II SA/Gd 372/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-09-29

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie ustaleń stanu faktycznego sprzed kilku lat, może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, jeśli stan faktyczny mógł ulec zmianie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, opierając się na ustaleniach stanu faktycznego sprzed kilku lat, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak dokładnego ustalenia aktualnego stanu faktycznego obiektu budowlanego uniemożliwia prawidłową ocenę legalności decyzji nakazującej rozbiórkę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę zintegrowanego obiektu budowlanego (barakowóz, przyczepa kempingowa, wiata) wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę po tym, jak inwestorzy nie przedstawili wymaganych dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił nierzetelne rozpoznanie odwołania i opieranie się na nieaktualnych ustaleniach stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 stycznia 2011 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 520,80 zł (pięćset dwadzieścia złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 4 marca 2011 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 stycznia 2011 r., nr [...], nakazującą inwestorom J. i A. K. oraz M. W. rozbiórkę wykonanego w warunkach samowoli budowlanej zintegrowanego obiektu budowlanego, obejmującego barakowóz, przyczepę kempingową i drewnianą wiatę, która stanowi zadaszenie obiektów. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, kolejną decyzją kasacyjną wydaną w niniejszej sprawie, w dniu 02 kwietnia 2010 r. uchylił wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzję z dnia 23 maja 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia kasacyjnego zawarto następujące wskazania: poprzedzające ww. decyzję postanowienie w czasie gdy organ je podejmował, było zgodne z prawem - jednakże Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz. U. z 29 grudnia 2007 r.) uznał, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit.b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust.1 Konstytucji RP; w zaistniałej sytuacji prawnej decyzja administracyjna, stanowiąca restrykcję z tytułu niespełnienia przez inwestora obowiązku nałożonego w postanowieniu, którego podstawa prawna dotknięta jest wadą konstytucyjną podlega uchyleniu; w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego postanowienie nakładające obowiązek utraciło moc prawną; ponownie rozpatrując sprawę, organ pierwszej instancji uwzględni stan prawny ukształtowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, czyli przyjmie, że legalizacja samowoli budowlanej na terenie, na którym nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, może nastąpić także na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą inwestor lub właściciel nieruchomości uzyska już po wszczęciu postępowania; organ ustali, czy dla terenu lokalizacji działki nr [...] w R. obowiązuje obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, i w zależności od wyniku ustalenia nałoży na inwestorów obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami planu albo, w razie jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozostałych wymaganych dokumentów; w tym drugim przypadku przy wyznaczaniu terminu Powiatowy Inspektor weźmie pod uwagę konieczność przeprowadzenia przez organ administracji samorządowej postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 07 października 2010 r. wstrzymał, w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, roboty budowlane obejmujące barakowóz, przyczepę kempingową i drewnianą wiatę, obiekty usytuowane w 2002 r. i 2004 r. na działce nr [...] w R. gm. C. D. bez wymaganego pozwolenia na budowę i nałożył na J. i A. K. oraz na M. W. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r., następujących dokumentów: zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności zintegrowanego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez uprawnioną osobę; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu organ pouczył inwestorów o wysokości opłaty legalizacyjnej, koniecznej do uiszczenia po spełnieniu obowiązku. Następnie decyzją z dnia 27 stycznia 2011 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust.1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wyżej wymienionym osobom rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W uzasadnieniu wskazując m.in. że "w wyznaczonym terminie, tj. do 31.12.2010 r., inwestorzy nie wykonali obowiązku nałożonego postanowieniem". Wskutek odwołania wniesionego przez M. W. organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję i wskazał w niej, że zgodnie z art. 28 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił naruszenie przywołanej normy prawnej przez fakt usytuowania, bez takiej decyzji, na działce nr [...] w R. obiektu budowlanego składającego się z barakowozu, przyczepy kempingowej i drewnianej wiaty - wydał, w kolejnym rozpatrzeniu sprawy, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i o nałożeniu na inwestorów obowiązku dostarczenia, w wyznaczonym terminie, wyszczególnionych w postanowieniu dokumentów. W związku z niewykonaniem tego obowiązku organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją nakazał rozbiórkę, gdyż w myśl art. 48 ust. 4 przywołanej ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków stosuje się przepis ust.1 tego artykułu, stanowiący, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie organu drugiej instancji, wydanie zaskarżonej decyzji było uprawnione. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Ponadto stan faktyczny w sprawie został ustalony w początkowym stadium dwuinstancyjnego postępowania z udziałem stron, podpisane protokoły z dnia 07.06.2005 r. i z dnia 16.11.2006 r., a strony nie informowały o zmianie tego stanu. Natomiast uchylenia decyzji organu I instancji były podyktowane wyłącznie względami formalnoprawnymi, które nie miały wpływu na stan faktyczny i nie wymagały jego weryfikacji; przed wydaniem zaskarżonej decyzji strony zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł M. W. wskazując, że organ odwoławczy nierzetelnie rozpoznał jego odwołanie. Podnosił okoliczność naruszenia przez organ I instancji art. 35 i art. 36 k.p.a. co nie zostało uwzględnione oraz art. 6,7 i 12 k.p.a. Odnośnie zmiany stanu obiektów istniejących na działce skarżący wskazał, że w 2007 r. dokonał prac mających na celu zabezpieczenie panelami zewnętrznych elementów przedmiotowej budowli. Skarżący wskazał również, iż w momencie nabycia działki znajdowały się na niej fragmenty drewnianej konstrukcji i kamienno-ceglana podmurówka po starej szopie. Skarżący usunął te elementy. Następnie na działce zostały postawione barakowóz i przyczepa kempingowa, które do 2005 r. nie były użytkowane. Wiosną tego roku, skarżący przystąpił do obudowywania przyczepy i barakowozu oraz ich zadaszenia. Następnie skarżący powiadomił urząd gminy o fakcie wykonania prac, zaś urząd jego zgłoszenie przesłała do organu nadzoru budowlanego, który wszczął postępowanie w kierunku samowoli budowlanej. Skarżący podkreślił, że istniejący obiekt nie powoduje sprzeciwu po stronie żadnego sąsiada. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Na wstępie, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 ( 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, lecz także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W postępowaniu sądowym badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania tego aktu. W niniejszej sprawie zakwestionowano decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 marca 2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 stycznia 2011 r., nr [...], nakazującą rozbiórkę zintegrowanego obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) zwanej w dalszej części uzasadnienia Ustawą. Zgodnie z treścią przepisu art. 48 ust. 1 Ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Stosownie zaś do treści art. 28 ust. 1 Ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis ten zawiera zasadę, według której roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Od tej zasady istnieją wyjątki, przy czym wyjątki od zasady, że roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zawarte są w art. 29 i art. 31 ust. 1 i 5 Ustawy, zaś w art. 30 i art. 31 ust. 2 - 4 Ustawy wskazano roboty budowlane, których rozpoczęcie jest uzależnione od zgłoszenia właściwemu organowi. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego na terenie działki nr [...], obręb R., gm. C. D., znajdowały się trzy obiekty budowlane, a mianowicie: wiata, barakowóz i przyczepa kempingowa. Przy czym wiata drewniana "służy jako zadaszenie barakowozu i przyczepy kempingowej" (w stosunku też do tych trzech obiektów zostały pierwotnie wszczęte odrębne postępowania administracyjne). Poza sporem było, że obiekty te zostały postawione w 2002 r. i 2004 r. Obecni zaś przy oględzinach inwestorzy i jednocześnie właściciele nieruchomości: skarżący M. W. oraz J. i A. K. oświadczyli, że na budowę w/w obiektów nie posiadają pozwolenia na budowę (vide: protokół z dnia 7 czerwca 2005 r.). Tu należy wskazać, że decyzja nakazująca rozbiórkę została poprzedzona postanowieniem z dnia 07 października 2010 r., wydanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Ustawy. Regulacja zawarta w tym przepisie przewiduje możliwość legalizacji samowolnie wykonanych obiektów. Zasadą jest bowiem poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowanego lub będącego w budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Zasadnym więc było w tym przypadku wszczęcie procedury legalizacyjnej. Treść wydanego, w ramach tej procedury postanowienia, uwzględniała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844), gdyż na skarżącego oraz inwestorów został nałożony obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r., m.in. zaświadczenia organu właściwego (Wójta Gminy) o zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby i kopią uprawnień; posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Poza sporem było również, że zakreślony tym postanowieniem termin upłynął bezskutecznie. Przechodząc do dalszych rozważań, to trzeba zauważyć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 7 czerwca 2005 r. Na podkreślenie zasługuje tu okoliczność, że pomiędzy sporządzeniem pierwszego protokołu kontroli obiektu budowlanego w dniu 7 czerwca 2005 r. - inicjującym to postępowanie, a wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji w dniu 27 stycznia 2011 r. upłynęło ponad 5 lat i 7 miesięcy. W tym okresie został sporządzony tylko jeden protokół kontroli obiektu budowlanego w dniu 16 listopada 2006 r., w którym to protokole nie stwierdzono zmiany stanu faktycznego (vide: protokół z dnia 16 listopada 2006 r.). W czasie zaś trwania niniejszego postępowania zapadało pięć decyzji kasacyjnych wydanych przez organ odwoławczy i to w decyzji z dnia 28 sierpnia 2006 r. wskazano na rozważenie przez organ możliwości przeprowadzenia wizji lokalnej na przedmiotowej nieruchomości w związku z ewentualnymi zmianami stanu faktycznego (co też organ pierwszej instancji uczynił). Z treści pierwszego protokołu kontroli obiektu budowlanego wynikało, że na działce znajdowały się trzy obiekty budowlane: barakowóz, przyczepa kempingowa i wiata drewniana, która służyła jako ich zadaszenie (vide: protokół z dnia 7 czerwca 2005 r.). Taki też stan rzeczy znalazł odzwierciedlenie w treści decyzji organu pierwszej instancji z dnia 27 stycznia 2011 r., zgodnie z którą przedmiotem rozbiórki ma być -zintegrowany obiektu budowlany, obejmujący barakowóz, przyczepę kempingową oraz drewnianą wiatę, która stanowi zadaszenie obiektów. Również w uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji, przywołał ustalenia z wizji z dnia 7 czerwca 2005 r., opisując m.in. wiatę jako zadaszenie barakowozu i przyczepy kempingowej. Ponadto powołał się na przeprowadzoną w dniu 16 listopada 2006 r. wizję lokalną i stwierdził, że "stan faktyczny przedmiotowego obiektu budowlanego od dnia przeprowadzenia pierwszej kontroli tj. od dnia 7.06.2005 r. nie uległ zmianie. Pan M. W. również potwierdził, iż przy przedmiotowym obiekcie budowlanym nie wykonano żadnych robót budowlanych". Także organ odwoławczy poprzestał na tych ustaleniach (zawartych w protokole z 2005 r. i z 2006 r.), podnosząc m.in. że strony nie informowały o zmianie stanu faktycznego i nie wymagał on weryfikacji. W powyższej sytuacji, nie można nie podzielić stanowiska skarżącego, który już odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazywał na wydawanie decyzji i postanowień "oderwanych od rzeczywistości - stanu faktycznego" a przede wszystkim kwestionował "jak można wydawać postanowienia i decyzję o czymś, czego się nie widziało kilka lat". Na rozprawie zaś w dniu 22 września 2011 r. skarżący przedłożył fotografie, które przedstawiały obecny stan i wygląd obiektu budowlanego, który miałby być przedmiotem rozbiórki. Z pewnością nie mamy tu do czynienia z "wiatą drewnianą, która stanowi zadaszenie obiektów". Jak i z obiektami budowlanymi typu barakowóz czy przyczepa kempingowa, zakwalifikowanymi przez organ pierwszej instancji jako tymczasowe obiekty budowlane (vide: protokół rozprawy z dnia 22 września 2011 r. i dołączona dokumentacja fotograficzna). Wobec przywołanej powyżej treści odwołania trudno też mówić o rzetelności jego rozpatrzenia. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie można więc nie zauważyć, że decyzja organu pierwszej instancji wydana w 2011 r., odnosiła się do stanu faktycznego z 2006 r. Podobnie jak utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego. Podkreślić w tym miejscu należy, że to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego. Dlatego nie można usprawiedliwić zaniechania organów w tym zakresie brakiem aktywności stron, tak jak chciał to wywieść organ odwoławczy. W ocenie Sądu, zaniechanie to powoduje, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 ( 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 ( 1 k.p.c.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ponieważ organ nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego, zostało one przeprowadzone z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów art. 7, art. 77 ( 1 i art. 80 k.p.a. W konsekwencji organ dopuścił się również naruszenia art. 107 ( 1 i 3 k.p.a. Słusznie też skarżący podnosi, że organy winny działać na podstawie przepisów prawa - art. 6 k.p.a. oraz pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną - art. 8 k.p.a. Jednak przywołane przez skarżącego naruszenia przez organy przepisów art. 35 i 36 k.p.a. wykraczają poza ramy rozpoznawanej skargi. Nie sposób też nie zauważyć, że również obywatele winni działać zgodnie z prawem i w jego granicach, a nieznajomość prawa nie może usprawiedliwić samowoli budowlanej. W konsekwencji powyższych rozważań, należało uznać wadliwość zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skutkującej wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego. Należy dodać, że dopiero na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. skarżący odniósł się do opłaty legalizacyjnej. Jednak ograniczył się tylko do zakwestionowania jej wysokości. Wysokość tej opłaty organ ustala na późniejszym etapie postępowania w postanowieniu, na które służy zażalenie. Postanowienie to jest wydawane po ustaleniu, że dokonana samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (co może nastąpić dopiero, po przedłożeniu przez inwestora żądanych od niego dokumentów legalizacyjnych). Ustawodawca nie przewidział obowiązku zawarcia pouczenia o wysokości opłaty legalizacyjnej w postanowieniu wydawanym w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Ustawy. Zatem przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uwzględnić poczynione powyżej przez Sąd uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Przede wszystkim jednak organ przeprowadzi postępowanie dowodowe oraz poczyni wyczerpujące ustalenia, dotyczące spornego obiektu. W tym też celu organ dokona oględzin na nieruchomości skarżącego i zapewni stronom możliwość wzięcia czynnego w nich udziału. Pod uwagę weźmie cały materiał dowodowy i rozstrzygnie wątpliwości, co do aktualnego stanu i ewentualnej kwalifikacji obiektu, który ma być przedmiotem rozbiórki. Następnie uzasadni swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło