II SA/Gd 373/05

WyrokWSA w Gdańsku2006-07-06

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jan Jędrkowiak, Andrzej Przybielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym może obejmować merytoryczną kontrolę tytułu wykonawczego, w szczególności decyzji o nakazie rozbiórki?
Ratio decidendi
Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym podlega kontroli jedynie w zakresie tożsamości osoby, wobec której prowadzona jest egzekucja. Nie może on obejmować merytorycznej kontroli tytułu wykonawczego, która jest niedopuszczalna w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przejście praw i obowiązków związanych z obiektem objętym nakazem rozbiórki na nowego właściciela uzasadnia uznanie go za następcę prawnego zobowiązanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, które oddaliło zarzuty M. R. dotyczące prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego. M. R. zarzucił błąd co do osoby zobowiązanego, twierdząc, że nie był stroną postępowania administracyjnego i nie nabył własności od poprzednich zobowiązanych. Organy uznały go za następcę prawnego T. i L. B., na których pierwotnie ciążył obowiązek rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2004r. nr [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110 poz. 968 ze zm.) i art. 123 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016) oddalił zarzuty zgłoszone przez M. R. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w Ł. parterowego domku letniskowego. Organ ustalił, że w dniu 3 września 2004r. przesłano skarżącemu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 20 października 2001r. nakazującej wykonanie rozbiórki przedmiotowego domku letniskowego. W związku z niewykonaniem obowiązku wszczęto przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne wystawiając tytuł wykonawczy i kierując go do egzekucji administracyjnej. W piśmie z dnia 19 października 2004r. M. R. zarzucił organowi błąd co do osoby zobowiązanego. Zdaniem organu upomnienie do wykonania opisanego wyżej obowiązku zostało przesłane skarżącemu, który na podstawie notarialnie potwierdzonej umowy przekazania zawartej między nim a T. B. i L. B. nabył własność przedmiotowego obiektu. Jako właściciel działki nr [...] uczestniczył zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko T.B. i L. B. Bezzasadne jest zatem twierdzenie zobowiązanego, iż nie wiedział o decyzji rozbiórkowej. Nabywając przedmiotowy domek nabył również obciążenie w postaci jego rozbiórki. W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie skarżący podniósł, że nie jest zobowiązany z tytułu egzekucyjnego, jakim jest decyzja administracyjna, a w związku z tym nie może być zgodnie z prawem zobowiązanym w tytule wykonawczym. Także czynności faktyczne, takie jak otrzymywanie decyzji do wiadomości nie zastąpią prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego. M. R. wskazał ponadto, że nie nabył własności czegokolwiek od T. i L. B., gdyż jest właścicielem gospodarstwa i wszystko co się na nim znajduje stanowi jego własność. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 marca 2005r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207 poz. 2016 ze zm.) i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r., Nr 110 poz. 968 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że skarżący będąc następcą prawnym T. B. i L. B. nabył wszelkie prawa i obowiązki wynikające z prawa własności przedmiotowego domku letniskowego, zgodnie bowiem z art. 548 § 1 Kc z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą. Ponadto M. R. zapoznał się z tytułem wykonawczym z dnia 12 lutego 2002r. i zobowiązał się do jego wykonania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisane wyżej decyzje skarżący podniósł, że nie był adresatem decyzji o rozbiórce, zatem nie mógł być adresatem tytułu egzekucyjnego. Zobowiązanymi do rozbiórki byli T. i L. B., którzy nigdy nie byli właścicielami nieruchomości oznaczonej nr [...]. Organy nie zauważyły, iż skarżący nie był on stroną decyzji o rozbiórce, nie zwróciły uwagi na zapisy planu zagospodarowania i zignorowały fakt, że zabudowa położona jest w granicach siedliska skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (D. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm.) inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, a polegającej na wykonaniu nakazu rozbiórki. Jak wynika z akt sprawy, ostateczną decyzją z dnia 9 stycznia 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, nakazującą T. B. i L. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w Ł. parterowego domku letniskowego. Z ustaleń organu wynikało, że działka nr [...] stanowi własność M. R., natomiast wybudowany w 1980r. domek jest własnością T. i L. B. (vide: fotokopia decyzji I i II instancji k. 2-3 akt administracyjnych I instancji). Do adresatów decyzji skierowano w dniu 11 stycznia 2002r. upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy. Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 11 stycznia 2002r. wystawiony został przez właściwy organ egzekucyjny kolejny tytuł wykonawczy, z dnia 14 lipca 2002r., doręczony T. I L. B. w dniu 21 lipca 2003r. (vide: k. 8-19 akt administracyjnych I instancji). Po uwzględnieniu zarzutów, organ egzekucyjny umorzył postępowanie toczące się na podstawie wymienionego wyżej tytułu i w dniu 12 lutego 2004r. wystawił kolejny tytuł wykonawczy, doręczony zobowiązanym w dniu 17 lutego 2004r. Postępowanie egzekucyjne toczące się na podstawie tego tytułu zostało umorzone postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 2004r. Nr [...] na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (vide: k.25-38 akt administracyjnych I instancji). Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego umową z dnia 5 czerwca 2004r. T. i L. B. przekazali nieodpłatnie domek letniskowy będący przedmiotem rozbiórki M. R., dokonując jednocześnie rozwiązania zawartej uprzednio umowy dzierżawy gruntu. Zgodnie z umową M. R. zapoznał się z tytułem wykonawczym z dnia 12 lutego 2004r. i zobowiązał się do wykonania rozbiórki (vide: notarialnie poświadczony odpis umowy k. 34 akt administracyjnych I instancji). W związku z zawarciem umowy, której skutkiem było przejście praw i obowiązków związanych z obiektem będącym przedmiotem postępowania w sprawie nakazu rozbiórki na M. R., skarżący stał się zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji prowadzący postępowania egzekucyjne przeciwko małżonkom B. skierował następnie w dniu 3 września 2004r. upomnienie do M. R. Upomnienie to zostało doręczone w dniu 15 września 2004r., a następnie wystawiono kwestionowany w niniejszym postępowaniu tytuł wykonawczy z dnia 11 października 2004r., doręczony zobowiązanemu w dniu 12 października 2004r. (vide: upomnienie i tytuł wraz z dowodami doręczenia k. 39-42 akt administracyjnych I instancji). Zarzut zgłoszony w opisanym postępowaniu dotyczy błędu co do osoby zobowiązanej, jak bowiem zarzuca M. R. nie był on stroną postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej. Tak sformułowany zarzut prawidłowo rozpoznany został przez organy w trybie przepisu art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968, ze zm.). Stosownie zaś do art. 33 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego. Zarzut ten podlega kontroli jedynie w zakresie tożsamości osoby, wobec której prowadzona jest egzekucja, nie może natomiast obejmować merytorycznej kontroli tytułu wykonawczego, takie badanie jest bowiem niedopuszczalne w świetle treści art. 29 § 1 wymienionej wyżej ustawy. Zatem okoliczności podniesione w skardze a odnoszące się do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, położenia zabudowy w granicach siedliska oraz tego, że skarżący M. R. nie był stroną postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki pozostają w niniejszej sprawie bez znaczenia prawnego. Jednakże wskazać należy, że jak wynika z zapisów obu decyzji dotyczących nakazu rozbiórki w części wymieniającej jej adresatów skarżący brał udział w tym postępowaniu administracyjnym, był adresatem obu decyzji, tym samym znany był mu ciążący na małżonkach B. obowiązek nakazu rozbiórki obiektu budowlanego położonego na nieruchomości stanowiącej jego własność. Zawierając zaś w dniu 5 czerwca 2004r. "umowę przekazania" i uzyskując władztwo nad przedmiotem tej umowy skarżący wszedł w prawa i obowiązki poprzednich zobowiązanych. W takich okolicznościach organ prowadzący postępowanie egzekucyjne miał podstawę do uznania M. R. za następcę prawnego zobowiązanych. Wskazać natomiast należy, iż twierdzenia organu odwoławczego co do zakresu własności nieruchomości są nietrafne. Nie jest bowiem prawidłowy argument podniesiony w zaskarżonej decyzji, że przysługujące do nieruchomości gruntowej prawo własności nie stanowi jednocześnie o prawie własności do obiektów znajdujących się na niej. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 48 Kodeksu cywilnego z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Zatem co do zasady budynki (trwale związane z gruntem) i ich części są częściami składowymi gruntu, mogą natomiast stanowić rzeczy nieruchome tylko wyjątkowo, tj. jedynie w wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych. Istnienie nieruchomości budynkowych będących odrębnym od gruntu przedmiotem własności stanowi wyjątek od zasady superficies solo cedit (art. 191 k.c.). Jak wynika z treści decyzji rozbiórkowych, przedmiotowy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, zatem podlegałby regule wyrażonej w przytoczonym wyżej art. 48 Kc. Jednakże zdaniem Sądu błędna ocena dokonana w tym zakresie przez organ odwoławczy nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem analiza treści umowy z dnia 5 czerwca 2004r. i wyrażona w niej wola stron przejścia obowiązku wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego na stronę skarżącą uzasadniała przyjęcie przez organy konstrukcji następstwa prawnego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło