II SA/Gd 3725/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka-Pilch asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 3paździemika 2001r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia 24 stycznia 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950, z późn. zm.) pozbawił A. S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD z tytułu "udziału w rozminowywaniu kraju w latach 1957 – 1962", łącznie 10 miesięcy. Jak wynika z akt sprawy A. S. pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. W związku z tym organ uznał, iż A. S. uzyskał na mocy ustawy z dnia 26 maja 1982r. uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w rozminowywaniu kraju w latach 1957-1962. Ustawa z dnia 24 stycznia 1994r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie przewiduje nadania uprawnień kombatanckich za wyżej określoną działalność. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł A. S. wskazując, iż podjęta decyzja jest dla niego krzywdząca. Podniósł, że uprawnienia kombatanckie otrzymał za udział w rozminowywaniu kraju i wprawdzie obecna ustawa o kombatantach nie przewiduje takiej podstawy – to jednak jest to sprawa wyjątkowa ze względu na bardzo niebezpieczną działalność narażającą bezpośrednio na śmierć, a pośrednio na trwałe inwalidztwo. Na podstawie analogii do walki zbrojnej w wojsku przyznano wówczas A. S. uprawnienia kombatanckie. Zaskarżoną decyzją z dnia 3 października 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art./ 127 § 3 Kpa oraz art. art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego utrzymał w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu Kierownik Urzędu wskazał, że A. S. nabył w b. ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Była to służba w okresie po dniu 30 czerwca 1947r. Z akt sprawy nie wynika aby strona w czasie tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. W związku z tym stwierdzono, że strona uzyskała uprawnienia wyłącznie z tytułu rozminowywania kraju w latach 1957-1962. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. S. Podniósł w niej, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z obowiązująca Konstytucją, gdyż stosuje zasadę odpowiedzialności zbiorowej, łamie zasadę, iż prawo nie działa wstecz, pozbawia praw nabytych, nie uwzględnia służby wojskowej przy rozminowywaniu kraju i otrzymanych z tego tytułu odznaczeń, doznanych ran i przyznanego inwalidztwa wojennego. Skarżący wskazał, iż nieprawdą jest jakoby uprawnienia kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, gdyż służył w Wojsku Polskim i nie brał udziału w zwalczaniu osób działających na rzecz niepodległości. Uprawnienia kombatanckie otrzymał w 1983r. z tytułu rozminowania kraju po zakończeniu wojny. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950, ze zm.) stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że skarżący nie spełnia przesłanek nabycia uprawnień kombatanckich wskazanych w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Jest w sprawie bezsporne, że uprawnienia kombatanckie uzyskał skarżący na mocy ustawy z dnia 26 maja 1982r. wyłącznie z tytułu udziału w rozminowywaniu kraju w latach 1957-1962. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950, z późn. zm.) w swojej treści nie przewiduje możliwości przyznania, a w konsekwencji zachowania, uprawnień kombatanckich z tytułu działalności polegającej na rozminowywaniu kraju w okresie powojennym. Jest również bezsporne, że skarżący nie pełnił służby w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r., co zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uzasadniałoby zachowanie uprawnień kombatanckich, lecz w okresie późniejszym - po 25 września 1950r., a zatem już po upływie okresu, w którym samo pełnienie służby wojskowej z poboru jest wystarczającą przesłanką zachowania uprawnień kombatanckich. W niniejszej sprawie zaistniała ustawowa przesłanka pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, gdyż uczestnictwo w akcji rozminowywania kraju w latach 1957-1962 nie stanowi w myśl cytowanej ustawy podstawy do utrzymania uprawnień kombatanckich. Zarzuty podniesione w skardze nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżona decyzja opiera się na przepisie prawa i dotyczy sprawy indywidualnej, nie może być zatem mowy o "odpowiedzialności zbiorowej". Kwestia możliwości pozbawienia uprawnień kombatanckich badana była przez Trybunał Konstytucyjny pod kątem zgodności przepisu z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej. W wyniku tego wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 OTK-A 2003/4/31 Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności z Konstytucją art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 17 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 25 kwietnia 1997r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 68, poz. 436) jest zgodny z art. 2, art. 19 i art. 32 Konstytucji. Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności oraz brak naruszeń przepisów prawa procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.