę (pkt 6); przez roboty budowlane rozumie się budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie, lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7); przebudową jest wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość długość szerokość bądź liczba kondygnacji (...) (pkt 7a); remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Zakwalifikowanie przedmiotowych robót budowlanych na podstawie art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane jako rozbudowy oznacza przyjęcie, że doszło do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, czyli budynku mieszkalnego. Tymczasem przedmiotowy budynek mieszkalny posiadał już dobudowę w tym samym miejscu i pełniącą tę samą funkcję (wiatrołapu i łazienki) przynajmniej od lat 60 – tych ubiegłego wieku. Zatem co najmniej przedwczesne jest ustalenie organów nadzoru budowlanego co do tego, że doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego i że miało to miejsce właśnie w 1998 r., skoro również ta data jest sporna, a twierdzenia skarżącego zgłoszone w odwołaniu nie zostały przez organ prawidłowo zweryfikowane. Trzeba mieć bowiem na względzie po pierwsze, zasadę oficjalności (art. 7 k.p.a.), która nakłada na prowadzący postępowanie organ administracji obowiązek działania z urzędu celem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i obowiązek przeprowadzenia wszelkich dowodów dla właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 77 § 1 k.p.a.), wreszcie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób, o którym mowa w art. 80 k.p.a., a więc tak, by nie przypisać organowi dowolności takiej oceny. Na gruncie niniejszej sprawy ma to znaczenie szczególne, ponieważ nie żyją osoby, których wiedza dotycząca przedmiotu sprawy miałaby znaczenie istotne. Dotyczy to inwestora robót A. T. oraz jej córki K. M., której spadkobiercami są obecni właściciele nieruchomości, na których nałożono obowiązek rozbiórki. Nie jest zatem zdaniem sądu prawidłowe arbitralne ustalenie oparte wyłącznie o treść protokołu oględzin, skoro składający oświadczenie do protokołu T. M. powołuje się następnie na inne okoliczności. Jeszcze inna data wynika z zawiadomienia podpisanego przez S. F., które to pismo (data wpływu do WINB 12 marca 2014 r.) zainicjowało wszczęcie z urzędu niniejszego postępowania. Sąd nie może zweryfikować prawidłowości ustaleń, a w konsekwencji prawidłowości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, skoro istotne dla sprawy okoliczności nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Zaniechano przede wszystkim przesłuchania osób, które mogły wnieść informacje bądź dowody służące wyjaśnieniu sprawy, dotyczy to w szczególności zobowiązanych T. M., M. M. i D. M., ale także składającego wskazane zawiadomienie z dnia 12 marca 2014 r. W rezultacie zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są zdaniem sądu co najmniej przedwczesne, a naruszenie przez organy nadzoru budowlanego przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2014 r. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 tej ustawy, zasądzając solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 zł uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy nadzoru budowlanego wyjaśnią dokładnie kwestię daty budowy i zakres robót budowlanych stosując środki dowodowe przewidziane w k.p.a., w szczególności przesłuchanie stron, świadków, rozważając w razie konieczności wyjaśnienia okoliczności spornych przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Od wyjaśnienia daty spornej budowy i dokonania jej stosownej kwalifikacji zależy zastosowanie właściwego przepisu prawa materialnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło