II SA/Gd 372/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008r.na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2008r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania G. Z. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2008r. G. Z. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Posiada dom o pow. 182 m2. Rodzina utrzymuje się z dochodu z wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni w kwocie 1200 zł brutto i wynajmu lokalu za kwotę 1000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż jej mąż nie pracuje, miesięczne wydatki, na które składają się wydatki na żywność 600 zł, woda 50 zł, środki czystości 50 zł, telefon 80 zł, rata kredytu 780 zł, energia elektryczna 120 zł, podatek od nieruchomości 160 zł za rok, zamykają się kwotą ok. 1700 zł. W tej sytuacji wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztu wpisu w kwocie 854 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Analiza przepisów prowadzi do wniosku, iż: - inicjatywa, jeśli chodzi o prawo pomocy, należy wyłącznie do strony postępowania. To strona składająca wniosek winna użyć argumentów, które przekonałyby Sąd, że udzielenie jej prawa pomocy jest konieczne; - strona ma wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania; w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała tej okoliczności. Na wezwanie referendarza sądowego oświadczyła, iż wraz z mężem żadnych kont bankowych i lokat dewizowych nie posiada, co nie jest zgodne z prawdą, gdyż przedłożyła jednocześnie zawiadomienie z PKO BP S.A. o wysokości rat kredytu zaciągniętego przez jej męża, z którego jednoznacznie wynika, iż do obsługi tego kredytu utworzone zostało konto bankowe. Zatem mąż wnioskodawczyni z pewnością posiada konto bankowe. Pierwotnie skarżąca podała, iż mąż nie pracuje, zaś na wezwanie o przedstawieniu decyzji uznającej go za osobę bezrobotną wskazała, iż mąż podjął pracę i otrzymuje najniższe wynagrodzenie. Nie przedstawiła w tym zakresie ani umowy o pracę męża ani zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia. Nie można zatem uznać, iż mąż skarżącej nie pracował i nie osiągał dochodów. Skarżąca wskazała, iż spłaca wraz z mężem kredyt, którego miesięczna rata wynosi 784 zł. Podkreślić należy, iż prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż wnioskodawczyni podejmując decyzję o zaciągnięciu kredytu z pewnością liczyła się z koniecznością jego spłaty. Natomiast fakt ten nie może przesądzić o udzieleniu skarżącej prawa pomocy, gdyż przesłanką jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zaś taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie występuje. Z pewnością hierarchizując wydatki uznać należy, iż w pierwszej kolejności skarżąca winna opłacić koszty sądowe przed opłaceniem rat kredytu. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Tym samym nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu regularność i wysokość uzyskiwanych dochodów pozwalają skarżącej na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania, które na obecnym etapie wynoszą 854 zł tytułem wpisu sądowego. Reasumując należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do Sądu. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.