II SA/Gd 3717/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-08-04

Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Janina Guść, Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1950-1951 polegającej na "utrwalaniu władzy ludowej" w Wojsku Polskim, może zachować te uprawnienia w świetle ustawy o kombatantach?
Ratio decidendi
Skarżący nie może zachować uprawnień kombatanckich, ponieważ uzyskał je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1950-1951 polegającej na "utrwalaniu władzy ludowej" w Wojsku Polskim. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu takiej działalności, podlegają pozbawieniu tych uprawnień.
Stan faktyczny
Z. S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją organu "A" z dnia 18 stycznia 2001 r., a następnie decyzją z dnia 4 września 2001 r. utrzymującą w mocy poprzednią decyzję. Podstawą pozbawienia było stwierdzenie, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1950-1951 polegającej na "utrwalaniu władzy ludowej" w Wojsku Polskim. Z. S. wniósł skargę, podnosząc, że jego służba wojskowa była związana z walką z bandami, a określenie "utrwalanie władzy ludowej" było stosowaną praktyką. Twierdził również, że był nękany przez UB i MO po wojnie, ale nie może tego udowodnić.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Protokolant Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. na decyzję "A" z dnia 4 września 2001r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. Sygn. akt: II SA/Gd 3717/0 l UZASADNIENIE "A" decyzją z dnia 4 września 2001 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § l pkt l w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późno zmianami), utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia 18 stycznia 2001r. Nr [...] o pozbawieniu Z. S. uprawnień kombatanckich. Z uzasadnień obu decyzji wynika, że Z. S. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim, a uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1950-1951 "utrwalania władzy ludowej". Powyższe powoduje, iż w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, Z. S. nie może zachować uprawnień kombatanckich. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. S., podnosząc że określenie wojskowej służby czynnej jako "utrwalanie władzy ludowej" było stosowaną praktyką wobec żołnierzy KBW. Wskazał, iż w czasie służby wydający rozkazy dowódcy twierdzili, że Brygada KBW, w której służył walczył z niedobitkami band UPA i Bandery. Podał też, że "A" nie uwzględnił faktu, że po akcji przesiedleńczej niedobitki ww. band organizowały się w nowych miejscach pobytu tj. w województwach północnych i zachodnich. Skarżący nadto podnosił, że po zakończeniu wojny był nękany przez Urząd Bezpieczeństwa i Milicję Obywatelską, jednakże nie jest w stanie udowodnić tych okoliczności, gdyż represje stosowane przez UB i MO nie były dokumentowane, a świadkowie już nie żyją. "A", w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. nr 142, poz. 950 ze zm.), zwana dalej ustawą o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 powołanej wyżej ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r. Jak wynika z zaświadczenia ZBoWiD w Gdańsku jedyną podstawą uzyskania przez skarżącego uprawnień kombatanckich było "utrwalanie władzy ludowej" w szeregach Ludowego Wojska Polskiego. Nie budzi wątpliwości w świetle dokumentów znajdujących się w aktach kombatanckich skarżącego, że faktyczną podstawą uzyskania przez niego uprawnień kombatanckich była walka z reakcyjnym podziemiem. Wynika to jednoznacznie z deklaracji członkowskiej skarżącego. To właśnie ta działalność została zakwalifikowana przez ówczesną organizację kombatancką jako "walka o utrwalanie władzy ludowej". W aktach kombatanckich skarżącego nie ma natomiast jakichkolwiek danych, które mogłyby wskazywać na to, że oprócz "utrwalania władzy ludowej" w Wojsku Polskim miał on jeszcze jakiekolwiek inne zasługi, które mogłyby stanowić podstawę dla uprawnień kombatanckich. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że dotychczasowy status kombatancki Z. S. uzyskał z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w ramach służby w Wojsku Polskim. W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło