II SA/Gd 3733/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-05-20

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Alina Dominiak, Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie przedemerytalne powinno być przyznane od daty spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych, czy od daty złożenia wniosku, jeśli wniosek został złożony po osiągnięciu wieku uprawniającego do świadczenia?
Ratio decidendi
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje od dnia następnego po złożeniu wniosku i niezbędnych dokumentów, nawet jeśli wszystkie przesłanki ustawowe zostały spełnione wcześniej. Organ administracji nie ma obowiązku wzywania do złożenia wniosku, ale musi udzielić informacji na żądanie strony.
Stan faktyczny
Skarżący, G.K., zarejestrował się jako bezrobotny w 1997 r. i przyznano mu zasiłek przedemerytalny. W 2001 r. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne, które zostało mu przyznane od 20 lipca 2001 r. Skarżący twierdził, że spełniał warunki do świadczenia już od maja 2000 r. i domagał się przyznania go od tej daty. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję przyznającą świadczenie od 20 lipca 2001 r., wskazując, że choć wiek uprawniający do świadczenia został osiągnięty w maju 2000 r., wniosek złożono dopiero w lipcu 2001 r. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że organ powinien był go wezwać do złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Alina Dominiak, asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody z dnia 1 października 2001 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Skarżący G.K., urodzony w dniu 10 maja 1937 r., zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy w G. w dniu 3 czerwca 1997 r. i uzyskał status bezrobotnego. Decyzją z dnia 23 czerwca 1997 r. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy przyznał skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 4 czerwca 1997 r. W dniu 19 lipca 2001 r. skarżący złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. wniosek o przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia 23 lipca 2001 r. Prezydent Miasta zmienił decyzję Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy z dnia 23 czerwca 1997 r., w ten sposób, że przyznał skarżącemu od dnia 20 lipca 2001 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego, które miało być wypłacane, do czasu wydania decyzji przez organ rentowy, w formie zaliczkowej ustalonej zgodnie z art. 37j ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Decyzją z dnia 2 sierpnia 2001 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił podstawę wymiaru emerytury dla skarżącego. W związku z powyższym decyzją z dnia 8 sierpnia 2001 r. Prezydent Miasta przyznał skarżącemu świadczenie przedemerytalne od dnia 20 lipca 2001 r. w kwocie 90% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego. Skarżący od tej ostatniej decyzji wniósł odwołanie, w którym podniósł, że już w maju 2000 r. spełniał warunki do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego, gdyż osiągnął wówczas wiek 63 lat. W związku z tym twierdził, że świadczenie przedemerytalne powinno być mu przyznane od tej daty. Rozpoznając odwołanie skarżącego Wojewoda decyzją z dnia 1 października 2001 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy skarżący legitymował się 40-letnim okresem pracy uprawniającym do emerytury, jednak nie osiągnął wieku 63 lat i tym samym nie spełnił określonych w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przesłanek do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Skarżący wymagany wiek osiągnął w maju 2000 r., ale w związku z tym, że wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego złożył w dniu 19 lipca 2001 r., to w myśl art. 37l ust. 2 powołanej ustawy, prawo do owego świadczenia przysługuje mu od dnia następnego, czyli od 20 lipca 2001 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. K. podniósł, iż na organie administracji ciążył obowiązek wezwania go do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Jednocześnie przyznał, że o możliwości złożenia wniosku o przyznanie takiego świadczenia dowiedział się od pracownika Powiatowego Urzędu Pracy podczas bytności w tym Urzędzie w związku z odbiorem zaświadczenia potrzebnego do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawy przyznawania świadczenia przedemerytalnego oraz zasady określania jego wysokości reguluje art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w czasie podjęcia zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2001 r. nr 6 poz. 56 ze zm.). W myśl art. 37k ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy świadczenie przedemerytalne przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiadała okres uprawniający do emerytury, przy czym przesłanki te musiały być spełnione kumulatywnie. Z kolei stosownie do art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługiwało na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługiwały od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. W sprawie jest bezsporne, że skarżący zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy w G. w dniu 3 czerwca 1997 r. Bezspornym jest również, że posiadał w chwili rejestracji okres zatrudnienia uprawniający do emerytury, jednak w dacie rejestracji nie osiągnął wieku 63 lat. Nie ulega też wątpliwości, że wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego skarżący złożył w dniu 19 lipca 2001 r W tej sytuacji stwierdzić należy, że skoro skarżący w dniu rejestracji w Rejonowym Urzędzie Pracy w G. spełniał tylko jedną z przesłanek do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego, to organy administracji prawidłowo przyjęły, iż prawo do owego świadczenia przysługuje skarżącemu od 20 lipca 2001 r., tj. od dnia następnego po złożeniu wniosku. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że stosownie do art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej winny też czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z przepisu tego nie da się jednakże wyprowadzić obowiązku wzywania do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, jeżeli ustawa uzależnia przyznanie tego świadczenia od takiego wniosku. Pomijając inne względy, należy stwierdzić, że byłoby to zbyt wielkie obciążenie organizacyjne dla organu administracji. Należałoby bowiem spośród wielu osób figurujących w ewidencji organu wybrać te, które właśnie spełniły lub niebawem spełnią określone ustawą warunki, i doręczyć im stosowne pouczenie. Skoro w ustawie uzależniono przyznanie świadczenia od złożenia wniosku, to konieczna jest inicjatywa osoby zainteresowanej. Inicjatywa ta winna przede wszystkim objawić się tym, że zainteresowany zwróci się do organu o udzielenie mu stosownej informacji. Wówczas organ administracji nie może odmówić jej udzielenia. W przeciwnym razie naruszyłby art. 9 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący zaś nie twierdzi, aby odmówiono mu informacji, gdy się o nią do organu zwrócił. Wręcz przeciwnie, przyznał, że to właśnie od pracownika Powiatowego Urzędu Pracy dowiedział się o możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Nie sposób w związku z tym dopatrzyć się naruszenia w niniejszej sprawie art. 9 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło