II SA/Gd 3747/01

Dnia 20 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./, Sędziowie: WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B 1. Stwierdza nieważność decyzji. 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M.M. 275 /dwieście siedemdziesiąt pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Decyzją z dnia 7.08.2001 r. Prezydent Miasta y, powołując się na przepisy art. 140 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) cofnął skarżącemu – M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz zobowiązał do niezwłocznego zwrotu prawa jazdy kat. B do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny: Organ I instancji skierował skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w trybie art.122 ust.1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym - na wniosek Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. Powiatowa Komisja Lekarska Nr 2 w B. orzeczeniem z dnia 12.03.2001 r. stwierdziła bowiem, iż stan zdrowia skarżącego budzi uzasadnione zastrzeżenia w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu skierowania na badanie Prezydent Miasta poinformował skarżącego, iż jego wynik rozstrzygnie o predyspozycjach zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, w stosunku do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat.B. W dniu 3.08.2001 r. M. M. poddał się badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami. W orzeczeniu lekarskim nr [...] wydanym w wyniku tego badania stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, w stosunku do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat.B. Pomimo pouczenia strony o trybie wniesienia odwołania od orzeczenia M. M. nie skorzystał z tego środka, w konsekwencji czego Prezydent Miasta wydał decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazał, że badania lekarskie stanowiące podstawę rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta zostały niewłaściwie przeprowadzone. Skarżący przedłożył przeciwstawne orzeczenia innych lekarzy okulistów, stwierdzających, że może prowadzić pojazdy w szkłach korekcyjnych. Decyzją z dnia 28.09.2001 r. wydaną na podstawie art. 140 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że argumenty natury medycznej podniesione w odwołaniu oraz załączone wyniki badań przeprowadzonych przez innych lekarzy nie mogą być przedmiotem rozważań Kolegium. Rolą organu II instancji jest ocena prawidłowości prowadzonego postępowania i zastosowania właściwych przepisów prawa przez organ I instancji w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, nie zaś merytoryczna ocena decyzji innych organów mających związek z prowadzonym postępowaniem administracyjnym. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, ocena ta zastrzeżona została dla specjalistycznych jednostek wymienionych w przywołanym w pouczeniu orzeczenia lekarskiego rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki społecznej z 30 czerwca 1999 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. Nr 69 poz. 772). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego, a w szczególności art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a.. Podniósł, iż skarżący nie został poinformowany przez organ I instancji o skutkach orzeczenia lekarskiego, a tym samym nie mógł wypowiedzieć się w postępowaniu przed organem I instancji, iż badanie przeprowadzono niewłaściwie. Zarzucił organowi odwoławczemu pominięcie dowodów w postaci pozytywnych dla skarżącego orzeczeń lekarskich, stwierdzających, że może prowadzić pojazdy mechaniczne w szkłach korekcyjnych. Wskazał, powołując się na orzecznictwo NSA, że przepisy k.p.a. nie wprowadzają zakazu uwzględniania w postępowaniu odwoławczym nowych dowodów i nowych okoliczności. Przeciwnie z zasady prawdy obiektywnej wynika dla organów odwoławczych obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc także dopuszczenia nowych dowodów, jeżeli przyczynia się to do wyjaśnienia sprawy. Dlatego też, zdaniem skarżącego będąca przedmiotem skargi decyzja powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienia, które stwierdził z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.) W przedłożonych sądowi aktach administracyjnych wraz ze skargą M. M. znajduje się pismo skarżącego z dnia 27 sierpnia 2001 r. zatytułowane "odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 7.08.2001 r. orzekającej cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B" lecz nie podpisane. W tej sytuacji należy stwierdzić, że pismo zawiera braki, które uniemożliwiały nadanie sprawie dalszego biegu (art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.). Tak więc decyzja zaskarżona została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wydał ją organ II instancji mimo braku odwołania strony od decyzji organu I instancji. Pismo z dnia 27 sierpnia 2001 r. zostało bezpodstawnie potraktowane jako odwołanie, bowiem nie spełniało warunków dotyczących odwołań. Odwołanie, poza wyrażeniem niezadowolenia z decyzji, powinno odpowiadać ogólnym wymaganiom stawianym podaniom. Taki wniosek wynika z treści art. 63 k.p.a., regulującego formę i wymagania dotyczące podań, bowiem w § 1 ustawodawca wskazuje, że pojęcie podania rozumiane jest szeroko i obejmuje: żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia. Zatem w razie braku spełnienia przez odwołanie wymogów co do treści, określonych w art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. (m.in. podpisania przez wnoszącego), organ odwoławczy winien stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Nadto Sąd zauważa, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu, charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje on w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Skoro w niniejszej sprawie nie było prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji, to uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez skarżącego powoduje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze bez podstawy prawnej wystąpiło w charakterze organu odwoławczego i utrzymało w mocy decyzję, która nie była zaskarżona. W tej sytuacji zaskarżona decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku, z tym że ponieważ art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 z poźn.zm.) Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.