II SA/Gd 3763/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Orłowska Sędziowie : WSA: Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA: Krzysztof Retyk Protokolant: Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 19 października 2001 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 13 września 2001 r. nr [...] Decyzją z dnia 19 października 2001 r. nr [...] Wojewoda, powołując się na art. 6 c ust. 2 pkt 2 , art. 23, art. 24 ust. 2 i ust. 4 , art. 37 j, art. 37 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 13.09.2001 r. nr [...], którą orzekł on o odmowie przyznania J. B. zasiłku przedemerytalnego od dnia 15 lipca 2001 r. W uzasadnieniu wskazał, że J. B. został zarejestrowany w dniu 7.07.2000 r. jako osoba spełniająca warunki ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ I instancji uznał, że ma on okres uprawniający do zasiłku wynoszący 28 lat, 9 miesięcy i 10 dni, z czego ok.22 lata to wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Bezpośrednio przed rejestracją w powiatowym urzędzie pracy - od dnia 1.03.1996 r. do 29.06.2000 r. - J. B. prowadził działalność gospodarczą. Decyzją z dnia 18.07.2000 r. J. B. został uznany za bezrobotnego i przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15.07.2000 r. na okres 12 miesięcy. W dniu 28.09.2000 r. J. B. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego przez doliczenie do już ustalonego stażu pracy okresu zatrudnienia w Nadleśnictwie [...]. Dołączył zaświadczenia stwierdzające brak dokumentacji umożliwiającej byłemu pracodawcy określenie zatrudnienia w dniówkach i określające jedynie ilość przepracowanych godzin w okresie luty- lipiec 1971 r. na stanowisku "dorywczego pracownika leśnego". Prośbę ponowił w dniu 27.06.2001 r. wnosząc o doliczenie do łącznego stażu pracy okresu pracy od dnia 2.05.1970 r. do dnia 31.07.1971 r. w Nadleśnictwie [...], załączając swoje oświadczenie o braku dokumentów w kwestii zatrudnienia oraz zeznania dwóch świadków, potwierdzających jego pracę. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku ( na skutek uchylenia pierwszej decyzji przez organ II instancji) Starosta decyzją z dnia 13.09.2001 r. orzekł o odmowie przyznania stronie zasiłku przedemerytalnego wskazując w uzasadnieniu, że do okresu uprawniającego do zasiłku nie zaliczono okresu zatrudnienia, potwierdzonego zeznaniami świadków. Rozpatrując odwołanie J. B. od tej decyzji wzięto pod uwagę treść art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. J. B. już w dniu rejestracji udokumentował okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 28 lat 9 miesięcy i 10 dni, z czego ok. 22 lata wykonywania prac w szczególnych warunkach. Okresu zatrudnienia w Nadleśnictwie [...] w okresie od dnia 2.05.1970 r do 31.07.1971 r. potwierdzonego oświadczeniem strony o braku dokumentów w kwestii zatrudnienia i zeznaniami dwóch świadków nie można uznać za dostatecznie i wiarygodnie udokumentowane w świetle całego materiału dowodowego i zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ strona nie dysponuje innymi dowodami w sprawie, a świadkowie nie uwiarygodnili swoich zeznań innymi dokumentami, a przede wszystkim są one sprzeczne z zaświadczeniami wystawionymi przez Nadleśnictwo [...]. Strona i świadkowie stwierdzają, że była to praca stała, w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 2.05.1970 r. do 31.07.1971 r. , zaś były pracodawca na podstawie posiadanej dokumentacji stwierdził, że J. B. pracował jako dorywczy pracownik leśny w okresie luty - lipiec 1971 r. Organ I instancji zwrócił się do organu emerytalno -rentowego o wyrażenie opinii w kwestii możliwości uznania przedmiotowego okresu pracy strony za udokumentowany w świetle przepisów emerytalno - rentowych . ZUS w piśmie z dnia 10.09.2001 r. stwierdził, że brak jest podstaw do zaliczenia tego zatrudnienia do stażu pracy strony z powodu braku wiarygodnych zeznań świadków. W tym stanie rzeczy organ zatrudnienia nie uwzględnił zeznań świadków i nie doliczył pracy J. B. w Nadleśnictwie [...] do okresu uprawniającego do zasiłku . Zatem nie spełnia on warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ nie udokumentował dostatecznie i wiarygodnie 30 - letniego uprawniającego do zasiłku , choć spełnia warunek ponad 15 lat wykonywania prac w warunkach szczególnych. Organ II instancji wziął także pod uwagę przepis art. 37 1 ust. 1 znowelizowanej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu umożliwiający zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego okresu aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych . J. B. pobierał zasiłek dla bezrobotnych w okresie od dnia 15.07.2000 r. do dnia 14.07.2001 r. , jednak doliczenie 12 miesięcy pobierania zasiłku do łącznego stażu pracy daje w przypadku J. B. okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego w wymiarze 29 lat, 9 miesięcy i 10 dni i w dalszym ciągu nie ma podstaw do przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. B. Wskazał, że nie zaliczono mu okresu pracy w Nadleśnictwie [...] w okresie od 2.05.1970 r. do 31.07.1971 r. Dostarczył dokumenty że przepracował 28 lat , 9 miesięcy i 10 dni oraz świadectwo, że w 1971 r. pracował w poszczególnych miesiącach ze wskazaniem liczby przepracowanych godzin, ponieważ Nadleśnictwo [...] nie posiada dokumentów by ten czas pracy podać w dniówkach, wobec czego zaświadczenie zostało wystawione według listy płac. Rejonowy Urząd Pracy w S. nie zaliczył tego okresu bo zażądał przeliczenia go na dniówki. W tej sytuacji dowiedział się, że można to udokumentować zeznaniami świadków , z którymi się pracowało w tym czasie. Urząd Pracy po konsultacji z ZUS nie uznał tego okresu z uwagi na rozbieżność zeznań świadków z zaświadczeniem z Nadleśnictwa. Wojewoda także odmówił zaliczenia wskazywanego okresu uzasadniając to rozbieżnością zeznań świadków i zaświadczenia. Skarżący stwierdził, że w tej sytuacji nie wie, kto może dokonać przeliczenia czasu pracy w okresie od lutego 1971 r. do lipca 1971 r. - zakład pracy odmówił - a decyzja, w której nie zaliczono mu tego okresu pracy, jest dla niego krzywdząca. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym przepisem art. 37j ust.lustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz.56 ze zm.), zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje -zgodnie z treścią art. 37 1 ust. 1 ustawy na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy łub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia; do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku. Zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 pkt 2-4( art. 37 1 ust. 2 ustawy). Organy administracji ustaliły, że skarżący legitymował się niespornym okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym 28 lat, 9 miesięcy i 10 dni oraz że należy mu doliczyć do tego okresu czas aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych - 12 miesięcy, co daje łącznie 29 lat, 9 miesięcy i 10 dni. Spornym okresem był czas od dnia 2.05.1970 r. do 31.07.1971 r. , a szczególnie problematyczny był okres od lutego do lipca 1971 r. Wskazać należy, że okresy zaliczanie do okresu uprawniającego do zasiłku na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie są identyczne z innymi okresami zatrudnienia zaliczalnymi w konkretnych sprawach do emerytury. Tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu niepublikowanego wyroku z dnia 11 września 1998 r. sygn. akt II SA 898/98 , a Sąd w składzie orzekającym pogląd ten podziela. Zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy , okresem uprawniającym do zasiłku są okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz okresy, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5. Do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się również inne okresy, wymienione w art. 24 ust. 4 ustawy. Organy administracji nie poczyniły samodzielnych ustaleń, czy praca skarżącego w okresie od lutego 1971 r. do lipca 1971 r. - także z racji rozmiaru tej pracy , w myśl wyżej cytowanych przepisów, jest okresem zaliczalnym do okresu uprawniającego do zasiłku, mimo że wykonywanie tej pracy było niewątpliwe i stwierdzone zaświadczeniem wydanym przez zakład pracy skarżącego . Nieprawidłowe i niedopuszczalne było oparcie zaskarżonej decyzji na "opinii" ZUS w kwestii możliwości uznania przedmiotowego okresu pracy za udokumentowany w świetle przepisów emerytalno - rentowych - zarówno z tego względu, że okresy zaliczalne do okresu uprawniającego do zasiłku nie są identyczne z okresami zatrudnienia z innymi okresami zaliczalnymi w konkretnych sprawach do emerytury, jak i z tego względu, że stanowisko ZUS nie może decydować o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Zeznania świadków, oceniane przez organy obu instancji nie były składane przed tymi organami, lecz w ZUS- ie. W ten sposób ZUS zadecydował pośrednio nawet o sposobie oceny zeznań świadków, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji : "ZUS wyraził swój pogląd (...) stwierdzając, iż brak podstaw do zaliczenia tego zatrudnienia do stażu pracy strony z powodu braku wiarygodnych zeznań świadków. W tym stanie rzeczy organ zatrudnienia nie uwzględnił zeznań świadków i nie doliczył pracy strony w Nadleśnictwie [...] do okresu uprawniającego do zasiłku". Nie znajdujące oparcia w przepisach kpa jest też stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "świadkowie nie uwiarygodnili swoich zeznań innymi dokumentami"- bowiem świadkowie nie mają obowiązku udowadniania czy uwiarygodniania prawdziwości swoich zeznań. Rzeczą organów w sprawie niniejszej było przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków czy także z przesłuchania J. B. w charakterze strony na okoliczność jego pracy w Nadleśnictwie [...] i dokonanie oceny tych zeznań łącznie z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały powyższe wywody na względzie. Stwierdzić trzeba, że organy administracji naruszyły w niniejszej sprawie przepisy art. 6,7, 8, 77 § 1 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.