II SA/Gd 372/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-11-24

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia, będąca osobą prawną, która wykazała trudną sytuację finansową i wysokie zadłużenie, może uzyskać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W sytuacji, gdy skarżąca Spółdzielnia przedstawiła dokumentację potwierdzającą brak środków finansowych i wysokie zadłużenie, przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona.
Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA. Skarżąca wykazała bardzo trudną sytuację finansową, wskazując na wysokie zadłużenie z tytułu podatków, ubezpieczeń społecznych, kredytów i zobowiązań wobec dostawców, a także brak środków na rachunkach bankowych. Sąd rozpatrywał wniosek na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących prawa pomocy dla osób prawnych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielni w K. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 23 marca 2010r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 16 listopada 2010r. (data stempla pocztowego) Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 października 2010r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. We wniosku skarżąca wskazała, iż pozostaje w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Przez ostatnie lata Spółdzielnia dąży do wyprzedaży majątku w celu zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Całość przychodów jest przeznaczana na spłatę zadłużenia. Nieruchomości Spółdzielni obciążone są hipotekami i objęte egzekucją sądową. Wskazano, iż zobowiązania Spółdzielni z tytułu podatków i innych opłat lokalnych wynoszą 169.686 zł, z tytułu ubezpieczeń społecznych 355.668 zł, z tytułu nieopłaconych kredytów 265.174 zł, inne zobowiązania wobec dostawców 276.095zł. Spółdzielnia oświadczyła, iż na rachunkach bankowych nie posiada żadnych środków. Przedstawione zostały wyciągi z rachunków bankowych. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 ustawy zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy P.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu o ile ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy P.p.s.a. To bowiem na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 1 ustawy P.p.s.a. przesłanka przyznania stronie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie została spełniona. Przedłożona do akt dokumentacja źródłowa w sposób wystarczająco przekonujący potwierdza, iż skarżąca Spółdzielnia nie funkcjonuje aktywnie w obrocie gospodarczym i nie posiada środków na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru do postępowania zainicjowanego przed sądem. Wykazany został brak środków finansowych po stronie skarżącej z jednocześnie istniejącym wysokim stanem zadłużenia. Okoliczność ta przemawia za pozytywnym rozpoznaniem złożonego wniosku. Tym bardziej, że aktualna kwota zobowiązań Spółdzielni wynosi 1.066.623 zł. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło